21/03/2026
Dzięki zakończonym kursom oraz uzyskanym cetrifikatom, możemy zaproponować w naszym gabinecie zaawansowane badanie USG w protokole endometriozy, jest ono bardzo szczegółowe, czasami trwające nawet 60 minut i dłużej, wykonywane w pierwszych dniach miesiączki mające znaleść ogniska endometriozy. Badanie dotyczy nie tylko macicy i jajników ale także całej miednicy mniejszej oraz powłokami jamy brzusznej.
Poniżej dokładne informacje dotyczące badania i jak się do niego przygotować
Przygotowanie do badania
• Najlepiej umówić badanie w I fazie cyklu miesiączkowego, zwykle między 5. a 10. dniem cyklu, jeżeli lekarz nie zaleci inaczej; nie wykonuje się badania w trakcie miesiączki, chyba że lekarz wyraźnie tego potrzebuje
• Przed badaniem nie trzeba robić specjalnej diety ani przerywać większości leków przyjmowanych na stałe, ale zgłoś lekarzowi wszystkie leki i wkładki dopochwowe (krążek/ wkładkę należy wyjąć przed badaniem)
• Na badanie warto przyjść po opróżnieniu pęcherza, w wygodnym ubraniu, i zabrać ze sobą wcześniejsze wyniki badań obrazowych (jeśli są)
Przebieg badania
• USG przezpochwowe polega na wprowadzeniu cienkiej sondy dopochwowej; badanie trwa krótko i zwykle jest dobrze tolerowane, choć może powodować dyskomfort przy silnych zrostach lub bolesnej endometriozie
• W protokole ocenia się macicę, jajowody, jajniki (w tym torbiele endometrialne „czekoladowe”), strukturę przegrody odbytniczo pochwowej, więzadła krzyżowo maciczne oraz obecność zrostów (m.in. test „ślizgania się” – sliding sign)
• W razie podejrzenia zajęcia jelit stosuje się dodatkowe techniki (np. sonowaginografia, RWC TVS – doodbytnicze podanie płynu) lub USG transrektalne w celu oceny nacieku jelita i odległości od zwieracza odbytu
Co można wykryć i jakie są ograniczenia
• USG TV jest „złotym standardem” w obrazowaniu endometriozy jajników i bardzo przydatne w wykrywaniu zmian głęboko naciekających w miednicy, z wysoką czułością i swoistością przy badaniu wykonywanym przez doświadczonego ultrasonografistę
• Typowa torbiel endometrialna ma charakterystyczny, jednorodnie echogeniczny płyn („czekoladowa torbiel”) i grube ściany; ogniska głębokiej endometriozy zwykle są hipoechogeniczne z małym unaczynieniem w Dopplerze
• Brak zmian w USG nie wyklucza endometriozy, szczególnie postaci otrzewnowej; ostateczne rozpoznanie może wymagać dalszej diagnostyki (MRI, endoskopia) lub – w uzasadnionych przypadkach – laparoskopii z badaniem histopatologicznym
Dodatkowe badania uzupełniające
• MRI miednicy jest przydatne jako badanie uzupełniające, szczególnie przy rozległych zmianach, w podejrzeniu zajęcia jelit lub gdy USG jest niejednoznaczne; pozwala na dokładne mapowanie zmian przedoperacyjnych
• W niektórych sytuacjach (np. zmiany ściany brzucha po cesarskim cięciu lub ognisk AWE) używa się sond liniowych, USG przezbrzusznego, CT lub MRI w zależności od lokalizacji i potrzeby planowania zabiegu
Znaczenie doświadczenia osoby badającej i bezpieczeństwo
• Trafność badania zależy w dużym stopniu od doświadczenia ultrasonografisty — samodzielność w ocenie głębokiej endometriozy osiąga się po obejrzeniu wielu przypadków, a wyniki są bardziej miarodajne przy operatorze wyspecjalizowanym w endometriozie
• USG przezpochwowe jest bezpieczne, nieinwazyjne i nie wiąże się z napromienianiem; po badaniu można wrócić do normalnej aktywności, a w razie wystąpienia silnego bólu lub krwawienia należy skontaktować się z lekarzem
Co oznaczają wyniki i kolejny krok
• Wynik opisowy (mapa zmian) pomoże lekarzowi zaplanować leczenie: leczenie zachowawcze (farmakoterapia), dalszą diagnostykę obrazową lub plan zabiegu operacyjnego ze szczegółowym przygotowaniem przedoperacyjnym
• Jeśli w USG stwierdzono torbiel endometrialną, nacieki przegrody odbytniczo pochwowej lub inne zmiany sugestywne dla głębokiej endometriozy, często rekomenduje się konsultację ginekologiczną specjalizującą się w endometriozie celem omówienia opcji terapeutycznych i ewentualnego planu operacyjnego
Podsumowanie (krótkie) USG przezpochwowe w protokole endometriozy to podstawowe, bezpieczne badanie obrazowe, które przy odpowiednim przygotowaniu i wykonywane przez doświadczonego operatora pozwala dobrze ocenić jajniki, macicę oraz wiele ognisk głębokiej endometriozy, ale nie wyklucza choroby w przypadku wyniku prawidłowego; w razie wątpliwości stosuje się MRI lub dalszą diagnostykę i planuje postępowanie terapeutyczne.