09/11/2023
Zasady rehabilitacji pacjentów po operacji guza mózgu
Po zakończeniu leczenia neurochirurgicznego pacjent powinien być jak najszybciej objęty leczeniem rehabilitacyjnym ze względu na możliwość wystąpienia:
- powikłań zakrzepowo- zatorowych
- zakrzepicy żył głębokich
- zatorowości płucnej
Wzrost guza mózgu prowadzi do uszkodzenia określonych szlaków nerwowych. Objawy takie jak: bóle głowy, wymioty, utrata apetytu, zaburzenia osobowości, zaburzenia równowagii, problemy z koncentracją to tzw. objawy niespecyficzne. Objawy ogniskowe można podzielić na objawy ubytkowe(niedowłady i zaburzenia czucia), które są związane z lokalizacją guza.
Bardzo ważne jest zwrócenie uwagi na guzy występujące w obrębie pnia mózgu, ponieważ znajdują się tam ośrodki kontrolujące podstawowe funkcje życiowe takie jak oddychanie, akcja serca.
Należy również pamiętać o tym, że przez pień mózgu przechodzi dziesięć nerwów czaszkowych, które odpowiedzialne są za ruchy gałek ocznych, języka, szyi a także smak i słuch.
Terapia opiera się na:
- wykonywaniu ćwiczeń oddechowych( problemy z oddychaniem mogą uniemożliwić wypowiedzenie zdania na jednym oddechu co prowadzi do przerywania fraz, intonacji i akcentacji)
- ćwiczeniach fonacyjnych , rezonansowych i artykulacyjnych(masaż aparatu artykulacyjnego, korygowanie błędnych artykulacji)
- treningi EEG i biofeedback są stosowane w celu uzupełnienia terapii logopedycznej
Leczenie pacjenta po operacji guza mózgu to leczenie interdyscyplinarne. W rehabilitacji neurologicznej obowiązuje ściśle określony algorytm postępowania( diagnostyka, ocena rokowania, ocena funkcjonalna, planowanie i realizacja rehabilitacji).
W przypadku guzów umiejscowionych w lewej półkuli mózgu następstwem jest afazja ruchowa, czuciowa bądź mieszana.
Konieczne jest stosowanie terapii afazji metodami logopedycznymi, która w pierwszym etapie ukierunkowana jest na komunikacje z pacjentem(komunikacja za pomocą gestów lub mimiki lub za pomocą przyborów do pisania: zeszyt lub tablica)
Dysfagia będąca następstwem guza kąta mostowo- móżdżkowego- terapia bazuje na ćwiczeniach izometrycznych mięśni krtani, ćwiczeniach metodą PNF. Terapia polega na powtarzaniu samogłosek, sylab, słów prostych i złożonych.
Rehabilitacja pacjenta na oddziale neurochirurgicznym to proces który należy wdrażać możliwie szybko, kontynuować w sposób ciągły, prowadzić wieloetapowo i dostosowywać do obecnych na daną chwilę możliwości.
Efektywność związana jest z czasem rozpoczęcia rehabilitacji. Mózg ma bardzo duże możliwości kompensacyjne, wiele neuronów wykazuje przejściowe zaburzenie funkcji a dzięki szybko wdrożonym działaniom terapeutycznym mogą zostać uratowane (neuroplastyczność układu nerwowego).