15/09/2025
Kilka słów o wystarczająco dobrym rodzicu
Donald Winnicott to brytyjski psychoanalityk, który wniósł niezwykle ważny wkład do rozumienia roli pierwszych lat życia człowieka i doświadczeń przywiązaniowych w tym czasie. Nie ustawał on w wysiłkach, by podkreślać, że obecność dostrojonego opiekuna stanowi fundament, na którym dziecko buduje zdolność rozpoznawania i nadawania sensu swoim doświadczeniom zmysłowym oraz emocjonalnym. Przeżycia te są później przekształcane w myśli, uczucia i historie o sobie. Winnicott ukuł stwierdzenie, że dom jest punktem wyjścia, a także stworzył pojęcie wystarczająco dobra matka, które podkreśla, że idealne dostrojenie między dzieckiem a opiekunem jest po prostu niemożliwe, tak jak niemożliwe jest być idealnym człowiekiem w ogóle. Ideą tej koncepcji jest założenie, że nie chodzi o doskonałość, lecz o adekwatne zaspokajanie potrzeb dziecka, umożliwiające mu naukę i rozwój w bezpiecznym środowisku. Dotyczy to także zjawiska, które w psychologii nazywamy kontenerowaniem, czyli pomieszczaniem emocji w sobie. Dziś - również dzięki neuroobrazowaniu - wiemy o tym, że mózgi dziecięce nie są jeszcze wystarczająco wykształcone, aby tolerować silne emocjonalne afekty. Antonio Damasio podkreśla, że rozwój struktur mózgowych oraz regulacja afektów opierają się na doświadczeniach związanych z przywiązaniem. Rolą wystarczająco dobrego opiekuna jest ochrona niedojrzałego umysłu dziecka przed przestymulowaniem, jak i pozostawanie z dzieckiem w fizycznym kontakcie. Wymaga to - po stronie opiekuna - dojrzałości psychicznej, która pozwala wytrzymywać trudne emocjonalne stany dziecka i umożliwia towarzyszenie w nich, a także adekwatne reagowanie.
Wystarczająco dobry rodzic to rodzic kochający i prawdziwy, popełniający błędy i skłonny do refleksji. Tak głównie rozumiem pracę podczas warsztatów rodzicielskich. Oczywiście też jako przestrzeń do zdobywania wiedzy, lecz przede wszystkim do zastanowienia się nad tym:
Jakim rodzicem jestem? Jakim chce być? Które z rzeczy, które miały miejsce w moim dziecięcym doświadczeniu, chciałbym przekazać dalej, a co decyduję się zrobić inaczej?
Dziś rozpoczynamy kolejną edycję warsztatów rodzicielskich Bezpieczna Baza. Cieszę się na wspólną podróż w nowej grupie przez tematy zorientowane wokół tego, jak być wystarczająco dobrym rodzicem dla swoich dzieci.
Wierzę, że świadomi rodzice zmieniają świat.
