24/05/2026
Stanowisko Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników
wobec procedowanego na Stronie Rządowego Centrum Legislacji
projektu ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej z dnia 13 maja 2026 r.
Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników, działając w trosce o bezpieczeństwo zdrowotne społeczeństwa, wysoką jakość opieki nad kobietą i dzieckiem wnosi stanowczy sprzeciw wobec zapisu zwartego w art. 75. projektu ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej z dnia 13 maja 2026 roku dotyczącego trybu uzyskania kwalifikacji zawodowych przez położną.
Przyjęte w art. 75. w/w ustawy nowe regulacje wskazują, że położna miałaby uzyskiwać kwalifikacje zawodowe po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo oraz dodat-kowego kształcenia położniczego trwającego co najmniej 18 miesięcy i obejmującego co najmniej 3000 godzin oraz odbycia rocznego stażu. Czas trwania nauki będzie wynosił 5,5 roku, po których absolwent dopiero wejdzie w rynek pracy jako licencjat. Takie rozwiązanie osłabia autonomię położnictwa jako odrębnej dziedziny wiedzy, praktyki klinicznej i tożsamości zawodowej.
Zaproponowane kształcenie specjalistyczne przygotowujące do wykonywania zawodu położnej trwające 18 miesięcy stanowi realne zagrożenia dla bezpieczeństwa i jakości opieki nad kobietą w każdym okresie jej życia. Położne to samodzielne, wysoce wykwalifikowane specjalistki pełniące kluczową rolę nie tylko w opiece okołoporodowej, ale również w profilaktyce zdrowia kobiet na różnych etapach życia, w opiece ginekologicznej, także onkologicznej oraz w edukacji zdrowotnej. Opieka sprawowana przez położną wymaga nie tylko wiedzy medycznej, ale również samodzielnej oceny sytuacji położniczej, szybkiego reagowania w stanach zagrożenia, prowadzenia edukacji, wspierania kobiety i rodziny oraz budowania relacji opartej na zaufaniu.
Zgodnie z prognozami do 2035 roku, aż 60% obecnie pracujących położnych uzyska uprawnienia emerytalne, a jednocześnie liczba kształconych położnych jest niewystarczająca do zapewnienia zastępowalności pokoleń. Wprowadzenie rozwiązań zniechęcających do podejmowania kształcenia w tym zawodzie (5,5 lat nauki) doprowadzi do dramatycznego niedoboru kadry. Zmniejszona liczba położnych nie zapewni równego dostępu do świadczeń, szczególnie na terenach peryferyjnych oraz w grupach wrażliwych.
Na świecie obserwuje się działania wzmacniające rolę położnych jako samodzielnych specjalistów. International Confederation of Midwives wskazuje na globalny niedobór kadry i konieczność jej zwiększania.
Proponowane w Polsce rozwiązania stoją w sprzeczności z trendami międzynarodowymi.
Zawód położnej wymaga ochrony, rozwoju i wzmacniania kompetencji położnych, a nie ich ograni-czania. W interesie całego systemu ochrony zdrowia konieczne jest zachowanie odrębności kształce-nia oraz autonomii zawodowej położnych zgodnie z międzynarodowymi standardami.
Położna nie może być specjalizacją pielęgniarską lecz samodzielnym zawodem o unikalnych kompe-tencjach klinicznych, psychospołecznych i edukacyjnych oraz autonomii decyzyjnej. Dyrektywy Europejskie rygorystycznie oddzielają zawód pielęgniarki od zawodu położnej. Próba ograniczenia samodzielności zwodu położnej stanowi deprecjację wieloletniego dorobku położnych.
Standardy International Confederation of Midwives jednoznacznie wskazują, że położna powinna być kształcona w ramach autonomicznego programu edukacyjnego przygotowującego do kom-pleksowej opieki nad kobietą w każdym okresie jej życia.
Proponowane zmiany w kształceniu położnych nie rozwiązują istniejących problemów sys-temowych, a wręcz tworzą nowe zagrożenia dla funkcjonowania opieki zdrowotnej i prowadzą do osłabienia jednej z kluczowych profesji medycznych. Zawód położnej stanowi fundament opieki nad zdrowiem kobiet i ich rodzin. Jego osłabienie będzie miało długofalowe i trudne do odwrócenia konsekwencje dla zdrowia publicznego. Osłabienie samodzielnego modelu kształcenia położnych może mieć długofalowe konsekwencje nie tylko dla środowiska zawodowego, lecz także dla bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet, dzieci i rodzin.
Wobec powyższego, Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników wspiera środowisko położnych i stoi na stanowisku, że wprowadzone zmiany w projekcie ustawy o zawodzie pielęgniar-ki i zawodzie położnej polegające mi.in. na likwidacji autonomicznego kształcenia na rzecz zaledwie 18. miesięcznego szkolenia po 3. letnich studiach pielęgniarskich nie znajduje uzasadnienia, dlatego wnosimy o wykreślenie spornego zapisu w art. 75 ust.1. i wnioskujemy o utrzymanie dotychczasowej formy akademickiego kształcenia w zawodzie położnej na poziomie 3. letnich studiów pierwszego stopnia na kierunku położnictwo.
Zarząd Główny
Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników
