19/07/2026
🌿 EP.3 ทำไมหนังสือทั้งเล่ม...แทบไม่พูดเรื่อง "ความยืดหยุ่น"
ถ้าผมให้คุณนึกถึง "โยคะ" ภายใน 3 วินาที...
คุณนึกถึงอะไร
หลายคนคงนึกถึงภาพคนก้มแตะพื้น คนยกขาพาดหัว หรือคนที่ตัวอ่อนจนดูเหมือนไม่มีกระดูก .. ภาพเหล่านี้ทำให้คนจำนวนไม่น้อยเข้าใจว่า .. โยคะ คือการฝึกให้ร่างกายยืดหยุ่นมากขึ้น
แต่สิ่งที่ทำให้ผมประหลาดใจ เมื่ออ่าน Yoga and Alignment: From the Upanishads to B.K.S. Iyengar ของ Gitte Bechsgaard และ Gillian McCann คือ ผู้เขียนแทบไม่ได้พูดเรื่อง "ความยืดหยุ่น" เลย .. ทั้งที่หนังสือเล่มนี้ว่าด้วยโยคะ .. ทั้งที่กล่าวถึงท่านอาจารย์ B.K.S. Iyengar และทั้งที่ใช้คำว่า Alignment เป็นชื่อหนังสือ แทนที่จะพูดถึงการยืดกล้ามเนื้อ หรือการเพิ่มองศาการเคลื่อนไหว ผู้เขียนกลับเลือกอธิบายเรื่องระเบียบของจักรวาล การดำเนินชีวิต หลัก Yama และ Niyama การไม่เบียดเบียน ความพอใจ วินัย ร่างกาย ลมหายใจ และแม้แต่งานวิจัยสมัยใหม่
อ่านมาถึงตรงนี้ ผมก็อดตั้งคำถามไม่ได้ว่า หรือเราเข้าใจคำว่า "โยคะ" แคบเกินไป? ทุกวันนี้ เวลาเรียนโยคะ เรามักถามว่า "ก้มได้ลึกแค่ไหน" "จับปลายเท้าได้หรือยัง" "ตัวอ่อนขึ้นหรือเปล่า"
แต่หนังสือเล่มนี้กลับชวนถามอีกแบบ .. เราใจเย็นขึ้นหรือยัง .. เราเบียดเบียนตัวเองน้อยลงหรือยัง .. เราเข้าใจตัวเองมากขึ้นหรือยัง .. คำถามเหล่านี้ ไม่มีคำตอบเป็นองศา ไม่มีไม้บรรทัดมาวัด และไม่มีภาพถ่ายลงโซเชียลที่จะบอกได้ .. แต่ในมุมมองของผู้เขียน สิ่งเหล่านี้ต่างหากที่สะท้อนความหมายของการฝึกโยคะ
แน่นอน ผมไม่ได้กำลังบอกว่า "ความยืดหยุ่นไม่สำคัญ" .. ร่างกายที่เคลื่อนไหวได้ดี ย่อมเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ และช่วยให้ฝึกอาสนะได้ปลอดภัยมากขึ้น
แต่หนังสือเล่มนี้กำลังเตือนเราว่า .. ความยืดหยุ่นของร่างกาย ไม่ใช่ทั้งหมดของโยคะ
คนที่ก้มแตะพื้นไม่ได้ อาจเข้าใจโยคะลึกกว่าคนที่ทำท่ายากได้อย่างสวยงาม .. ในขณะเดียวกัน คนที่ตัวอ่อนมาก ก็ยังอาจต้องเรียนรู้เรื่องความอดทน ความเมตตา และการรู้จักตัวเอง
เมื่ออ่านจบบทนี้ ผมจึงเริ่มมองโยคะต่างออกไป
โยคะอาจไม่ใช่การเดินทางจาก "ตัวแข็ง" ไปสู่ "ตัวอ่อน"
แต่เป็นการเดินทางจาก "ไม่รู้จักตัวเอง"
ไปสู่ "การเข้าใจตัวเอง"
และบางที... ความยืดหยุ่นที่สำคัญที่สุด อาจไม่ใช่ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ แต่อาจเป็นความยืดหยุ่นของจิตใจ ที่พร้อมเรียนรู้ เติบโต และเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ
📖 อ้างอิง
Bechsgaard, G., & McCann, G. (2021). Yoga and Alignment: From the Upanishads to B.K.S. Iyengar. Cambridge Scholars Publishing.
#โยคะ
#ปรัชญาโยคะ #อ่านโยคะกับYSA
