18/07/2026
Dziurawiec i słońce. Czy naprawdę trzeba się go bać?
To jeden z największych mitów fitoterapii. Ryzyko istnieje, ale zależy od postaci preparatu, dawki, tego jak długo go stosujesz i realnej ekspozycji na promieniowanie UV.
Za fototoksyczność odpowiada głównie hiperycyna. Po pochłonięciu promieniowania UVA przechodzi w stan wzbudzony i wytwarza reaktywne formy tlenu (ROS), które mogą uszkadzać komórki skóry.
🌿 Napar zawiera stosunkowo niewiele hiperycyny, ponieważ słabo rozpuszcza się ona w wodzie. U większości osób picie naparu nie wiąże się z istotnym ryzykiem.
🌿 Nalewki i standaryzowane ekstrakty zawierają znacznie więcej substancji czynnych. To właśnie przy nich najczęściej opisywano reakcje fototoksyczne.
🌿 Olej z dziurawca najlepiej stosować wieczorem lub na miejsca osłonięte od słońca. Ciężkie reakcje po jego miejscowym stosowaniu są rzadkie.
Warto też odróżnić fototoksyczność od fotoalergii.
☀️ Fototoksyczność nie jest alergią. Może wystąpić u każdego, jeśli w skórze znajduje się odpowiednia ilość substancji i dojdzie do ekspozycji na UVA. Objawy przypominają silne oparzenie słoneczne.
☀️ Fotoalergia jest reakcją układu odpornościowego i występuje znacznie rzadziej.
Co ciekawe, najcięższe przypadki fototoksyczności po dziurawcu opisano u owiec, bydła i koni, które zjadały duże ilości świeżej rośliny. To właśnie z weterynarii pochodzi wiele klasycznych opisów tego zjawiska.
🌱 Dziurawiec nie jest jedyną rośliną fototoksyczną. Jeszcze silniej działają rośliny bogate w furanokumaryny, takie jak barszcz Sosnowskiego, ruta, pasternak, seler czy arcydzięgiel.
💊 Z punktu widzenia farmaceutki znacznie większym problemem niż fototoksyczność są jednak interakcje dziurawca z lekami. Może on osłabiać lub zmieniać działanie wielu powszechnie stosowanych preparatów, dlatego przed jego stosowaniem zawsze warto sprawdzić możliwe interakcje.
👇 Jeśli chcesz, żebym przygotowała kolejny materiał o interakcjach dziurawca z lekami, napisz w komentarzu „dziurawiec”.
