03/04/2021
+++ประวัติความเป็นมาของการทำกายภาพบำบัด ด้วยคลื่นกระแทก
Extracorporeal Shockwave Therapy (ESWT) หรือเรียกอีกอย่างว่า การรักษาด้วยคลื่นกระแทก เริ่มใช้นำมารักษาเป็นครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2525 สำหรับการสลายนิ่วในท่อปัสสาวะ
จากความสำเร็จของเทคโนโลยีนี้จากนั้นได้มีการศึกษา ESWT ในสาขาศัลยกรรมกระดูกซึ่งพบว่าสามารถคลายซีเมนต์ได้ในการแก้ไขการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมทั้งหมด
นอกจากนี้การศึกษาในสัตว์ทดลองในช่วงทศวรรษที่ 1980 พบว่า ESWT สามารถเพิ่มการเชื่อมต่อกระดูก เพิ่มการตอบสนองต่อการฟื้นตัวของกระดูก และช่วยในการรักษาภาวะกระดูกหัก
+++คุณลักษณะของ Shockwave
คลื่นกระแทกเป็นคลื่นเสียงที่มีลักษณะเฉพาะทางกายภาพ ใช้หลักการการเปลี่ยนแปลงของความดันสูงสุดตามด้วยความดันต่ำ ภายในระยะเวลาสั้นๆ (10 มิลลิวินาที) มีช่วงคลื่นความถี่กว้าง (0-20 MHz) และแอมพลิจูดแรงดันสูง (0-120 MPa)
ลักษณะเหล่านี้ทำให้เกิดคลื่นช็อกเวฟที่เป็นบวกและลบ เฟสบวกก่อให้เกิดแรงทางกลโดยตรงในขณะที่เฟสลบจะสร้าง โพรง (cavitation) และฟองก๊าซซึ่งต่อมาจะระเบิดด้วยความเร็วสูงทำให้เกิดคลื่นช็อกเวฟลูกที่สองตามมา
เมื่อเปรียบเทียบกับคลื่นอัลตร้าซาวด์ความดันสูงสุดของคลื่นช็อกจะสูงกว่าความดันสูงสุดของคลื่นอัลตร้าซาวด์ประมาณ 1,000 เท่า
+++กลไกการทำงานของ Shockwave
กลไกการออกฤทธิ์ของ Shockwave อาจเกิดได้จาก การกระตุ้นการสร้างหลอดเลือดใหม่ (neovascularization) ในบริเวณที่บาดเจ็บ กระตุ้นการเพิ่มจำนวนของเซลล์ที่ประกอบเป็นเส้นเอ็น (tenocytes) และการสังเคราะห์โปรตีนเพื่อกระตุ้นการสังเคราะห์คอลลาเจนและการเปลี่ยนแปลงเนื้อเยื่อ
+++หลักการทำกายภาพบำบัดด้วย Shockwave เพื่อรักษาภาวะต่างๆ
คลื่นกระแทกเป็นการรบกวนแรงกดดันชั่วคราวที่แพร่กระจายอย่างรวดเร็วในพื้นที่สามมิติ ผลกระทบต่อเนื้อเยื่อที่สำคัญ ได้แก่ การเกิดโพรงอากาศซึ่งเป็นผลมาจากระยะเชิงลบของการแพร่กระจายคลื่นโดยตรงและผลของโพรงอากาศทางอ้อมทำให้เกิดการสร้างเม็ดเลือดและการตายของเซลล์ ซึ่งจะกระตุ้นการสร้างกระดูกหรือเนื้อเยื่อใหม่
+++ข้อบ่งชี้ในการบำบัดด้วยคลื่นกระแทก
การบำบัดด้วย Shockwave ใช้เป็นหลักในการรักษาภาวะกล้ามเนื้อและกระดูกที่พบบ่อย ได้แก่
- เอ็นกล้ามเนื้อส่วนบนและส่วนล่างอักเสบ
- กลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อเรื้อรัง
- กลุ่มอาการกระดูกแข้งแตกหักร้าว (stress fracture) จากการวิ่ง
- เอ็นกระดูกข้อสะบ้าอักเสบ (Patellar tendinopathy)
- เอ็นพังผืดฝ่าเท้าอักเสบ (Plantar Fasciopathy)
- การแตกหักของกระดูกที่ไม่เชื่อมกันเป็นเวลานาน
- ข้อเข่าเสื่อม
+++ข้อห้ามสำหรับ ESWT ในกายภาพบำบัด
- การตั้งครรภ์
- เส้นเลือดใหญ่และเส้นประสาทบาดเจ็บ
- มีใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ
- มีบาดแผลเปิด
- ได้รับการเปลี่ยนข้อต่อ
- มีความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด รวมถึงการเกิดลิ่มเลือดได้ง่าย
- มีการติดเชื้อในตำแหน่งรักษา
- มีเนื้อเยื่อมะเร็ง