23/07/2026
Czy zęby mogą wpływać na sposób, w jaki oddychamy? To pytanie brzmi zaskakująco, ale anatomia pokazuje, że połączenie między układem żucia a drogami oddechowymi jest bliższe, niż mogłoby się wydawać.
W szczęce wyróżnia się drogi przenoszenia obciążeń, nazywane filarami kostnymi. Ich zadaniem jest przekazywanie sił powstających podczas żucia z zębów na pozostałe kości twarzoczaszki.
🔹 Filar sieczny
Rozpoczyna się w okolicy siekaczy i przebiega przez:
• wyrostek zębodołowy szczęki,
• wyrostki podniebienne szczęki (podniebienie twarde),
• grzebień nosowy szczęki,
• lemiesz,
• blaszkę pionową kości sitowej,
• kość czołową.
To właśnie ten filar jest ściśle związany z dnem jamy nosowej i przegrodą nosa.
🔹 Filar kłowy
Rozpoczyna się w okolicy kła i biegnie przez:
• wyrostek zębodołowy szczęki,
• wyniosłość kłową,
• trzon szczęki,
• wyrostek czołowy szczęki,
• kość czołową.
Jest to jedna z głównych dróg przekazywania sił z przedniego odcinka szczęki do czaszki.
A co z oddychaniem?
Obecnie nie ma dowodów naukowych, że samo przeciążenie filaru siecznego lub kłowego prowadzi do pogorszenia drożności nosa.
Jednak istnieją dobrze udokumentowane zależności pośrednie.
Wiemy, że:
✔ podniebienie twarde stanowi jednocześnie dno jamy nosowej,
✔ zmiana kształtu szczęki wpływa na geometrię jam nosa,
✔ rozszerzenie szczęki (RME, MARPE, SARPE) może zwiększać objętość jam nosowych i poprawiać oddychanie przez nos,
✔ uszkodzenia przedniej części szczęki i okolicy otworu gruszkowatego mogą pogarszać drożność nosa.
Oznacza to, że układ żucia i drogi oddechowe są ze sobą anatomicznie i biomechanicznie powiązane. Nadal jednak brakuje badań, które jednoznacznie wykazałyby, że przewlekłe przeciążenie filarów kostnych samo w sobie prowadzi do zmian drożności nosa.
To kolejny przykład, że organizm działa jako całość – struktury odpowiedzialne za żucie, oddychanie i wzrost twarzoczaszki są ze sobą znacznie silniej powiązane, niż sugerowałby ich prosty podział na oddzielne układy.