02/08/2026
Złośćmy się!
Stwierdzenie dla niektórych prowokacyjne. Pojawią się pytania i stwierdzenia typu:
- po co się złościć?
- złość to przemoc!
- będę złym człowiekiem!
- zrobię krzywdę innym!
Złość jest naturalną emocją, która pojawia się, gdy coś staje na przeszkodzie w osiągnięciu celu lub zagraża naszemu dobru. Może być reakcją na frustrację, ból lub niesprawiedliwość. Złość daje nam sygnał, że jestem niedobrze traktowany, że moje granice są naruszane, i ta złość może być twórcza. Można ją przekuć w zmieniającą istniejącą sytuację energię.
Wielu z nas było wychowywanych w przeświadczeniu, że złość jest czymś złym i nie powinno się jej wyrażać. Ta stłumiona złość niszczy nas wewnętrznie. Prowadzi do zgorzknienia, braku energii do pokonywania życiowych kłopotów, bezsilności, która przejawia się w tym, że nie mogę czegoś zrobić, że coś jest ponad moje siły. Odcinanie się od uczucia złości bardzo często rodzi stany depresyjne, w których czuję, że moja sprawczość wobec świata maleje albo w ogóle nie istnieje. To dzięki złości możemy dokonywać ekspansji.
Emocjonalność człowieka ma jednocześnie podbudowę i fizjologiczną, i psychologiczną. Podbudową fizjologiczną złości jest aktywacja układów i organów naszego ciała do tego, żeby intensywniej działały, by pobudzić nas do aktywności na zewnątrz – do ekspansywności, ingerencji w otaczające nas środowisko, by przybliżyć nas i skonfrontować ze źródłem tego, co naszą złość wzbudziło.
W błędne koło wpadamy wtedy, kiedy bojąc się reakcji otoczenia, chcemy nadmiernie kontrolować naszą złość. Danie sobie prawa do tego, żeby ją wyrażać, zgoda na to, że nikt nie jest doskonały, pozwoli nam tego uniknąć.
Życie bez dopuszczania złości, to życie wypłaszczone, w wyczerpywaniu siebie próbując uniknąć uczucia, nie dopuszczaniu prawdy o sobie i o tym jak się czuję w świecie.
To czy zareagujemy adekwatnie czy rozładujemy złość to już inne zagadnienie. Pozwolenie sobie na czucie złości, oswajanie jej pozwoli nam nie reagować z poziomu odreagowania.
Pamiętajmy o rozróżnieniu:
• Złość to emocja, podczas gdy przemoc to działanie.
• Złość może być konstruktywna, gdy jest adekwatnie wyrażana, natomiast przemoc zawsze jest destruktywna.
• Przemoc to intencjonalne, szkodliwe działanie, które narusza prawa i dobra osobiste innej osoby, powodując cierpienie i szkody. Przemoc może przybierać różne formy, w tym fizyczną, psychiczną i seksualną.
