02/04/2026
Z zewnątrz życie drugiego człowieka może wydawać się uporządkowane i stabilne, podczas gdy jego wewnętrzne doświadczenie bywa zupełnie inne – pełne bólu, napięcia i poczucia beznadziei.
Psycholog Richard Heckler opisywał w swojej książce "Waking up, Alive" pojęcie „transu samobójczego”. Można go rozumieć jako proces stopniowego zawężania perspektywy: od niewyrażonego cierpienia, przez wycofanie i tworzenie „maski”, aż po moment, w którym sposób myślenia staje się tak ograniczony, że poczucie uwięzienia utrudnia dostrzeżenie jakichkolwiek innych możliwości.
W takim stanie:
▪️myśli mogą tworzyć zamkniętą pętlę, która wzmacnia cierpienie i przekonanie, że nie ma wyjścia,
▪️pojawia się poczucie, że przyszłość będzie jedynie powtórzeniem obecnego bólu,
▪️argumenty za odebraniem sobie życia mogą wydawać się „logiczne” i spójne,
▪️ osoba może stopniowo tracić nadzieję, energię i zdolność dostrzegania dostępnego wsparcia.
Heckler zwracał uwagę, że w tym stanie umysł zaczyna „filtrować” rzeczywistość – dopuszcza tylko te myśli, które potwierdzają cierpienie i przekonanie, że jedynym wyjściem jest śmierć.
Zrozumienie tego mechanizmu pozwala spojrzeć na osobę w kryzysie z większą uważnością.
Dlatego tak ważne jest:
▪️ uważne, nieoceniające słuchanie,
▪️obecność i gotowość do rozmowy,
▪️reagowanie na wycofanie, zmianę zachowania, utratę nadziei.
Czasem jedno pytanie, jedna rozmowa albo zwykła obecność mogą przerwać ten stan – choćby na chwilę.
Jeśli ten temat Cię porusza – zatrzymaj się na chwilę:
👉 czy ktoś w Twoim otoczeniu może właśnie teraz potrzebować Twojej uwagi?
📞 Jeśli Ty lub ktoś obok Ciebie jest w kryzysie:
116 123 – dla dorosłych
116 111 – dla dzieci i młodzieży
🚨 W sytuacji zagrożenia życia – 112
