Doktorek Radzi - lekarz Łukasz Durajski

12/08/2026

11/08/2026

11/08/2026

💉 JEDEN ZASTRZYK – OCHRONA PRZED GRYPĄ I COVID-19

To ważna nowość w europejskiej wakcynologii. mCombriax jest pierwszą skojarzoną szczepionką mRNA przeciwko grypie sezonowej i COVID-19, która uzyskała pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w Unii Europejskiej.

✅ Dla kogo?

Szczepionka została zarejestrowana dla osób w wieku 50 lat i starszych. Podaje się ją jako pojedyncze wstrzyknięcie domięśniowe.

U osób wcześniej szczepionych przeciw COVID-19 dawkę należy podać co najmniej 3 miesiące po ostatnim szczepieniu przeciw COVID-19. Ostateczne zastosowanie powinno być zgodne z aktualnymi zaleceniami krajowymi.

🧬 Co zawiera mCombriax?

Szczepionka wykorzystuje technologię mRNA i przekazuje komórkom instrukcję czasowego wytworzenia antygenów:

• trzech wirusów grypy: A/H1N1, A/H3N2 i B/Victoria,
• wirusa SARS-CoV-2.

Nie zawiera całych wirusów, dlatego nie może wywołać ani grypy, ani COVID-19. Po spełnieniu swojej funkcji mRNA ulega naturalnemu rozpadowi.

🔬 Co wykazały badania?

W głównym badaniu uczestniczyło ponad 8000 osób od 50. roku życia. Odpowiedź immunologiczna po zastosowaniu mCombriax była porównywalna z odpowiedzią uzyskaną po jednoczesnym podaniu oddzielnych, zarejestrowanych szczepionek przeciw grypie i COVID-19.

Działania niepożądane występowały częściej niż po podaniu szczepionek porównawczych, ale były przeważnie łagodne lub umiarkowane i krótkotrwałe.

📅 Komisja Europejska wydała pozwolenie na dopuszczenie mCombriax do obrotu 20 kwietnia 2026 roku. Preparat podlega dodatkowemu monitorowaniu bezpieczeństwa.

🇵🇱 Czy szczepionka jest już dostępna w Polsce?

Rejestracja w UE nie oznacza automatycznie natychmiastowej dostępności w polskich punktach szczepień. Potrzebne są jeszcze decyzje dotyczące wprowadzenia preparatu na rynek, dostaw, finansowania oraz jego miejsca w krajowych rekomendacjach.

Jedna wizyta i jedno wkłucie zamiast dwóch mogą ułatwić realizację szczepień sezonowych, szczególnie u osób starszych i obciążonych chorobami przewlekłymi.

Czy taka skojarzona szczepionka zachęciłaby Was do wykonania obu szczepień podczas jednej wizyty?

Źródła: Europejska Agencja Leków, Rejestr Produktów Leczniczych UE

07/08/2026

https://pro.medonet.pl/prawo/zmiany-w-przepisach/ponad-setka-naukowcow-apeluje-do-prezydenta-o-podpisanie-lex-szarlatan-znamy-tresc/mky2g0h

"Prawo powinno stać po stronie pacjenta. Wolność wyboru nie może oznaczać przyzwolenia na wprowadzanie chorych i ich rodzin w błąd" — grzmią środowiska medyków i pacjentów. Spór wokół ustawy "lex szarlatan", bardziej surowo piętnującej działania pseudomedycyny, wkracza w decydują...

06/08/2026

🚨 NAJNOWSZE BADANIE: MMR NIE ZWIĘKSZA RYZYKA AUTYZMU

Ponad 2,5 miliona dzieci, analiza terminu szczepienia i obserwacja nawet do 8. roku życia. To jedno z największych dotychczasowych badań dotyczących bezpieczeństwa szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce.

Badanie opublikowane 28 lipca 2026 roku w „Pediatric Infectious Disease Journal” objęło 2 560 035 dzieci w Stanach Zjednoczonych.

Naukowcy sprawdzili, czy podanie pierwszej dawki MMR pomiędzy 11,5. a 24. miesiącem życia wiązało się z późniejszym rozpoznaniem autyzmu.

🔍 Co wykazano?

Nie stwierdzono zwiększonego ryzyka rozpoznania autyzmu po szczepieniu MMR:
Wynik pozostawał bliski wartości neutralnej także w analizach uwzględniających różny wiek podania szczepionki. Nie wykazano więc, aby znaczenie miało również podanie MMR bliżej 2. roku życia.

Badacze zastosowali dodatkowo tzw. kontrolę negatywną — dawkę przypominającą szczepionki przeciw pneumokokom podawaną między 12. a 15. miesiącem życia. Również w tej analizie uzyskano wynik neutralny.

📊 Dlaczego to badanie jest ważne?

Autorzy:
✅ przeanalizowali dane ponad 2,5 mln dzieci,
✅ obserwowali dzieci nawet do ukończenia 8 lat,
✅ uwzględnili wiele czynników mogących zaburzać wynik,
✅ zastosowali analizy przypisane do określonych przedziałów wieku,
✅ ocenili również ryzyko związane z terminem podania MMR.

To istotne, ponieważ czas podania pierwszej dawki MMR może pokrywać się z okresem, w którym rodzice zaczynają zauważać pierwsze różnice w rozwoju dziecka. Jednak następstwo czasowe nie oznacza związku przyczynowego.

🧩 Autyzm jest złożonym zaburzeniem neurorozwojowym. Szczepienie może czasowo poprzedzać zauważenie jego objawów, ale nie oznacza to, że je wywołało.

Źródło: Burstain TL, Jacques D, Burstain JM. Association Between First MMR Vaccination Before Age 2 Years and Childhood Autism in a U.S. EHR Cohort of 2.5 Million Children. Pediatr Infect Dis J. 2026. DOI: 10.1097/INF.0000000000005349

05/08/2026

„KONIEC JEDNODNIOWYCH L4”? NIE. ALE KONTROLE BĘDĄ BARDZIEJ CELOWANE

Jednodniowe e-ZLA nadal jest legalne, jeżeli stan zdrowia uzasadnia niezdolność do pracy. Sam poniedziałek, piątek czy sąsiedztwo święta nie są dowodem nadużycia. W 2025 roku ZUS zarejestrował 1,8 mln jednodniowych zwolnień lekarskich.

Skąd więc zamieszanie? Prywatne firmy wykorzystują analizę absencji do typowania przypadków do kontroli. W danych przedstawionych przez Conperio 44,1% jednodniowych L4 przypadało na poniedziałki lub piątki. To jednak narzędzie komercyjne, a nie nowy „algorytm ZUS”. Wskazanie pracownika do kontroli nie oznacza jeszcze, że doszło do nadużycia.

Co zmieniło się 13 kwietnia 2026 roku?

🔹 Ubezpieczony może stracić świadczenie za cały okres L4, jeżeli wykonuje pracę zarobkową albo podejmuje aktywność utrudniającą leczenie lub wydłużającą powrót do zdrowia.

🔹 Dozwolone pozostają zwykłe czynności dnia codziennego, np. wyjście do apteki lub po podstawowe zakupy, oraz naprawdę konieczne czynności incydentalne. Polecenie pracodawcy nie usprawiedliwia wykonywania pracy podczas zwolnienia.

🔹 Każdy pracodawca może kontrolować sposób wykorzystywania L4 w okresie, za który wypłaca wynagrodzenie chorobowe. Uprawnieni płatnicy mogą kontrolować również okres pobierania zasiłku, a w pozostałych przypadkach kontrolę przeprowadza ZUS.

Kontrola może odbyć się m.in. w miejscu zamieszkania, pod adresem pobytu wskazanym na e-ZLA, w miejscu pracy lub prowadzenia działalności. Nieobecność w domu nie oznacza automatycznie nadużycia — pracownik powinien mieć możliwość jej wyjaśnienia, np. wizytą u lekarza.

Kontrola musi być proporcjonalna, szanować prywatność i nie może zakłócać leczenia. Kontrolujący nie ma prawa żądać informacji o rozpoznaniu choroby.

Uwaga na kolejny medialny skrót
Możliwość niewystawienia zwolnienia dla jednego z kilku tytułów ubezpieczenia, gdy charakter danej pracy pozwala wykonywać ją mimo choroby, zacznie obowiązywać dopiero 1 stycznia 2027 roku — na żądanie ubezpieczonego i po ocenie lekarza.
L4 służy leczeniu i odzyskaniu zdolności do pracy, a nie przedłużaniu weekendu. Nadużycia należy kontrolować, ale krótkie zwolnienie samo w sobie nie dowodzi osz