08/09/2026
eGFR ต่ำ = ไตเสื่อม ?
หลายคนเมื่อได้รับผลตรวจสุขภาพ พบว่า eGFR ต่ำ สิ่งแรกที่คิดคือ
“ไตกำลังเสื่อมหรือเปล่า?”
คำตอบคือ... ไม่เสมอไปค่ะ
------------------------------------
ก่อนอื่น มาทำความรู้จักกับ eGFR กันก่อน
eGFR ย่อมาจาก estimated Glomerular Filtration Rate
เป็น ค่าประมาณการทำงานของไต ว่าไตสามารถกรองของเสียออกจากเลือดได้ดีแค่ไหน
โดยทั่วไป eGFR จะคำนวณจากข้อมูล เช่น "Creatinine" ในเลือด อายุ และเพศ
ดังนั้น eGFR จึงเป็น “ค่าประมาณ” ไม่ใช่การวัดการทำงานของไตโดยตรง
------------------------------------
แล้ว Creatinine คืออะไร?
Creatinine เป็นของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการทำงานและการสลายตัวของกล้ามเนื้อ และไตมีหน้าที่ช่วยกำจัด Creatinine ออกจากเลือด
ดังนั้น หากไตกรองได้น้อยลง
➡️ Creatinine ในเลือดอาจสูงขึ้น
➡️ eGFR ที่คำนวณจาก Creatinine ก็อาจลดลง
ฟังดูเหมือนง่าย...
แต่มีจุดที่น่าสนใจอยู่ตรงนี้ค่ะ
------------------------------------
💪 Creatinine สูง ไม่ได้หมายความว่าไตเสื่อมเสมอไป
เพราะระดับ Creatinine ในเลือด ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการทำงานของไตเพียงอย่างเดียว
มวลกล้ามเนื้อ อาหาร และปัจจัยอื่น ๆ ก็สามารถมีผลต่อระดับ Creatinine ได้เช่นกัน
ตัวอย่างเช่น คนที่มีมวลกล้ามเนื้อมาก
🏋️ คนที่เล่นเวทเป็นประจำ
🏃 นักกีฬา
💪 คนที่มีกล้ามเนื้อค่อนข้างมาก
อาจมี Creatinine สูงกว่าคนทั่วไปได้
และเมื่อ Creatinine สูงขึ้น
➡️ eGFR ที่คำนวณจาก Creatinine ก็อาจดู "ต่ำ" กว่าเกณฑ์
นี่จึงเป็นเหตุผลว่า
eGFR ต่ำ ไม่ได้หมายความว่า “ไตเสื่อม” แน่นอนในทุกคน
โดยเฉพาะคนที่มี มวลกล้ามเนื้อสูงมาก หรือออกกำลังกายหนัก ซึ่งเป็นกลุ่มที่ Creatinine อาจไม่สะท้อน GFR ได้แม่นยำเท่าที่ควร
------------------------------------
แล้วถ้า eGFR ของเราต่ำ ควรทำอย่างไร?
1️⃣ เช็กก่อนว่า “ต่ำแค่ไหน”
นำค่า eGFR + Creatinine มาดูร่วมกัน และลองดูผลตรวจครั้งก่อน ๆ (ถ้ามี)
หากเพิ่งออกกำลังกายหนัก มีกล้ามเนื้อมาก หรือรับประทาน Creatine supplement ก็อาจมีผลต่อระดับ Creatinine ในเลือด (สูงขึ้น) ได้
2️⃣ ถ้าค่า eGFR ยังต่ำ หรือไม่แน่ใจ → ประเมินเพิ่ม
อาจพิจารณาตรวจ "Cystatin C" ร่วมกับ Creatinine เพื่อช่วยประเมินการทำงานของไต ค่า Cystatin C สามารถใช้คำนวน eGFR ได้ และ ได้รับอิทธิพลจากมวลกล้ามเนื้อน้อยกว่า Creatinine
และควรตรวจปัสสาวะ โดยเฉพาะ Urine ACR เพื่อดูว่ามีอัลบูมินรั่วออกมาในปัสสาวะหรือไม่ ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการประเมินความผิดปกติของไต
3️⃣ อย่าตัดสินจากผลครั้งเดียว
การพบ eGFR ต่ำเพียงครั้งเดียว ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าเป็นโรคไตเรื้อรัง
หากสงสัยโรคไตเรื้อรัง ต้องประเมินว่าความผิดปกตินั้น คงอยู่นานอย่างน้อย 3 เดือน หรือมีหลักฐานอื่นที่บ่งชี้ถึงความผิดปกติของไตหรือไม่
-------------------------------------
ดังนั้น หากพบ eGFR ต่ำ
อย่าเพิ่งตกใจ แต่ก็ไม่ควรละเลยค่ะ
eGFR ต่ำ เป็น “สัญญาณให้ตรวจสอบต่อ”
ไม่ใช่ “ตัวตัดสินว่าไตเสื่อม”
#ไตเสื่อม
#ตรวจเลือด #ตรวจปัสสาวะ #คลินิกเจาะเลือด #คลินิกตรวจเลือด #ค่าไต #จุฬา #ออกกำลังกาย
