30/04/2026
Czym jest zaniedbanie ? 🤔
❗️Czy przemoc zawsze oznacza działanie?
Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy domowej (2023), przemoc to nie tylko działanie – ale także zaniechanie działania. To ważne rozróżnienie, które często umyka w codziennym myśleniu o przemocy.
Wyróżnia się 5 podstawowych form przemocy:
▪️ fizyczną
▪️ psychiczną
▪️ ekonomiczną
▪️ seksualną
▪️ zaniedbanie
Pierwsze cztery mogą wiązać się z konkretnym działaniem – np. uderzeniem, obrażaniem, kontrolowaniem czy naruszeniem granic.
👉 Zaniedbanie jest mniej widoczne, bo polega na braku działania, które jest niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb fizycznych i psychicznych.
To właśnie ta „niewidoczność” sprawia, że bywa bagatelizowane lub trudniejsze do zauważenia – zarówno dla otoczenia, jak i dla samych osób doświadczających przemocy.
Zaniedbanie dotyczy przede wszystkim osób zależnych od innych:
👶 dzieci
👵 osoby starsze
♿ osoby z niepełnosprawnościami
W ich przypadku brak opieki czy wsparcia nie jest neutralny – oznacza realne zagrożenie dla zdrowia i rozwoju.
Jak może wyglądać zaniedbanie?
✔️ brak odpowiedniego pożywienia lub niedożywienie
✔️ brak dbałości o higienę i odpowiednią odzież
✔️ złe warunki mieszkaniowe (np. brud, wilgoć, insekty)
✔️ zaniedbanie zdrowia (brak leczenia, badań, leków)
✔️ pozostawianie bez opieki przez dłuższy czas
✔️ brak wsparcia w edukacji i kontroli obowiązku szkolnego
Warto podkreślić, że zaniedbanie nie zawsze wynika ze złej woli. Może mieć związek z brakiem wiedzy, trudną sytuacją życiową czy niewystarczającymi kompetencjami opiekuńczymi.
Jednak niezależnie od przyczyn – jego skutki mogą być bardzo poważne.
📊 Badania pokazują, że doświadczenie zaniedbania w dzieciństwie wiąże się m.in. z:
– trudnościami emocjonalnymi i społecznymi
– problemami w nauce i funkcjonowaniu poznawczym
– obniżonym poczuciem bezpieczeństwa i własnej wartości
– a nawet długofalowymi konsekwencjami zdrowotnymi
Co ważne, zaniedbanie często współwystępuje z innymi formami przemocy – szczególnie psychiczną.
💬 Warto o tym pamiętać: brak działania też może ranić – i również jest formą przemocy.
📚 Źródła:
– http://rachanie.naszops.pl/przemoc-domowa/zaniedbanie-jako-forma-przemocy
– K. Drabarek, Sz. Szumiał, Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 2023