18/07/2026
ขนาดปากเปียกปากแฉะด่า บ่นทุกวัน
คนไข้ยังไม่ดีหลายราย
ฉะนั้น คนไข้ต้องใส่ใจตัวเอง
อย่าให้ผลผลิตตลอดเกือบ 40 สัปดาหฺต้องสูญเปล่า
ภาวะความดันเลือดในปอดสูงของทารกแรกเกิด (PPHN)
เป็นภาวะฉุกเฉินของทารกแรกเกิด เพราะอาจทำให้ทารกเสียชีวิตได้ภายในเวลาอันสั้น หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างรวดเร็ว
••••••
🤰 ตอนอยู่ในครรภ์…ลูกเรายังไม่ใช้ปอดหายใจ
ขณะที่ทารกอยู่ในครรภ์ ลูกในท้องได้รับออกซิเจนทั้งหมดจาก รก ผ่านสายสะดือ ปอดของเขาจึงยังไม่จำเป็นต้องทำงานครับ
ตอนในท้องหลอดเลือดในปอดของทารกจะหดตัวตามธรรมชาติ ทำให้เลือดไหลผ่านปอดเพียงเล็กน้อย ซึ่งเป็นกลไกปกติของทารกทุกคนก่อนคลอด
🌤️ #แต่ทันทีที่คลอด ทุกอย่างต้องเปลี่ยน
สิ่งเหล่านี้ควรจะเกิดขึ้นเมื่อทารกหายใจครั้งแรก
🫁 ปอดจะเริ่มขยายตัว
💨 ออกซิเจนเข้าสู่ถุงลม
🩸 หลอดเลือดในปอดจะคลายตัวอย่างรวดเร็ว ทำให้เลือดไหลเข้าปอดมากขึ้นเพื่อรับออกซิเจนก่อนส่งไปเลี้ยงอวัยวะทั่วร่างกาย ซึ่งจุดนี้เองครับถ้าไม่คลายตัวอันตรายจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว
การเปลี่ยนแปลงทั้งหมดนี้เกิดขึ้นภายในเวลาเพียงไม่กี่นาทีหลังคลอดเท่านั่นเลยครับ
••••••••
⚠️ แล้ว เกิดขึ้นได้อย่างไร?
ในเด็กที่เป็น PPHN หลอดเลือดในปอดของเขาจะยังคงหดตัวมากกว่าปกติ ทำให้ความดันในหลอดเลือดปอดยังสูง เลือดจึงไหลผ่านปอดได้น้อยมากกว่าเคสที่หลอดเลือดปรับตัวหลังคลอดได้ดี
เมื่อเลือดผ่านปอดน้อย…ออกซิเจนที่เข้าสู่ร่างกายก็ลดลง
แม้ลูกจะหายใจเอง หรือได้รับออกซิเจนเพิ่ม ก็อาจยังมีระดับออกซิเจนในเลือดต่ำอยู่ดีครับ
สมอง หัวใจ ไต และอวัยวะสำคัญอื่น ๆ จึงเริ่มขาดออกซิเจน ตามไปเรื่อยๆ และการทำงานของอวัยวะต่างๆของร่างกายก็จะแย่ลงๆๆไป
••••••••
🚩 ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิด PPHN
โรคนี้มักพบในทารกที่มีภาวะต่อไปนี้
🟢 สำลักขี้เทาเข้าปอด
🦠 ปอดอักเสบ หรือการติดเชื้อรุนแรงตั้งแต่แรกเกิด
😥 ขาดออกซิเจนระหว่างคลอด หรือคลอดยาก
🫁 ปอดเจริญไม่สมบูรณ์ หรือมีโรคปอดแต่กำเนิด
📅 ทารกคลอดเกินกำหนด
นอกจากนี้ ยังพบว่าปัจจัยบางอย่างของคุณแม่อาจเพิ่มความเสี่ยง เช่น
🤰 เบาหวานระหว่างตั้งครรภ์
📈 ความดันโลหิตสูง
⚖️ ภาวะอ้วนในคนท้อง
••••••••
🚨 ทำไม PPHN นี้จึงอันตราย?
อันตรายของ PPHN ไม่ใช่แค่ “หายใจเหนื่อย”
แต่คือ ร่างกายทั้งร่างกายของเขากำลังขาดออกซิเจนและรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ
🧠 สมองเป็นอวัยวะที่ไวต่อการขาดออกซิเจนที่สุด หากขาดนานเพียงไม่กี่นาที อาจเกิดการบาดเจ็บของสมอง
❤️ หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดผ่านหลอดเลือดปอดที่มีความดันสูง จนอาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว
🫁 เมื่อออกซิเจนต่ำลงเรื่อย ๆ ความดันในปอดกลับยิ่งสูงขึ้น กลายเป็นวงจรที่ทำให้อาการทรุดลงอย่างรวดเร็ว
หากไม่สามารถหยุดวงจรนี้ได้ทัน ทารกอาจเสียชีวิตจากภาวะขาดออกซิเจนและการล้มเหลวของหลายอวัยวะครับ
••••••••
🌱 หากในที่สุดหมอเด็กช่วยให้รอดชีวิต…ยังต้องติดตามอะไรบ้าง?
แม้เด็กส่วนใหญ่ที่ได้รับการรักษาจะเติบโตได้ดี แต่เด็กที่เคยเป็น PPHN โดยเฉพาะรายที่รุนแรง ยังมีโอกาสเกิดปัญหาระยะยาวได้มากกว่าเด็กทั่วไป เช่น
👂 การสูญเสียการได้ยิน ซึ่งพบได้บ่อยกว่าประชากรทั่วไป จึงจำเป็นต้องตรวจการได้ยินอย่างต่อเนื่อง
🧠 พัฒนาการล่าช้า หรือปัญหาด้านการเรียนรู้ ความจำ และสมาธิ โดยเฉพาะในเด็กที่เคยมีภาวะขาดออกซิเจนรุนแรงแรกคลอด
🏃 ปัญหาด้านการเคลื่อนไหว หรือกล้ามเนื้อ ในบางรายที่สมองได้รับผลกระทบ
🫁 โรคปอดเรื้อรัง โดยเฉพาะในเด็กที่มีโรคปอดเดิมหรือจำเป็นต้องใช้เครื่องช่วยหายใจเป็นเวลานาน
❤️ เด็กบางรายอาจยังมี ความดันหลอดเลือดปอดสูงต่อเนื่อง และต้องติดตามกับกุมารแพทย์โรคหัวใจเป็นระยะ
••••••••
💙 PPHN อาจพบไม่บ่อยเท่า TTNB แต่เมื่อเกิดขึ้น ทุกนาทีมีความหมายมากๆครับ
การวินิจฉัยที่รวดเร็ว การดูแลโดยทีมทารกแรกเกิด และการติดตามพัฒนาการหลังพ้นระยะวิกฤต ล้วนมีผลต่อคุณภาพชีวิตของเด็กในระยะยาวครับ