Psychoterapia - Małgorzata Rutkowska

29/04/2026

"W głębi serca byłem samotny; samotność była moim naturalnym stanem. (...) Ludzie mnie męczyli, ich obecność była dla mnie ciężarem, a jednocześnie nie mogłem bez nich żyć".
Fiodor Dostojewski, "Notatki z podziemia"

Dostojewski, podobnie jak wielu twórców usiłujących pojąć i wyrazić prawdę o samotności, widzi w naturze tego stanu podstawową sprzeczność i zarazem tragedię: człowiek potrzebuje innych, a przy tym nie może wytrzymać ich bliskości, doświadczając głębokiego konfliktu między pragnieniem relacji, a niezdolnością do jej zniesienia. Często tak rozumianej samotności boimy się, staramy się unikać, tłumimy jej przeżywanie, próbując albo zaprzeczyć potrzebie kontaktu, albo unieważnić drugi biegun konfliktu wewnętrznego, idealizując bliskość i nie chcąc dostrzec jej nieznośności.

W myśleniu psychoanalitycznym doświaczenie samotności jest elementem tworzenia się naszego "ja". Donald Winnicott ujmuje to tak: "Zdolność do bycia samemu jest jednym z najważniejszych osiągnięć rozwoju emocjonalnego. Opiera się ona na doświadczeniu bycia samemu w obecności kogoś", przy czym ten ktoś musi być obecny, ale "w taki sposób, by jego obecność nie stwarzała żadnych wyzwań”.
Winnicott stawia tezę, że samotność nie jest opuszczeniem, lecz doświadczeniem osobności połączonym z wewnętrznym poczuciem bezpieczeństwa, które zrodziło się z wcześniejszej relacji z ważną bliską osobą.
To, co dla Dostojewskiego jest cierpieniem i konfliktem, napięciem między przyciąganiem a odrzuceniem, według Winnicotta może być osiągnięciem, zdolnością uzyskaną dzięki nieekspansywnej, odzwierciedlającej i - podobnie jak matka - wystarczająco dobrej bliskości.

(Grafika: Teri Hamilton)

22/04/2026

Osoby rozważające skorzystanie z psychoterapii często zastanawiają się, jakich rezultatów mogą się spodziewać: co da się, realistycznie patrząc, osiagnąć, a jakich nadziei i oczekiwań terapia spełnić nie jest w stanie.
Psychoterapia analityczna, oparta w dużym stopniu na uzyskaniu wglądu, nie oferuje ani prostych odpowiedzi, ani szybkiej zmiany, nie chodzi w niej również o techniki pomagające w sprawnym pozbyciu się objawów (bywa wręcz, że w początkowym okresie ich intensywność wzrasta). Celem procesu są natomiast głębsze zmiany na poziomie organizacji osobowości. Dotyczą one głównie poczucia zintegrowania i rozumienia trudnych - i często sprzecznych - stanów wewnętrznych, zdolności do wytrzymywania frustracji i utrat, rozpoznawania i przeżywania w świadomy sposób mechanizmów obronnych oraz przymusu powtarzania, który nieraz bezwzględnie rządzi relacjami i wyborami życiowymi pacjentów.
Oczekiwania wobec przebiegu samego procesu są realistyczne wtedy, kiedy akceptujemy perspektywę długotrwałej pracy i towarzyszących jej trudnych stanów psychicznych. Pamiętajmy, że zmiana nie odbywa się liniowo, a droga do niej może prowadzić przez regresje i momenty impasu. Również sam wgląd nie pojawia się w postaci jednorazowego odkrycia, ale jako proces wielokrotnie powracających konfrontacji z tym samym doświadczeniem psychicznym, różnie przeżywanym, umieszczonym w różnych kontekstach i w różnym stopniu akceptowalnym.
Mamy prawo oczekiwać, że terapia z czasem pozwoli lepiej rozumieć nasze reakcje emocjonalne, źródła i postać konfliktów wewnętrznych oraz wzorce relacyjne. Dzięki niej uczymy się reagować na rzeczywistość w bardziej elastyczny i przemyślany sposób, odchodząc od dotychczasowych sztywnych i destrukcyjnych mechanizmów obronnych zniekształcających widzenie świata.
Nie jest natomiast możliwe, aby terapia całkowicie uodporniła kogokolwiek na cierpienie, usunęła konflikty wewnętrzne czy zastąpiła ambiwalencję kojącą jednoznacznością. Cierpienie z powodu utrat, przeżycie zależności i frustracji będzie zawsze obecne, zmienia się natomiast sposób ich doświadczania i integrowania.

23/02/2026

W Dniu Walki z Depresją możemy w mediach uslyszec wiele interesujacych narracji. O tym, że depresja to choroba systemu nerwowego (w domyśle - a nie emocjonalnego), że jest powiązana biochemią, a nie z doświadczeniami, że nie daje się jej zapobiec, że wszyscy mamy czasem depresję, że współczesny świat - próbując bezrefleksyjnie uciec od cierpienia - zaetykietował hasłem "depresja" również wszelkie zwyczajne, uzasadnione smutki, poczucia winy i frustracje.

Koncepcje i filozofie depresji mogą byc różne. Ale niezależnie od nich - jeśli:

- czujecie, że nie macie siły do dzialania, do codziennych czynności, i ten stan trwa ponad dwa tygodnie
- odczuwacie paraliżujący smutek, lęk, apatię
- doświadczacie niezrozumiałej drażliwości, niezadowolenia z siebie, przekonania o bezwartościowości
- pojawiają się u Was mysli samobójcze

to zdecydowanie powinniscie się udać do psychoterapeuty lub psychiatry. Nie ma to kluczowego znaczenia, którego z nich - psychiatrę czy psychoterapeutę - wybierzecie, bo dobry specjalista, w razie potrzeby skorzystania (również) z usług tego drugiego skieruje Was do niego. Często w leczeniu depresji wskazane jest połączenie farmako- i psychoterapii, chociaż to oczywiscie indywidualna kwestia i nie jest to regułą.

W najbliższym tygodniu (23-27.02) oferuję bezpłatne konsultacje (Warszawa lub online) dla osób, które podejrzewają, że może ich lub ich bliskich dotyczyć problem depresji. Można się na nie umawiac telefonicznie: 504 515 505 lub w wiadomości prywatnej.

Fot. Xavier Rey

15/09/2025

Zachęcam do udostępniania!

Niepokojące dane o skali myśli i prób samobójczych wśród lekarzy weterynarii. Na co dzień konfrontują się oni nie tylko z cierpieniem zwierząt, zaniedbaniami, ale też często z bezwzględnym prawem (zgodnie z ktorym zwierzę jest, niczym przedmiot, własnością człowieka), z nierealistycznymi oczekiwaniami opiekunów zwierząt, a nierzadko ich bezdusznością i brakiem odpowiedzialności.

https://medium.dilnet.wroc.pl/aktualnosci/problemy-psychiczne-polskich-weterynarzy

Dla osób pracujących w branży weterynaryjnej, zmagających się z kryzysem psychicznym i potrzebujących wsparcia, mam do zaoferowania kilka miejsc na bezpłatne krótkoterminowe cykle spotkań o charakterze konsultacyjno-wsparciowym. Zapraszam do gabinetu w Warszawie lub online. Tel. 504 515 505.

Skrót artykułu W swoich gabinetach nieustannie przeżywają stres związany z ratowaniem życia zwierząt. W inspekcji weterynaryjnej podejmują arcytrudne decyzje związane z koniecznością likwidacji nawet kilkusettysięcznych stad w związku ze zwalczaniem chorób zakaźnych. Na dodatek coraz ...

09/05/2025

W związku z dramatycznymi wydarzeniami, jakie dotknęły społeczność akademicką Uniwersytetu Warszawskiego, mam do zaoferowania osobom, które czują taką potrzebę, pulę bezpłatnych konsultacji psychologicznych w gabinecie (Warszawa Ochota) lub online. Zainteresowane osoby zapraszam do kontaktu telefonicznego 504 515 505 lub mailowego: [email protected].

Aby skorzystać z konsultacji, nie trzeba być studentem ani pracownikiem UW.

23/02/2024

23 lutego – Międzynarodowy Dzień Walki z Depresją.

Depresja może być przewlekła, może bardzo obniżyć jakość życia, jeśli chory uwierzy, że powinien "wziąć się w garść", "nie użalać się nad sobą, "nabrać optymizmu".

Może być śmiertelna, jeśli ktoś uwierzy w różne obiegowe mądrości, że "najlepiej jest wywalić psychotropy, nie dać się nabijać w butelkę koncernom farmaceutycznym, szukać uzdrowienia w sobie, modlitwie, witaminie C i tym podobnych".

Może również być, jak to określił jeden z moich pacjentów, bardzo szczęśliwym zdarzeniem. "Wie pani, jak ja się cieszę, że to mnie spotkało... Gdyby nie depresja, nigdy bym nie trafił na terapię, nie dowiedziałbym się tego wszystkiego o sobie, nie wyzwolił się z przeszłości, nie zmienił pracy, nie miałbym tego wszystkiego... Zawdzięczam jej, że stałem się innym człowiekiem".

08/05/2023

Okazuje się, że to, czego młodzież najbardziej potrzebuje od nas, dorosłych – to to, żeby było nas mniej w ich życiu. Mniej nadmiarowości, mniej planowania, mniej prób osładzania im rzeczywistości...

Trzy rzeczy niszczą dzieci. I są to rzeczy, które fundujemy im my, dorośli, opiekunowie i kochający rodzice. Wszystkie budzą pozytywne skojarzenia, więc ciężko jest zidentyfikować je jako negatywne. Są nimi: ideał, szczęście, nadopiekuńczość.

23/02/2023

23 lutego - Dzień Walki z Depresją.

Dużo się ostatnio mówi o lekach przeciwdepresyjnych i o tym, jak są ważne. Wiele osób pyta mnie, czy da się zwalczyć depresję samymi lekami?

Czasem tak. Czasem jest to - z różnych względów - jedyna dostępna forma pomocy. Często jednak niewystarczająca, zwłaszcza jeśli zależy nam na tym, żeby epizody depresji nie nawracały.

Dlaczego zazwyczaj oprócz (czasem zamiast) farmakoterapii potrzebna jest psychoterapia? Bo depresyjna struktura wewnętrzna wymaga procesu, który pozwala odkryć i zrozumieć nieświadome źródła naszego stosunku do świata, uczuć, sposobów nawiązywania kontaktów z ludźmi. Potrzeba je wyraźnie zobaczyć i przepracować, to znaczy przejść przez takie doświadczenie, dzięki któremu przestaną one być przeszkodą w korzystaniu z życia. Można wiele pisać o tym procesie, a najważniejsze jest to, że jego istotą jest relacja, a to jest coś, czego nie daje lek ani czytanie wspierających książek.

15/02/2023

Jeśli znacie kogoś, kto potrzebuje terapii, a ma trudną sytuację finansową, to jest możliwość podjęcia niskopłatnej psychoterapii:

03/02/2023

"Psychoanaliza uczy nas, że musimy się pogodzić z tym, kim jesteśmy. Przyjąć do wiadomości, że nie jestem idealnym mężem czy idealną żoną. Możemy mieć tylko nadzieję, że nasz partner czy partnerka też to zaakceptują.

Musimy też pogodzić się z tym, że nasze dzieci nie są geniuszami. To trudne, gdy jesteśmy w nich zakochani, co się zdarza zwłaszcza, gdy są małe. Sztuka polega na tym, by zarówno w związku, jak i w wychowaniu dziecka opuścić raj i przestać idealizować."

Ronald Britton

17/01/2023

Bardzo potrzebne podejście do choroby psychicznej.

Jeśli znacie kogoś z problemami psychicznymi, nie obawiajcie się powiedzieć mu, żeby zgłosił się do psychiatry i na psychoterapię.

Porozmawiajmy o kraju, w którym więcej osób ginie w wyniku samobójstw niż w wypadkach samochodowych, o tym co oznacza średnik na nadgarstku i o tym, jak reag...