22/08/2024
Każdy z nas chociaż raz w życiu spotkał się z określeniem „żałoba”, która jest jednym z najtrudniejszych doświadczeń mogących spotkać człowieka. Niezależnie od tego, czy dotyczy ona straty bliskiej osoby, ukochanego pupila czy życiowego etapu odchodzącego do przeszłości, jest ona zawsze czasem głębokich refleksji i emocji. To właśnie w czasie trwania żałoby człowiek przypomina sobie jak kruche jest życie. Jest to moment wymagający od nas zatrzymania się, zrozumienia, zaakceptowania odczuwanych uczuć, które niejednokrotnie mogą nas przytłoczyć. W dzisiejszym poście przyjrzymy się temu czym tak właściwie jest żałoba i jakie są jej fazy.
Żałoba to stan pojawiający się po utracie kogoś bliskiego, kogoś kto wiele dla nas znaczył. Bardzo często może ona doprowadzić do kryzysu zarówno emocjonalnego, jak i życiowego. Wiążą się z nią bardzo intensywne emocje, takie jak żal, smutek, rozpacz czy też ulga. Czasami pojawia się również uczucie strachu, które jest niczym innym jak obawą przed brakiem wsparcia ze strony zmarłej osoby w codziennym życiu. Towarzyszy nam wówczas poczucie pustki, osamotnienia. Strata bliskiej osoby wstrząsa fundamentem naszego świata, nic więc dziwnego, że człowiek czuje się zagubiony, a towarzyszący mu ból nie ułatwia odzyskania równowagi. Należy pamiętać
Amerykańska lekarka Elisabeth Kübler-Ross w swojej książce „Rozmowy o śmierci i umieraniu” wyróżniła pięć etapów żałoby. Należy pamiętać jednak o tym, że nie każdy przechodzi przez owe stadia w taki sam sposób. Poszczególny etapy mogą różnić się zarówno intensywnością, jak i kolejnością w jakiej występują.
1. Pierwszy etap to zaprzeczanie. Na początku jest nam bardzo trudno uwierzyć w to, co się stało. Zaprzeczanie jest swego rodzaju mechanizmem obronnym, który chroni nas przed natychmiastowym bólem. W trakcie tego stadium możemy odczuwać odrętwienie emocjonalne, a to co się wydarzyło może wydawać nam się nierealne.
2. W momencie w którym sytuacja zaczyna się klarować, pojawia się drugi etap żałoby, czyli gniew. Nie ma jednoznacznie określonej osoby, na którą będzie on ukierunkowany. Może być to więc zarówno osoba zmarła, jak i my sami, bliscy, a nawet los. Odczuwany gniew jest wynikiem poczucia niesprawiedliwości i bezsilności wobec straty.
3. Trzecim etapem jest tzw. „targowanie się”. Podczas tego stadium bardzo często pojawiają się myśli „co by było, gdyby…” albo „gdybym tylko mógł…”. Człowiek przeżywający ten etap żałoby będzie próbował negocjować z rzeczywistością, gdyż ciągle ma nadzieję na odwrócenie losu i złagodzenie straty. Bardzo często wiąże się z poczuciem winy i myśleniem o tym, co można było zrobić inaczej.
4. Przedostatnim etapem żałoby jest krótkotrwały okres depresji. Kiedy dociera do nas realność straty zaczynamy odczuwać głęboki smutek i przygnębienie. Postawa człowieka charakteryzuje się uczuciem pustki, rozpaczy oraz brakiem energii. Człowiek może nie tylko wycofywać się z życia codziennego, ale również mieć problem z odnalezieniem sensu życia.
5. Ostatnim etapem żałoby jest akceptacja. Chociaż ból nie znika całkowicie, następuje stopniowe pogodzenie się ze stratą. Akceptacja nie oznacza jednak zapomnienia. Bardziej jest to przyjęcie rzeczywistości takiej, jaką jest. Człowiek próbuje odnaleźć nowy sens życia i obrać jakiś cel. Zaczynamy powoli odbudowywać swoje życie, choć nadal możemy doświadczać momentów smutku.
Proces żałoby jest indywidualny dla każdego człowieka i nie każdy przechodzi przez wspomniane wyżej etapy w taki sam sposób. Najważniejsze jest jednak, by pozwolić sobie na przeżywanie wszystkich emocji. Żałoba jest procesem, który może trwać miesiącami, a nawet latami, i choć każdy przechodzi przez nią inaczej, wspólnym mianownikiem jest potrzeba pogodzenia się ze stratą i odnalezienie na nowo równowagi. Warto również pamiętać, że żałoba nie jest czymś, co trzeba przeżywać samotnie. Wsparcie ze strony bliskich, przyjaciół, a czasem specjalistów, może okazać się nieocenione.
Źródła:
Brudkiewicz P. Żałoba i depresja w przebiegu żałoby, dostęp: https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/91656,zaloba-i-depresja-w-przebiegu-zaloby (08.08.2024)
Kübler-Ross E., Rozmowy o śmierci i umieraniu, Media Rodzina, Poznań 2021