07/09/2026
สั้นๆนะคะ
ตาบอดข้างเดียว อีกข้างปกติ >> ไม่เข้าเกณฑ์การออกใบพิการจากจักษุแพทย์❌
แต่!! มีเกณฑ์ใหม่ เรียกสั้นๆว่า พม ที่ออกได้✅ *โดยเจ้าหน้าที่รัฐ
(ไม่ต้องพบจักษุแพทย์ ถ้าคนทั่วไปดูด้วยตาเปล่าเลยว่าบอด แต่ถ้าบอดแบบตาสวยใส แบบนั้นพบแพทย์เพื่อขอใบรองแพทย์ธรรมดาไปประกอบเฉยๆค่า)
👁️ ตาบอด 1 ข้าง แต่อีกข้างยังดี… ทำ “บัตรคนพิการ” ได้ไหม ❓
คำถามนี้เป็นคำถามที่หมอ ได้รับบ่อยมากค่ะ!
หลายคนสูญเสียดวงตาหรือสูญเสียการมองเห็นไป 1 ข้าง แต่เมื่อไปพบจักษุแพทย์ กลับได้รับคำตอบว่า
“ยังออกใบรับรองความพิการทางการเห็นให้ไม่ได้”
จึงเกิดความสงสัยว่า
“ตาบอดชัด ๆ ตั้ง 1 ข้าง ทำไมถึงทำบัตรคนพิการไม่ได้❓” 🤔
จริง ๆ แล้ว เรื่องนี้ต้องแยกให้ออกระหว่าง
“เกณฑ์ความพิการทางการแพทย์”
กับ
“การประเมินความพิการจากปัจจัยทางสังคมและพฤติการณ์แวดล้อม” ค่ะ 👇
⸻
🌟 ความพิการไม่ได้พิจารณาจากผลตรวจทางการแพทย์เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป
ประกาศกระทรวง พม. เรื่อง ประเภทและหลักเกณฑ์ความพิการ พ.ศ. 2568
มีผลบังคับใช้เมื่อ 13 ธันวาคม 2568
แนวทางใหม่นี้เปิดโอกาสให้มีการพิจารณา “ปัจจัยทางสังคมหรือพฤติการณ์แวดล้อม” สำหรับผู้ที่มีข้อจำกัดในการดำรงชีวิต แม้จะไม่เข้าเกณฑ์ความพิการตามหลักเกณฑ์ทางการแพทย์แบบเดิม
พูดง่าย ๆ คือ เปลี่ยนมุมมองจากเดิมที่ดูเพียงว่า
👁️ “ร่างกายผิดปกติแค่ไหน❓”
(Medical Model)
เพิ่มการพิจารณาไปถึงว่า
👤 “ความผิดปกตินั้นทำให้มีข้อจำกัดในการใช้ชีวิต กิจกรรม หรือการมีส่วนร่วมในสังคมอย่างไร❓”
⸻
👨⚕️ แล้วทำไม “ตาบอด 1 ข้าง” จักษุแพทย์จึงออกใบรับรองความพิการทางการเห็นไม่ได้❓
ตรงนี้คือจุดที่หลายคนเข้าใจผิดกันเยอะที่สุดค่ะ
1️⃣ ตาบอด 1 ข้าง แต่อีกข้างยังมองเห็นได้ดีกว่าเกณฑ์ที่เคยมีในข้อกำหนดในการออกบัตร ”ผู้พิการทางการเห็น“
ทางการแพทย์:
พิจารณาจาก ตาข้างที่ดีกว่า เป็นหลัก ดังนั้น การตาบอดเพียงข้างเดียวจึงไม่เข้าเกณฑ์ “ความพิการทางการเห็น”
จักษุแพทย์:
จึงไม่สามารถออกใบรับรองความพิการทางการเห็นให้ได้
❗ ไม่ใช่เพราะหมอไม่อยากออกนะคะ
แต่หมอต้องออกเอกสารตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดค่ะ 🙏🏻
⸻
2️⃣ ตาทั้งสองข้างผิดปกติ และเข้าเกณฑ์ทางการแพทย์
หาก ตาข้างที่ดีกว่า มีระดับการมองเห็นหรือลานสายตาแย่ลงจนเข้าเกณฑ์
👉 จักษุแพทย์จึงจะสามารถประเมินและออกเอกสารรับรองความพิการทางการเห็นตามเกณฑ์ได้ค่ะ
⸻
👁️ แล้ว “ตาบอดข้างเดียว” จะทำบัตรคนพิการได้อย่างไร ❓
การไม่เข้าเกณฑ์ ”ความพิการทางการเห็น“ ทางการแพทย์ ไม่ได้แปลว่าหมดสิทธิ์เข้าสู่กระบวนการขอมีบัตรคนพิการค่ะ ❤️
ปัจจุบัน ผู้ที่ตาบอดข้างเดียวสามารถเข้าสู่กระบวนการประเมินจาก ปัจจัยทางสังคมหรือพฤติการณ์แวดล้อม กับหน่วยงานด้านคนพิการได้
แล้วจัดอยู่ในความพิการประเภทไหน ❓
👉 หากผ่านการประเมิน จะขึ้นทะเบียนเป็น
💓ความพิการประเภทที่ 3
“ความพิการทางการเคลื่อนไหวหรือทางร่างกาย” 💓
❣️ ไม่ใช่ประเภททางการเห็นค่ะ ❣️
ใครเป็นคนประเมิน ❓
👉 เจ้าหน้าที่ พม. / ศูนย์บริการคนพิการในพื้นที่
❣️ ไม่ใช่จักษุแพทย์❣️
โดยพิจารณาจากข้อมูลการดำรงชีวิตและบริบททางสังคมค่ะ
⸻
📄 แล้วต้องใช้ “ใบรับรองแพทย์” หรือไม่❓
ขึ้นอยู่กับลักษณะของตาบอดค่ะ
👁️ ความผิดปกติมองเห็นได้ชัดเจน
เช่น
ตาฝ่อ / ตาขุ่น / ตาปิด / สูญเสียดวงตา / ใส่ตาปลอม
หากเจ้าหน้าที่สามารถมองเห็นความผิดปกติได้อย่างชัดแจ้ง
👉 สามารถยื่นเรื่องขอเข้าสู่กระบวนการประเมินทางสังคมได้เลย
โดยไม่จำเป็นต้องใช้ ใบรับรองความพิการทางการเห็นจากจักษุแพทย์
⸻
👁️ “ตาบอดตาใส”
คือภายนอกดูเหมือนดวงตาปกติ แต่จริง ๆ แล้วมองไม่เห็น
กรณีนี้เจ้าหน้าที่ไม่สามารถเห็นความผิดปกติได้จากภายนอก
👉 จึงต้องมี ใบรับรองแพทย์ / หลักฐานทางการแพทย์ ยืนยันว่า
“ตาข้างนั้นตาบอดจริง”
เพื่อใช้ประกอบการเข้าสู่กระบวนการประเมินทางสังคมค่ะ
📌 จักษุแพทย์มีหน้าที่ช่วยยืนยันข้อเท็จจริงทางการแพทย์ว่าตาบอดจริง
ส่วน ผู้ประเมินและอนุมัติบัตร คือหน่วยงานของ พม. / พก. ค่ะ❣️❣️❣️
⸻
📊 สรุปง่าย ๆ
👁️ ตาทั้งสองข้างแย่ และเข้าเกณฑ์แพทย์
ผู้ประเมิน : 👨⚕️ จักษุแพทย์
เอกสาร : ใบรับรองความพิการทางการเห็น
👁️ ตาบอด 1 ข้าง เห็นรอยโรค / ตาปลอมชัดเจน อีกข้างไม่เข้าเกณฑ์พิการทางการเห็นของจักษุแพทย์
ผู้ประเมิน : 👩💼 พม. / เจ้าหน้าที่ เข้าประเมินทางสังคมได้
เอกสาร : ผู้ประสงค์ขอรับบัตรทำเรื่องขอประเมินความพิการกับ พม. จังหวัด
👁️ ตาบอด 1 ข้าง แต่เป็น “ตาบอดตาใส”
ผุ้ประเมิน : 👩💼 พม. / เจ้าหน้าที่
เอกสาร : ใบรับรองแพทย์ยืนยันว่า “ตาบอด 1 ข้าง” + ประเมินทางสังคม
⸻
❤️ สิ่งที่หมออยากฝากถึงคนไข้ทุกท่าน
“ตาบอดข้างเดียว” ไม่ได้แปลว่าไม่มีสิทธิ์ทำบัตรคนพิการอีกต่อไปแล้วค่ะ!
เพียงแต่ต้อง เลือกช่องทางให้ถูกต้อง
❌ ไม่จำเป็นต้องพยายามขอให้จักษุแพทย์ออก
“ใบรับรองความพิการทางการเห็น”
หากตาอีกข้างยังมองเห็นได้ดี ❣️❣️❣️
✅ แต่หากเข้าหลักเกณฑ์การประเมินจากปัจจัยทางสังคมหรือพฤติการณ์แวดล้อม
โดยเฉพาะกรณี ตาบอดตาใส ให้เตรียมหลักฐานทางการแพทย์เพื่อยืนยันภาวะตาบอด และติดต่อ
สำนักงาน พม. จังหวัด / ศูนย์บริการคนพิการจังหวัด / หน่วยงานรับคำขอในพื้นที่
เพื่อเข้าสู่กระบวนการประเมินตามหลักเกณฑ์ทางสังคมได้เลยค่ะ 😊
⸻
🌱 จาก “มองว่าพิการหรือไม่” สู่ “ใช้ชีวิตได้อย่างไร”
หลักเกณฑ์ใหม่เปิดพื้นที่ให้พิจารณา
ตัวบุคคล + สังคม + สิ่งแวดล้อม
ร่วมกันมากขึ้น
เพื่อช่วยให้คนที่มีข้อจำกัดในการใช้ชีวิตสามารถเข้าถึง สิทธิและสวัสดิการ ได้ครอบคลุมยิ่งขึ้นค่ะ
⸻
หมอย้ำหลายครั้งว่าการเสียดวงตา /การมองเห็น ไม่ใช่จุดสิ้นสุดของชีวิต
จักษุแพทย์ทุกคน พยายามที่จะรักษาให้คนไข้กลับมามองเห็น หรือ หากทำให้ไม่ได้ ก็อยากรักษาให้ดวงตามีลักษณะใกล้เคียงปกติที่สุด หากสุดท้ายทำไม่ได้ เราก็ทดแทนดวงตาที่เสียไปในแง่ความผิดรูป หรือภาพลักษณ์ได้ด้วยการใส่ตาปลอมหรือตาเทียม เพื่อให้คนไข้ได้รับโอกาสทางสังคมต่อไปได้
จักษุแพทย์ที่ไม่ออกบัตรผู้พิการทางการเห็นให้ทุกท่านได้เพราะ พวกเราก็ต้องปฏิบัติตามกฏเช่นกันค่ะ
แต่เราสามารถออกใบรับรองแพทย์ตามความจริงได้ว่า ตาท่านเสีย หรือ ระดับการมองเห็นของตาแต่ละข้างเป็นเช่นไรเพื่อไปประกอบการยื่นขอรับการพิจารณาจาก กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.)
#รู้เรื่องตาตาปลอม
#ตาบอดข้างเดียว
#ตาเสียข้างเดียว
#บัตรคนพิการ
#สิทธิคนพิการ
#พม
#จักษุแพทย์
#ตาปลอม
#ความพิการ
#ประเมินปัจจัยทางสังคม
#ตาบอดตาใส
⸻
📌 หมายเหตุ
ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้เบื้องต้น หลักเกณฑ์และขั้นตอนการยื่นขอมีบัตรประจำตัวคนพิการอาจขึ้นกับข้อเท็จจริงของแต่ละบุคคลและหน่วยงานผู้รับคำขอ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ
แหล่งอ้างอิง
• ประกาศกระทรวง พม. เรื่อง ประเภทและหลักเกณฑ์ความพิการ พ.ศ. 2568
https://infocenter.oic.go.th/cgd_mdh/topic-detail.php?conid=6072480&utm_source=chatgpt.com
• ประกาศกรม พก. เรื่อง การประเมินความพิการจากปัจจัยทางสังคมหรือพฤติการณ์แวดล้อม
📍🙏🏻🙏🏻🙏🏻หมอ Edit ลบข้อความส่วนระยะเวลาหลังการรักษาออกไป เนื่องจากทบทวน เน้นเพียงเรื่องระดับการมองเห็น และลานสายตา 🙏🏻🙏🏻🙏🏻
รายละเอียด หมอลงเป็นภาพในคอมเมนต์ไว้นะคะ ในส่วนของ พรบ📍
