15/06/2026
Gdy głód polega na nadmiarze...
Karolina Rychter: [W swojej książce] pokazuje pan, że nie tylko nadmiar złych emocji, nienawiści, frustracji, ale w ogóle wszelki nadmiar jest groźny.
prof. Andrzej Leder: Ta myśl wywodzi się z freudowskiego rozumienia traumy, wedle którego jest ona takim rodzajem nadmiaru energii, który rozrywa całą strukturę psychiczną. W tym sensie nadmiar fundamentalnie rozrywa każdą strukturę. Tylko bardzo mocne struktury są zdolne rozprowadzać nadmiar, szczególnie, jeżeli ten nadmiar jest bardzo duży. W książce Caparrósa ("Głód"), jest mowa o tym, że w krajach bogatych, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, głód w pewnym sensie polega na nadmiarze. Biedni ludzie w tych społeczeństwach spożywają nadmiar kalorii i on ich zabija. Inaczej niż ci – wyższa część klasy średniej i oligarchie – którzy mają aparat symboliczny pozwalający im rozprowadzać nadmiar, stawiać mu granice, przekierowywać go, dokonywać sublimacji. Na przykład w postaci nowej kuchni francuskiej, w której je się bardzo mało czegoś bardzo wyrafinowanego. To jest taki, powiedziałbym, bardzo obrazowy przykład tego, jak działa nadmiar i jak może być zorganizowany dyspozytyw chronienia się przed nim. Katastrofa klimatyczna jest też do pewnego stopnia działaniem nadmiaru. Nadmiar produkowanej energii, której nie można rozprowadzić, powoduje, że zaczynamy się gotować.
fragment rozmowy dla culture pl
fot Zoshua Colah
Karolina Rychter: [W swojej książce] pokazuje pan, że nie tylko nadmiar złych emocji, nienawiści, frustracji, ale w ogóle wszelki nadmiar jest groźny.
prof. Andrzej Leder: Ta myśl wywodzi się z freudowskiego rozumienia traumy, wedle którego jest ona takim rodzajem nadmiaru energii, który rozrywa całą strukturę psychiczną. W tym sensie nadmiar fundamentalnie rozrywa każdą strukturę. Tylko bardzo mocne struktury są zdolne rozprowadzać nadmiar, szczególnie, jeżeli ten nadmiar jest bardzo duży. W książce Caparrósa ("Głód"), jest mowa o tym, że w krajach bogatych, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, głód w pewnym sensie polega na nadmiarze. Biedni ludzie w tych społeczeństwach spożywają nadmiar kalorii i on ich zabija. Inaczej niż ci – wyższa część klasy średniej i oligarchie – którzy mają aparat symboliczny pozwalający im rozprowadzać nadmiar, stawiać mu granice, przekierowywać go, dokonywać sublimacji. Na przykład w postaci nowej kuchni francuskiej, w której je się bardzo mało czegoś bardzo wyrafinowanego. To jest taki, powiedziałbym, bardzo obrazowy przykład tego, jak działa nadmiar i jak może być zorganizowany dyspozytyw chronienia się przed nim. Katastrofa klimatyczna jest też do pewnego stopnia działaniem nadmiaru. Nadmiar produkowanej energii, której nie można rozprowadzić, powoduje, że zaczynamy się gotować.
fragment rozmowy dla culture pl
fot Zoshua Colah