20/09/2026
Albendazole เป็นยาถ่ายพยาธิที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย
แต่มีรายงานผู้ป่วยปี 2026 ที่พบความสัมพันธ์ระหว่างยาและอาการแพนิกเฉียบพลัน เป็นครั้งแรก
โดยผู้ป่วยมีอาการภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังรับยา และการประเมินโดยรวมสนับสนุนความสัมพันธ์กับยา
อย่างไรก็ตาม ยังต้องมีข้อมูลจากผู้ป่วยจำนวนมากขึ้นเพื่อยืนยันความสัมพันธ์นี้
ยาถ่ายพยาธิ…อาจทำให้เกิดอาการแพนิกได้หรือ?
โดยทั่วไป Albendazole เป็นยาถ่ายพยาธิที่ใช้กันอย่างแพร่หลายและถือว่าค่อนข้างปลอดภัย แต่รายงานผู้ป่วยล่าสุดจากวารสาร Frontiers in Psychiatry ปี 2026 พบเหตุการณ์ที่น่าสนใจ คือ ผู้ป่วยเกิดอาการแพนิกเฉียบพลันหลังรับประทาน albendazole
ผู้ป่วยชายชาวจีน อายุ 59 ปี เพิ่งเข้ารับการทำบอลลูนและใส่ขดลวดหัวใจ (PCI) เนื่องจากโรคหลอดเลือดหัวใจ
ระหว่างการตรวจอุจจาระตามปกติ แพทย์พบไข่ของพยาธิใบไม้ตับ Clonorchis sinensis จึงได้รับยา albendazole ขนาด 600 มก./วัน เป็นเวลา 7 วัน
ผู้ป่วยยังไม่มีอาการผิดปกติขณะรับประทานยาหัวใจตามปกติ หลังออกจากโรงพยาบาล ในช่วง 48 ชั่วโมง แต่หลังจากเริ่มรับประทาน albendazole เพียงไม่กี่ชั่วโมง ผู้ป่วยเกิดอาการขึ้นมาอย่างฉับพลัน ได้แก่ ใจสั่น แน่นหรือเจ็บหน้าอกหายใจไม่อิ่ม กลัวว่าจะเสียชีวิต รู้สึกเหมือนสิ่งรอบตัวไม่เป็นจริง และรู้สึกสูญเสียการควบคุมตัวเอง
อาการเกิดซ้ำแบบคาดเดาไม่ได้ตลอดช่วงที่รับประทานยา และต่อมายังเกิดความกังวลล่วงหน้า หลีกเลี่ยงการออกไปข้างนอก และนอนไม่หลับ
กรณีนี้มีความท้าทายอย่างมาก เพราะผู้ป่วยเพิ่งใส่ขดลวดหัวใจ และมีอาการเจ็บหน้าอกกับใจสั่น แพทย์จึงตรวจอย่างละเอียด ทั้งคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG), cardiac troponin, การทำงานของหัวใจด้วย echocardiography รวมถึง CT ทรวงอกและการตรวจอื่น ๆ ผลการตรวจไม่พบหลักฐานของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ลิ่มเลือดอุดตันในปอด หรือสาเหตุทางกายอื่นที่สามารถอธิบายอาการได้
เมื่อพิจารณาร่วมกับประวัติพบว่า
เริ่มมีอาการภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังได้รับ albendazole → เกิดซ้ำระหว่างใช้ยา → และอาการดีขึ้นหลังหยุดยาและได้รับการรักษา
แพทย์ผู้วิจัยจึงประเมินด้วย Naranjo score ได้ 8 คะแนน ซึ่งจัดอยู่ในระดับ น่าจะเกี่ยวข้องกับยา (probable)
ทีมแพทย์มีความคิดเห็นว่าเกิดจากการที่ albendazole sulfoxide ซึ่งเป็นสารเมแทบอไลต์ที่ออกฤทธิ์ของยา สามารถผ่าน blood–brain barrier ได้ นอกจากนี้ กลุ่มยา benzimidazole อาจมีผลต่อระบบสารสื่อประสาท โดยเฉพาะ GABA-A และ serotonin ซึ่งเกี่ยวข้องกับการควบคุมความกลัว ความวิตกกังวล และการตอบสนองของสมองต่อความเครียด
อย่างไรก็ตาม กลไกดังกล่าวยังเป็นข้อเสนอจากหลักฐานที่มีอยู่ ไม่ได้หมายความว่าเป็นกลไกที่พิสูจน์แล้วโดยตรงในผู้ป่วยรายนี้
ผู้ป่วยหยุด albendazole หลังครบคอร์ส แต่เนื่องจากอาการแพนิกยังคงเกิดขึ้น จึงได้รับการดูแลโดยทีมจิตเวช
มีการใช้ยาคลายกังวลและยาชนิดอื่นร่วมกันเพื่อควบคุมอาการแพนิก ความวิตกกังวล และปัญหาการนอนหลับ
หลังเข้ารับการรักษา อาการแพนิกหยุดลงภายในประมาณ 3 วัน และผู้ป่วยได้รับการติดตามต่อเนื่องหลังออกจากโรงพยาบาล
อย่างไรก็ตาม นี่เป็น รายงานผู้ป่วยเพียง 1 ราย จึงยังไม่สามารถบอกได้ว่าอาการแพนิกจาก albendazole พบได้บ่อยเพียงใด และยังไม่สามารถสรุปว่าผู้ที่รับประทานยานี้จะเกิดอาการดังกล่าว
ทีมแพทย์ที่รายงานเคสนี้ ระบุว่าการศึกษานี้ยังมีข้อจำกัด เช่น ไม่มีการให้ผู้ป่วยกลับมาได้รับยาอีกครั้งเพื่อทดสอบซ้ำ และไม่ได้ตรวจระดับ albendazole sulfoxide ในเลือด
ดังนั้น ไม่ควรหยุดหรือหลีกเลี่ยงยาถ่ายพยาธิที่แพทย์สั่งเพียงเพราะรายงานนี้ แต่หากหลังรับประทานยาเกิดอาการผิดปกติอย่างฉับพลัน เช่น ใจสั่น เจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม หรือรู้สึกกลัวอย่างรุนแรงโดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคหัวใจอยู่เดิม ควรพบแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุ เพราะอาการเหล่านี้อาจเกิดได้ทั้งจากภาวะทางหัวใจและจากอาการแพนิก ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นผลข้างเคียงจากยา
เอกสารอ้างอิง
Wang R, Huang Q, Zhang L. Case Report: Panic attack induced by albendazole in a post-PCI patient. Front Psychiatry. 2026 Aug 28;17:1915974.