ID Chula Division of Infectious Diseases, Department of Medicine, Chulalongkorn University and King Chulalongkorn Memorial Hospital, Thai Red Cross Society

อาการบวมของเปลือกตาทั้งสองข้างซึ่งเป็นลักษณะจำเพาะของ Infectious mononucleosis ได้รับการบรรยายครั้งแรกโดย John Hoagland ...
01/06/2026

อาการบวมของเปลือกตาทั้งสองข้างซึ่งเป็นลักษณะจำเพาะของ Infectious mononucleosis ได้รับการบรรยายครั้งแรกโดย John Hoagland ในปี ค.ศ. 1952 และต่อมาถูกเรียกว่า Hoagland sign โดยพบได้ประมาณ 50% ของผู้ป่วย IM จึงถือเป็นอาการแสดงทางคลินิกที่มีประโยชน์ในการช่วยวินิจฉัยโรค ลักษณะเด่นคือ การบวมของเปลือกตาบนทั้งสองข้างเป็นรูปตัว S (S-shaped bilateral upper eyelid swelling) ซึ่งมักเกิดขึ้นในระยะแรกของโรคก่อนที่จะมีอาการครบถ้วน ลักษณะของ dacryoadenitis หรือภาวะอักเสบของต่อมน้ำตาและการคั่งของน้ำเหลืองบริเวณเนื้อเยื่อรอบดวงตา และมักหายได้เองเมื่อการติดเชื้อดีขึ้น
Infectious mononucleosis เป็นโรคติดเชื้อเฉียบพลันที่พบบ่อยในวัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ตอนต้น โดยส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อครั้งแรกของ Epstein–Barr virus หลังระยะฟักตัวประมาณ 4–6 สัปดาห์ ผู้ป่วยมักมีอาการไข้ คออักเสบหรือทอนซิลอักเสบ (pharyngotonsillitis) ต่อมน้ำเหลืองโต มี atypical lymphocytes ในเลือดเพิ่มขึ้น ความผิดปกติของการทำงานของตับ และตับหรือม้ามโต (hepatosplenomegaly)

**Update วันสัมภาษณ์**สาขาวิชาโรคติดเชื้อ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ...
30/05/2026

**Update วันสัมภาษณ์**

สาขาวิชาโรคติดเชื้อ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ขอเชิญอายุรแพทย์ผู้สนใจสมัครเป็นแพทย์ประจำบ้านต่อยอดอายุรศาสตร์โรคติดเชื้อ ประจำปีการศึกษา 2570 จำนวน 5 ตำแหน่ง สนใจติดต่อขอรายละเอียดเพิ่มเติมและสมัครได้ที่ คุณปนัดดา โทร 0-2256-4000 ต่อ 80506-7 ตั้งแต่บัดนี้ จนถึง 16 กรกฎาคม 2569

และจะทำการสัมภาษณ์ในวันศุกร์ที่ 17 กรกฎาคม 2569 เวลา 10:00-12:00 น.

แนวทางการรับสมัคร เกณฑ์การคัดเลือก และหลักสูตรการฝึกอบรม สามารถ download ได้ที่ https://www.chulamedicine.org/web/fellow-department.php

รีวิวจากผู้ใช้งานจริงมาเรียน ID Chula กัน
27/05/2026

รีวิวจากผู้ใช้งานจริง
มาเรียน ID Chula กัน

ทำไมการระบาดของ  Bundibugyo ebolavirus ในรอบนี้จึงรวดเร็วและอาจจะระบาดเป็นวงกว้าง      การระบาดของ Ebola virus disease ใ...
25/05/2026

ทำไมการระบาดของ Bundibugyo ebolavirus ในรอบนี้จึงรวดเร็วและอาจจะระบาดเป็นวงกว้าง
การระบาดของ Ebola virus disease ในภาคตะวันออกของ Democratic Republic of the Congo (DRC) ซึ่ง WHO ประกาศให้เป็นภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ (PHEIC) เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2026 ได้ขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยปัจจัยสำคัญเกิดจากหลายองค์ประกอบร่วมกัน สิ่งแรกคือข้อจำกัดเรื่องการวินิจฉัย เนื่องจากอาการเริ่มต้นคล้ายมาลาเรียและโรคติดเชื้อทั่วไป ทำให้ในระยะแรกมีการตรวจเฉพาะ Zaire ebolavirus(เพราะคิดว่ามีโอกาสเจอได้บ่อยกว่า จึงมีความโน้มเอียงที่จะตรวจหาเชื้อชนิดนี้ก่อน) เมื่อผลเป็นลบ การเฝ้าระวังจึงล่าช้าและปล่อยให้เชื้อแพร่กระจายอย่างเงียบ ๆ หลายสัปดาห์ การระบาดครั้งนี้เกิดจาก Bundibugyo ebolavirus ซึ่งเป็นสายพันธุ์หายากที่ยังไม่มีวัคซีนหรือยาจำเพาะ ต่างจากการระบาดใหญ่ในปี 2018–2020 ที่ควบคุมได้ด้วยวัคซีน และ monoclonal antibodies ทำให้การควบคุมโรคครั้งนี้ต้องพึ่งมาตรการสาธารณสุขพื้นฐานอย่างเข้มข้น ได้แก่ isolation, contact tracing และ supportive care นอกจากนี้ พื้นที่ระบาดในจังหวัด Ituri และ North Kivu ยังเป็นเขตเหมืองแร่ที่มีการเคลื่อนย้ายแรงงานสูง เชื้อจึงสามารถเข้าสู่เมืองสำคัญ เช่น Bunia และพื้นที่ใกล้ Goma รวมถึงข้ามพรมแดนไปยัง Kampala ได้อย่างรวดเร็ว
ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งทางการเมืองสู้รบกัน การขาดแคลน PPE การติดเชื้อในบุคลากรสาธารณสุข และ ข่าวปลอมที่ระบาดในชุมชน ล้วนเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการควบคุมโรค โดยเฉพาะการติดตามผู้สัมผัสและการป้องกันการแพร่เชื้อในโรงพยาบาลและพิธีศพแบบดั้งเดิม ปัจจุบันการตอบสนองกำลังมุ่งสู่ community-centered isolation และการเสริมมาตรการ infection prevention and control (IPC) อย่างเร่งด่วนเพื่อหยุด transmission chains ก่อนการขยายตัวระดับภูมิภาคจะรุนแรงยิ่งขึ้น
สาเหตุอีกประการที่สำคัญคือ การถอนเงินสนับสนุนจากอเมริกา แม้ว่าโดยหลักการแล้ว PEPFAR จะเป็นโครงการที่เน้นดูแลด้านเอชไอวีและวัณโรค (HIV/TB) แต่ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา เม็ดเงินจากโครงการนี้คือโครงสร้างพื้นฐานหลักที่ช่วยค้ำจุนและระบบสาธารณสุขใน DRC เมื่อการสนับสนุนนี้ถูกลดลงอย่างกะทันหัน จึงเปรียบเสมือนการทำลายตาข่ายนิรภัยที่จะช่วยตรวจจับและสกัดกั้นการระบาดของ Filovirus ตั้งแต่เนิ่น ๆ
การระงับงบประมาณสนับสนุนด้านสาธารณสุขโลกจากสหรัฐฯ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อการดำเนินงานของ PEPFAR และ USAID มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งที่ทำให้การระบาดของไวรัสอีโบลาสายพันธุ์ Bundibugyo ในครั้งนี้ทวีความรุนแรงและแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว ก่อนที่จะมีการปรับลดงบประมาณ PEPFAR ร่วมกับ CDC และ USAID ได้สนับสนุนระบบเฝ้าระวังโรคแบบบูรณาการทั่วภาคตะวันออกของ DRC มีการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่สืบสวนโรคในท้องถิ่น และสนับสนุนเครือข่ายห้องปฏิบัติการเคลื่อนที่ การลดพื้นที่เฝ้าระวังอย่างมากจึงทำให้ไวรัสสามารถแพร่กระจายอย่างเงียบ ๆ โดยไม่มีใครตรวจพบเป็นเวลาหลายสัปดาห์ในช่วงต้นปี 2026 จนสูญเสียโอกาสในการแยกกักโรคผู้ป่วยรายแรก ๆ นอกจากนี้คลินิกชุมชนที่ไม่พร้อมจึงกลายเป็นแหล่งแพร่กระจายเชื้อเสียเอง นี่คือเหตุผลหลักที่ทำให้มีบุคลากรทางการแพทย์ติดเชื้อและเสียชีวิตหลายรายในช่วงสัปดาห์แรก ๆ ของการระบาด จนนำไปสู่ความหวาดกลัวและการปิดตัวของสถานพยาบาลหลายแห่ง

23/05/2026

เมื่ออาจารย์จะไปดูสไลด์

ข้อควรระวังและคำแนะนำในการส่งตรวจเพื่อวินิจฉัย Hantavirus Disease    การติดเชื้อ hantavirus ในรอบนี้อาจไม่ได้มีการระบาดจ...
22/05/2026

ข้อควรระวังและคำแนะนำในการส่งตรวจเพื่อวินิจฉัย Hantavirus Disease
การติดเชื้อ hantavirus ในรอบนี้อาจไม่ได้มีการระบาดจากเรือเป็นวงกว้าง แต่เนื่องจากโรคนี้ถูกประกาศเป็นโรคติดต่ออันตรายที่ต้องแจ้งหลังจากการวินิจฉัยเพื่อการควบคุมการระบาดเพราะอัตราการเสียชีวิตสูง โอกาสที่อาจเจอผู้ป่วยที่เดินทางกลับจากแหล่งโรคเช่นผู้ที่เดินทางไปทวีปอเมริกาเหนือหรืออเมริกาใต้ที่มีโอกาสพบไวรัส Sin Nombre virus หรือ Andes virus ที่ทำให้เกิด Hantavirus pulmonary syndrome (HPS) และ Andes virus มีโอกาสทำให้เกิดการระบาดแบบ person-to-person transmission
1. Molecular test in Hantavirus Infection
หากสามารถตรวจได้ การให้ผลบวกของ PCR ถือเป็นหลักฐานยืนยันการวินิจฉัยการติดเชื้อ hantavirus ได้โดยตรง เนื่องจาก PCR สามารถตรวจพบ viral RNA ได้ตั้งแต่ช่วงมีการ prodromal phase นานถึงประมาณ 2วันถึง 2 สัปดาห์(Andes virus) จึงช่วยให้สามารถวินิจฉัยโรคได้ตั้งแต่ระยะแรก ก่อนที่ร่างกายจะสร้างแอนติบอดีจนตรวจพบได้ทาง serology ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงจาก Andes virus หรือ Sin Nombre virus รวมถึงในสถานการณ์ outbreak investigation และการติดตามผู้สัมผัส เนื่องจากช่วยเพิ่มโอกาสในการวินิจฉัยเร็ว การแยกผู้ป่วย และการตอบสนองด้านสาธารณสุขได้อย่างทันท่วงที
อย่างไรก็ตามสิ่งที่ต้องพิจารณาคือ PCR อาจมีความไวลดลงถ้าคนไข้เข้าสู่ pulmonary phase แล้วเนื่องจากปริมาณไวรัสจะลดลงอย่างรวดเร็ว(การตรวจserology อาจจะมีบทบาทมากขึ้นในระยะนี้) สิ่งส่งตรวจมักใช้ตัวอย่างเลือดเป็นหลักให้ส่งเป็น EDTA blood สำหรับ PCR สามารถใช้ตัวอย่างชนิดอื่นได้ เช่น tissue specimens
2. Hantavirus-specific IgM และ IgG
ผู้ป่วยที่สงสัยการติดเชื้อ hantavirus ไม่ว่าจะเป็น Hantavirus cardiopulmonary syndrome หรือ Hemorrhagic fever with renal syndrome โดยทั่วไปควรส่งตรวจ serologic tests ได้แก่ hantavirus-specific IgM และ IgG antibodies และควรเลือกชุดตรวจที่จำเพาะต่อสายพันธุ์ hantavirus ที่สงสัย หากสามารถทำได้ ในบางกรณี การใช้ทั้ง serology และ PCR ร่วมกันมีความสำคัญอย่างมาก โดยเฉพาะในระยะแรกของโรคหรือในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงและดำเนินโรคอย่างรวดเร็วจาก Andes virus หรือ Sin Nombre virus
การตรวจพบทั้ง anti-hantavirus IgM และ IgG เป็นบวกพร้อมกัน ถือว่าสามารถยืนยันการวินิจฉัยการติดเชื้อ hantavirus ระยะเฉียบพลันได้ โดยเมื่อเริ่มมีอาการ ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมีแอนติบอดีทั้ง IgM และ IgG ตรวจพบได้แล้ว อย่างไรก็ตาม ในระยะเริ่มต้นของโรค โดยเฉพาะภายใน 72 ชั่วโมงแรกหลังเริ่มมีอาการ ผล serology อาจยังให้ผลลบได้ นอกจากนี้ การตรวจ IgM มีอัตรา false-positive ค่อนข้างสูง ดังนั้นการพบ IgM positive เพียงอย่างเดียวจึงยังไม่เพียงพอสำหรับการยืนยันการวินิจฉัย ในผู้ป่วยที่สงสัย Hantavirus cardiopulmonary syndrome และมีผล IgG เป็นลบในครั้งแรก (ไม่ว่า IgM จะเป็นอย่างไร) ควรทำการตรวจ serology ซ้ำภายใน 24 ชั่วโมง เนื่องจากผู้ป่วยที่มี IgM positive จริงส่วนใหญ่จะมี IgG antibodies ตามมาได้ภายใน 1–2 วัน การติดตาม seroconversion จึงมีความสำคัญอย่างมากในการยืนยันการวินิจฉัย โดยเฉพาะใน outbreak settings หรือผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงจาก Andes virus และ Sin Nombre virus
ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ขณะนี้ศูนย์โรคอุบัติใหม่ด้านคลินิค (TRC-EID CC)ใช้เทคนิคการตรวจ Family PCR เพื่อทำให้ตรวจ Hantavirus ได้ทั้งกลุ่ม หลังจากนั้นทำการตรวจต่อเพิ่มเติมเพื่อยืนยันสายพันธุ์อีกครั้ง นอกจากนี้กำลังจัดเตรียม specific PCR สำหรับ Andes และ Sin Nombre virus

สรุปการระบาดของ Andes virus และรายละเอียดของผู้ป่วยสิบราย ที่ลงตีพิมพ์ใน New England Journal of Medicine วันนี้ (21 พค. ...
20/05/2026

สรุปการระบาดของ Andes virus และรายละเอียดของผู้ป่วยสิบราย ที่ลงตีพิมพ์ใน New England Journal of Medicine วันนี้ (21 พค. 2569)
การระบาดของ Andes virus ใน MV Hondius เริ่มได้รับความสนใจหลังจากผู้ป่วยรายที่ 3 ถูกส่งต่อจากเรือไปยัง Ascension Island เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2026 ด้วยอาการ severe acute respiratory infection (SARI) มีไข้ หอบเหนื่อย ภาวะช็อค และ ARDS ซึ่งต่อมาต้องได้รับการรักษาใน ICU ที่เมือง Johannesburg แม้การตรวจหาเชื้อก่อโรคทางเดินหายใจทั่วไป มาลาเรีย เชื้อรา และการติดเชื้อแบคทีเรียจะให้ผลลบทั้งหมด แต่จากประวัติการเดินทางในอเมริกาใต้และการดำเนินโรคที่รุนแรงรวดเร็ว ทำให้ทีมแพทย์สงสัย Hantavirus cardiopulmonary syndrome และยืนยันการติดเชื้อ ANDV ด้วย RT-PCR ที่ National Institute for Communicable Diseases ในวันที่ 2 พฤษภาคม ต่อมามีการยืนยันการติดเชื้อในผู้ป่วยรายอื่นบนเรือ รวมถึงผู้เสียชีวิต 3 ราย โดยผู้ป่วยรายแรกเริ่มมีอาการหลังออกจาก Ushuaia ได้ไม่นานและเสียชีวิตบนเรือ ขณะที่คู่สมรสเสียชีวิตระหว่างเดินทางกลับยุโรป นอกจากนี้ยังมีผู้ป่วยที่เดินทางไปยังสวิตเซอร์แลนด์ และสเปนก่อนเริ่มมีอาการ ทำให้เกิดการติดตามผู้สัมผัสระหว่างประเทศในวงกว้าง ณ วันที่ 13 พฤษภาคม 2026 มีการระบุผู้ป่วยรวม 10 รายจากผู้โดยสารและลูกเรือทั้งหมด 147 คนจาก 23 ประเทศ การถอดรหัสพันธุกรรมเบื้องต้นของ Andes virus จากผู้ป่วยแสดงให้เห็นว่ามีความใกล้เคียงอย่างมากกับสายพันธุ์ที่เคยรายงานในอาร์เจนตินา โดยคาดว่าน่าจะเกิดการติดเชื้อจากสัตว์สู่คน (zoonotic spillover) ก่อนเรือออกจากอาร์เจนตินาในวันที่ 1 เมษายน เนื่องจากผู้ป่วยรายแรกเริ่มมีอาการในวันที่ 6 เมษายน และมีประวัติเดินทางในพื้นที่ที่มีการระบาดประจำถิ่นของ ANDV นานถึง 3 เดือน (อย่างไรก็ตาม ไม่มีตัวอย่างจากผู้ป่วยรายแรกสำหรับการวิเคราะห์เพิ่มเติม)
การตรวจลำดับพันธุกรรมจากผู้ป่วยรายต่อมาพบว่ามีความคล้ายคลึงกันสูงมาก โดยพบความแตกต่างของ single-nucleotide polymorphism (SNP) ไม่เกิน 1 ตำแหน่งต่อราย จำเป็นต้องมีการวิเคราะห์ทางระบาดวิทยาเพิ่มเติมเพื่อระบุว่าเหตุการณ์นี้เกิดจากการติดเชื้อจากสัตว์หลายครั้ง หรือเกิดจากการแพร่เชื้อจากคนสู่คน คล้ายกับการระบาดในปี 2018 ที่มีลักษณะการเกิดเป็น cluster
ปัจจุบันสถานการณ์ยังคงเปลี่ยนแปลงอยู่ โดย World Health Organization และ European Centre for Disease Prevention and Control ประเมินว่าความเสี่ยงระดับโลกยังอยู่ในระดับต่ำ ขณะที่แหล่งกำเนิดของการระบาดกำลังอยู่ระหว่างการสืบสวน และผู้เชี่ยวชาญด้าน ANDV กำลังร่วมกันวิเคราะห์การสัมผัสสัตว์ฟันแทะในอเมริกาใต้ก่อนเรือออกเดินทาง โดยสรุปข้อมูลทางพันธุกรรมของไวรัสมีความคล้ายคลึงกันสูงมาก สนับสนุนทั้งสมมติฐานของการติดเชื้อจากสัตว์สู่คนก่อนเรือออกเดินทาง และความเป็นไปได้ของการแพร่เชื้อจากคนสู่คนแบบจำกัด ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของ ANDV ที่เคยมีรายงานมาก่อนในอเมริกาใต้
อ่านเพิ่มเติม
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMc2606496?query=featured_home

งาน IC Day โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์    ปีนี้เราได้รับเกียรติจาก พ.ท.ผศ. วศิน วาสิกะสิน จากกองอายุรกรรม โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า...
19/05/2026

งาน IC Day โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
ปีนี้เราได้รับเกียรติจาก พ.ท.ผศ. วศิน วาสิกะสิน จากกองอายุรกรรม โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า และ อ.นพ.นพพร ส่งอำไพ นายแพทย์ชำนาญการ กลุ่มงานอายุรกรรม โรงพยาบาลหาดใหญ่ มาบรรยายวิชาการที่น่าสนใจเกี่ยวกับการควบคุมโรคติดเชื้อในโรงพยาบาล นอกจากนี้ยัมีการอภิปรายผู้ป่วยที่น่าสนใจจากแพทย์ประจำบ้านต่อยอดสาขาวิชาโรคติดเชื้อ
ขอบคุณวิทยากรและผู้เข้าร่วมประชุมทุกท่านครับ

เชิญมาเป็นทีมเฟียสเดียวกันรับประกันจบแล้วเฟียสนัมเบอร์วันเหมือนอาจารย์ที่จบ ABMM ของเรา    ขอเชิญสมัครเป็นแพทย์ประจำบ้าน...
13/05/2026

เชิญมาเป็นทีมเฟียสเดียวกัน
รับประกันจบแล้วเฟียสนัมเบอร์วันเหมือนอาจารย์ที่จบ ABMM ของเรา
ขอเชิญสมัครเป็นแพทย์ประจำบ้านต่อยอดอายุรศาสตร์โรคติดเชื้อ ประจำปีการศึกษา 2570 จำนวน 5 ตำแหน่ง สนใจติดต่อขอรายละเอียดเพิ่มเติมและสมัครได้ที่ คุณปนัดดา โทร 0-2256-4000 ต่อ 80506-7
แนวทางการรับสมัคร เกณฑ์การคัดเลือก และหลักสูตรการฝึกอบรม สามารถ download ได้ที่ https://www.chulamedicine.org/web/fellow-department.php

ที่อยู่

Bangkok
10330

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

รับทราบข่าวสารและโปรโมชั่นของ ID Chulaผ่านทางอีเมล์ของคุณ เราจะเก็บข้อมูลของคุณเป็นความลับ คุณสามารถกดยกเลิกการติดตามได้ตลอดเวลา

แชร์