04/06/2026
„Scrub the Hub” – dlaczego musimy poświęcić 15 sekund swojego cennego dyżurowego czasu?
Kontaminacja łączników bezigłowych i otwartych portów jest jednym z najważniejszych mechanizmów prowadzących do zakażeń związanych z dostępem naczyniowym, szczególnie po pierwszych 7–14 dniach utrzymywania cewnika, gdy dominującą drogą kolonizacji staje się droga wewnątrz cewnika.
Skuteczna dezynfekcja miejsca dostępu przed każdym użyciem pozostaje podstawowym elementem profilaktyki CLABSI i CABSI.
Wytyczne SHEA/IDSA (2022) zalecają energiczne przecieranie powierzchni łącznika preparatem alkoholowym lub alkoholem z chlorheksydyną przez co najmniej 5 sekund.
Jednocześnie wiele programów jakościowych i procedur szpitalnych opiera się na zasadzie „15 sekund dezynfekcji + czas na wyschnięcie”, wywodzącej się z kampanii „Scrub the Hub” oraz publikacji eksperckich.
Najnowsze dane wskazują, że czas dezynfekcji ma znaczenie. Randomizowane badanie Wu i wsp. (2025) wykazało istotnie większą skuteczność dekontaminacji łączników centralnych przy czasie 15 sekund w porównaniu z 5 i 10 sekundami.
Coraz więcej dowodów przemawia za stosowaniem 15-sekundowej dezynfekcji połączonej z pełnym wyschnięciem środka antyseptycznego przed uzyskaniem dostępu do światła cewnika. Podkreślają to wytyczne Infusion Nurses Society z 2024 roku oraz ostatnio wydany przez Polskie Towarzystwo Pielęgniarstwa Infuzyjnego konsensus Panel Ekspertów.
W profilaktyce zakażeń nie zawsze decydują zaawansowane technologie. Czasami największą różnicę robi kilka dodatkowych sekund poświęconych na prawidłową dezynfekcję.