17/08/2026
เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากไข้กาฬหลังแอ่น โรคที่อันตรายถึงชีวิต ลุกลามรวดเร็วเสี่ยงสูญเสียอวัยวะ
ผู้ปกครองทราบมั๊ยคะว่า มีสาวไทยติดเชื้อไข้กาฬหลังแอ่นจนต้องตัดขาทั้ง 2 ข้างอย่างกะทันหัน โดยที่เริ่มแรกก็เหมือนเป็นไข้ธรรมดาๆ ทานยาลดไข้แล้วนอนพัก แต่เนื่องจากเชื้อมีความรุนแรงสูง ภายใน 24 ชั่วโมงเชื้อก็เข้าสู่กระแสเลือดจนเกิดสภาวะช็อคไม่รู้สึกตัว ต้องหามเข้าไอซียูทันที [เอกสารอ้างอิง 1-8]
ไข้กาฬหลังแอ่น เป็นโรคติดต่อร้ายแรงที่เกิดจากแบคทีเรีย ซึ่งประเทศไทยมีเคสผู้ป่วยไข้กาฬหลังแอ่นมาตลอด และมีอัตราการเสียชีวิตสูงถึง 15%
หากเชื้อเข้าสู่กระแสเลือด อัตราการเสียชีวิตสูงขึ้นไปถึง 70-80% รวมทั้ง 1 ใน 5 ของผู้รอดชีวิตอาจพิการ! และโรคนี้กลุ่มเสี่ยงคือเด็กเล็กค่ะ
อาการของโรค.. มี 2-3 ข้อ
🔹 ไข้ : ส่วนใหญ่ทุกเคสจะเริ่มด้วยไข้ธรรมดา หรือไข้สูง คนส่วนใหญ่จึงไม่ได้คิดถึงโรคนี้ (ตอนนี้อาจต้องคิดบ้าง เพราะโรคนี้รุนแรงมาก)
🔹 ผื่นจ้ำเลือด : ผื่นของโรคนี้มีลักษณะพิเศษ คือ เป็นจ้ำเลือดคล้ายรูปดาวกระจาย เมื่อกดตรงผื่น (หรือบางคนใช้แก้วกด) สีจะไม่จางลง มักขึ้นบริเวณลำตัวช่วงล่าง แขน ขา เท้า มือ อาจจะขึ้นใน 2 ชั่วโมงแรกหรือนานกว่านั้น หากมีผื่นจ้ำขึ้น ถือเป็นสัญญาณอันตรายฉุกเฉิน บ่งบอกว่าอาจเกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด
🔹 เยื่อหุ้มสมองอักเสบ : ไม่ทุกเคสที่เชื้อจะเข้าสู่เยื่อหุ้มสมอง หากมีเยื่อหุ้มสมองอักเสบ คนไข้จะมีปวดหัวรุนแรง อาเจียน คอแข็งและ/หรือมีหลังแอ่นด้วย (เป็นที่มาของชื่อโรคนี้)
ความน่ากลัวของโรคนี้ อยู่ตรงที่ความรุนแรงของเชื้อ! ที่ลุกลามอย่างรวดเร็ว ภายใน 24 ชั่วโมง!!!! อาจทำให้คนไข้เกิดสภาวะติดเชื้อในกระเสเลือดได้ และอาจเข้าสู่ภาวะช็อก โคม่า อวัยวะล้มเหลว และเสียชีวิตได้ในระยะเวลาอันสั้น ซึ่งเคสสาวไทยท่านนี้ อาการไข้และผื่นจ้ำเลือดก็เกิดใน 24 ชั่วโมง แม้เธอจะโชคดีที่ไม่อยู่ในกลุ่ม 70-80% ที่เสียชีวิต แต่ก็อยู่ในกลุ่ม 1 ใน 5 ของผู้รอดชีวิตที่พิการ ขอแสดงความเสียใจกับเธอด้วย
สำหรับประเทศไทย สายพันธุ์ B เป็นสายพันธุ์ที่ระบาดมากที่สุด โดยเชื้อนี้ติดต่อทางสารคัดหลั่ง อาจเกิดจากการสัมผัสน้ำลาย, น้ำมูก ผู้ปกครองไทยควรระวัง เพราะเด็กทารก - 2 ปี คือกลุ่มเสี่ยงที่สุด รวมทั้งวัยรุ่นอายุระหว่าง 16 - 18 ปีค่ะ โดยเราจะไม่รู้เลยว่าใครมีเชื้อนี้บ้าง
วิธีป้องกัน :
🔸 เลี่ยงให้ลูกสัมผัสคนอื่น เลี่ยงพาลูกไปที่คนเยอะ เพราะโรคไข้กาฬหลังแอ่นติดต่อผ่านน้ำลายหรือสารคัดหลั่ง การอยู่ในพื้นที่คนเยอะ โดยเฉพาะหากมีคนในครอบครัวเดินทางกลับจากต่างประเทศในที่ที่มีการระบาดของโรค ยิ่งต้องระวังเป็นพิเศษ
🔸 ป้องกันได้ด้วยวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น เพื่อป้องกันโรค และลดความรุนแรงจนอาจเสียชีวิต หรือพิการ
ระลึกไว้ว่า ไข้กาฬหลังแอ่นสามารถป้องกันได้ แนะนำผู้ปกครองที่มีลูกเล็กตั้งแต่ 2 เดือนขึ้นไป ปรึกษาแพทย์ในเรื่องโรค และการป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อไข้กาฬหลังแอ่นด้วยวัคซีนนะคะ
#ไข้กาฬหลังแอ่น #โรคติดต่อร้ายแรงในเด็ก
#หมอเสาวภาเลี้ยงลูกเชิงบวก
NP-TH-MNU-SMP-260012 | Jul 2026
Non-promotional material
เอกสารอ้างอิง
1. 2566 Annual report;Epidemiological Surveillance Report;2023;1-690
2. PIDST. (2025). Meningococcal vaccine in Thai children and adolescents.
3. Faculty of Medicine Siriraj Hospital, Mahidol University. โรคไข้กาฬหลังแอ่น [Internet]. Bangkok: Faculty of Medicine Siriraj Hospital, Mahidol University; [cited 2026 Jun 16]. Available from: https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=703
4. Thompson MJ;Lancet;2006;367;397-403 who.int; Meningitis WHO 2025; 1-7
5. Shahade A, De Jesus O. Opisthotonus. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan-. Updated 2023 Aug 23 [cited 2026 Jun 16]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559170/
6. Apicella M;Epidemiology of Neisseria meningitidis infection;2025;1-24
7. Sarah Mbaeyi;CDC;2024;1-13;Chapter 14: Meningococcal Disease
8. National Institute for Health and Care Excellence. NICE guideline NG240: Meningitis (bacterial) and meningococcal disease [Internet]. 2024 [cited 2026 Jul 5]. Available from: https://www.nice.org.uk/guidance/ng240
