11/10/2022
เรื่องราวอุปสรรคบนเส้นทางนมแม่
#ภาวะติดปั๊ม
#ไม่อยากปวดเต้า #อย่าปั๊มเป็นบ้าเป็นหลัง
คุณแม่เป็นคนหนึ่งหรือไม่ ที่ตกรอบไม่ได้เลย ตกปุ๊บ ตันปั๊บ ปวดคัดเต้ามาก บางครั้งตกรอบไปไม่นานก็ท่อน้ำนมอุดตันจนเกิดเป็นเต้าอักเสบ ... แล้วมีคนบอกให้คุณปั๊มให้สม่ำเสมอ ห้ามตกรอบ ปั๊มให้เกลี้ยงเต้า แล้วต่อมาคุณก็จะพบว่า #อาการหนักกว่าเดิม ติดปั๊มหนักกว่าเดิม รอบเริ่มชิดมากขึ้น เพราะน้ำนมผลิตมากขึ้นกว่าเดิมเข้าไปอีก ...
ใครบอกว่าทำไปเหอะ เราติดปั๊มเพราะเราดูแลตัวเอง เราอยากให้นมลูกได้นาน ๆ พ่อหมอก็อยากจะบอกว่า #อย่าหาทำ ... คุณกำลังโดนแกง ... เพราะการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างยั่งยืน ไม่จำเป็นต้องติดปั๊ม ไม่จำเป็นต้องปวดคัดเต้านมเมื่อตกรอบ กะอีแค่ความรู้สึก "จี๊ด" เหมือนเข็มจิ้มสำหรับคุณแม่บางคนก็หนักแล้ว ดังนั้นอย่าหาเหาใส่หัวครับ
ใครที่ติดปั๊ม ... นั่นหมายว่า คุณกำลังประสบปัญหา แปลก็คือ เต้านมผลิตน้ำนมเกินจำเป็น เหมือนฝายน้ำล้นแหละครับ พอระบายไม่ทัน มันก็ตัน มันก็ปวด ... ย้ำคำว่า #เกินจำเป็น ครับ
สาเหตุก็ตรงไปตรงมาครับ นั่นคือ #เฆี่ยนสายพานการผลิตเกินจำเป็น โดยเฉพาะเฆี่ยนหนัก ๆ ตั้งแต่ช่วงเดือนแรกของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ... ที่พ่อหมอเจอบ่อยที่สุดก็คือ อยากจะมีสต็อกเยอะ ๆ อยากให้นมมาเร็ว ๆ (แบบเกินพอดี) เริ่มปั๊มเร็วมาก ปั๊มทุกรอบหลังลูกเข้าเต้า ทำ PP ไปอีก จัดหนักจัดเต็ม ... จนกระทั่งวันหนึ่งสายพานการผลิตมันเริ่มทำตามออเดอร์ที่เราเฆี่ยนสั่งมันว่า #ผลิตอีกๆๆๆๆๆๆๆ สิ ... มันก็ผลิตจริง ๆ คือ ท่วมท้นทะลักจนคราวนี้ลูกดูดไม่ทัน ปั๊มไม่ทัน ก็ติดปั๊มกันไป ตรงไปตรงมา ...
ปัญหาของ oversupply อีกอย่างคือ อาจทำให้การเข้าเต้าของลูกยากกว่าเดิม เพราะนมมักไหลแรง พุ่งลงคอ ลูกสำลักได้ และหลายคนดีดหัวหนีเต้า ร้องไห้แบบเสียขวัญได้เลยนะครับ ต้องมานั่งปรับท่า ปรับวิธีการเข้าเต้ากันอีก ซึ่งในทางคลินิก เราเจอคุณแม่กลุ่มพิเศษที่การผลิตน้ำนมนั้นทะลักอยู่แล้ว กลุ่มนี้ปั๊มนิด ๆ หรือกระทั่งลูกเข้าเต้าปกติก็มีแนวโน้มจะนมล้นทะลักอยู่แล้ว ธรรมชาติกำหนดมาแบบนั้นสำหรับคุณแม่กลุ่มนี้ครับ …
ป้องกันอย่างไร ไม่ให้ติดปั๊ม ... เดือนแรกที่หัวนมและเต้า #นมยังไม่เทิร์นโปร ... เน้นการเข้าเต้า เน้น 3 ด. ดูดเร็ว ดูดถูก ดูดสม่ำเสมอ บอกลาความคิดที่จะทำสต็อกนมไปก่อน หากลูกไม่ได้ป่วย แม่ไม่ได้ห่างลูก ... #เน้นลูกอิ่ม ก่อน นมมาไม่พอก็เข้าเต้าถี่ขึ้นตามการร้องไห้หิวของลูกกันไป ... พอลูกอิ่มแล้ว หัวนม ลานนมเริ่มหนา เริ่มชิน ลูกจะดูดจนหัวนมยืดเป็นชีสพิซซ่า อีแม่ก็ไม่ยั่น ... ยินดีต้อนรับสู่ #คลับหัวนมเทิร์นโปร (คลับอะไรของแก พ่อหมอ 555) ... ซึ่งมักจะเป็นช่วงที่พ้น 1-2 เดือนแรกแล้ว นั่นแหละ เริ่มขโมยปั๊มเก็บสต็อกได้เลย ... มี gap เวลาก่อนคุณแม่กลับไปทำงานอยู่แล้วครับ ทำเลย แฮปปี้ ... แบบนี้นมก็จะไม่คัด ไม่ติดปั๊มแล้ว ... มีสต็อกพอใช้ใตวันฉุกเฉินสัก 1 เดือนอัพก็พอ ค่อย ๆ ทยอยเก็บครับ ของมันจะมาเอา
#เหลือใช้เอาไปเก็บ
ในกรณีติดปั๊มไปแล้วทำอย่างไร ... มีคนบอกว่าให้มีวินัย ปั๊มให้เกลี้ยง อย่าตกรอบ ... คุณกำลังโดนแกงอย่างหนัก เพราะมันจะยิ่งทำให้นมผลิตมากกว่าเดิม ... อันดับแรก ... หยุดยาหรือสมุนไพรกระตุ้นน้ำนมก่อน
#สายเต้า เป็นหลักที่อยู่กับลูก เน้นให้ลูกเข้าเต้าเป็นหลัก ... หากคัดตึงก่อนรอบที่ลูกเข้าเต้า ให้บีบมือหรือปั๊มออกด้วยความแรงต่ำ ๆ พอคลายเต้าแล้วรอลูกเข้าเต้ารอบต่อไป อาจจะ 1-2 นาทีก็ได้เอาออกใหน้อยที่สุด พออาการดีขึ้นก็หยุด แล้วรอรอบเข้าเต้ากันไป ... อีกวิธีที่สามารถใช้ได้แต่ควรใจถึงเสียหน่อยก็คือ Block Feeding คือ ให้ลูก #เข้าเต้าข้างเดียว เป้นบล็อก ๆ สัก 4-6 ชม. ถ้าไหว เพื่อให้อีกข้างตึงและมีนมค้าง (หากตึงมากก็บีบออกพอคลายเต้า) แล้วบล็อกต่อไปก็สลับไปอีกเต้า เพราะเมื่อมีนมค้างและตึง ๆ เต้านมจะมีการผลิตสารตัวหนึ่งที่เรียกว่า feedback inhibitor of lactation (FIL) ออกฤทธิ์ให้ผลิตนมลดลงได้ ... ถ้าไม่แน่ใจปรึกษาคลินิกนมแม่หรือไปพบแพทย์ก็ได้
#สายปั๊ม ... เน้นปั๊มเบาลง และไม่ต้องเกลี้ยงเต้า สักพักก็ค่อย ๆ ลดเวลาลงทีละนิด ๆ คัดก่อนรอบ บีบออกพอคลายเต้า ... เพราะการเหลือนมในเต้าบ้างจะทำให้เต้านมลดการผลิตได้ เพราะร่างกายจะรับรู้ว่าผลิตเกินลูกกินไม่หมดนั่นเอง ... หรือหากคัดมาก บางทีพ่อหมอก็จะแนะนำให้ใส่กรวยซิลิโคนที่จุ๊บไว้เก็บนมใส่ช่วงสั้น ๆ ตอนช่วงที่เต้านมคัดมากขึ้นเพื่อระบายนมส่วนเกินลงกรวยซิลิโคนโดยไม่ต้องปั๊ม ... พอคลายเต้าก็เอาออก รอรอบปั๊มต่อไป
ขอให้ทุกคนไม่ติดปั๊ม ให้นมแม่แบบยาว ๆ โดยที่คุณแม่ไม่ต้องลำบากร่างขนาดนั้น เพราะธรรมชาติจัดสรรมาแล้วให้พอให้ลูกกินครับ บางคนคัดสลับข้างเพื่อให้ลูกดูดตามเวลาด้วยซ้ำ และส่วนใหญ่ที่ผลิตพอดี ๆ กับลูก แม่จะรู้ว่าบางทีเราไม่ต้องตื่นมาปั๊มกลางดึกด้วยซ้ำ เพราะมันผลิตเท่าที่ลูกดูดจริง ๆ ครับ
ในที่นี้ต้องแยกการปั๊มเพื่อกระตุ้นน้ำนมในแม่ที่นมยังไม่พอนะครับ อันนั้นก็ต้องปั๊มให้ตรงรอบเพื่อเพิ่มการผลิตให้พอกับที่ลูกกิน แต่ต้องทำแบบพอดี ๆ มันก็จะพอดี ๆ ไม่เกินไป ไม่น้อยไปครับ ... ถามว่ายากไหม ... ขอความเห็นของคุณแม่ทั้งสายเต้าและสายปั๊มที่ไม่ติดปั๊มหน่อยครับว่ามีเคล็ดลับอะไรกันบ้าง แบ่งปันกันครับ
#หมอวินเพจเลี้ยงลูกตามใจหมอ
