10/08/2026
เมื่อประสบกับเหตุการณ์สูญเสียในชีวิต วัยผู้ใหญ่อาจพูดคุย ระบายหรือสำรวจความคิดความรู้สึกของตนเองได้อย่างตรงไปตรงมา แต่สำหรับวัยรุ่นและเยาวชนแม้จะมีพัฒนาการทางความคิดและอารมณ์ใกล้เคียงผู้ใหญ่ ทว่าพวกเขาอาจจะยังไม่สามารถถ่ายทอดสิ่งที่พวกเขาคิด และรู้สึกออกมาได้โดยตรง ว่าพวกเขาโกรธ เศร้า เสียใจหรือความรู้สึกอื่นๆ แต่วัยรุ่นและเยาวชนอาจแสดงออกผ่านพฤติกรรมบางอย่างที่แตกต่างออกไป ซึ่งอาจทำให้บางครั้งพฤติกรรมของพวกเขาถูกมองข้าม ละเลย หรือผู้ใหญ่รอบข้างอาจเข้าใจผิดว่าพวกเขาไม่ได้เจ็บปวด
ศูนย์สุขภาวะทางจิตจึงขอชวนสังเกต 5 สัญญาณต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นกับวัยรุ่นและเยาวชนหลังเผชิญกับเหตุการณ์สูญเสียดังนี้
1. การมีอาการต่างๆ ทางร่างกาย: วัยรุ่นหรือเยาวชนอาจมาพบแพทย์ด้วยอาการ ปวดท้อง ปวดหัว หรือปวดเมื่อยตามตัว ที่หาสาเหตุไม่ได้ อาการเหล่านี้อาจเป็น "ภาษา" ของความเศร้าที่ไม่สามารถพูดออกมาได้
2. การมีปัญหาในแง่ของการเรียน หรือความสัมพันธ์ : เยาวชนอาจไม่สามารถจดจ่อในการเรียนได้หรือจดจ่อได้น้อยลง การเริ่มไม่เข้าหรือขาดเรียน หรือคุณภาพของการบ้านและงานต่างๆ น้อยลง รวมทั้งเริ่มปลีกตัวแยกออกห่างจากกลุ่มเพื่อนที่เคยสนิทด้วย
3. การทำตัวปกติ หรือปฏิเสธความเศร้า : การที่วัยรุ่นและเยาวชนทำตัวปกติ ไม่พูดคุยถึงความรู้สึกเศร้าเสียใจ อาจะเป็นเพราะไม่อยากแสดงความอ่อนแอของตนเองออกมาต่อหน้าครอบครัวหรือเพื่อนฝูง รวมทั้งอาจเป็นเพราะพวกเขาไม่อยากเพิ่มภาระ ให้กับสมาชิกในครอบครัว โดยเฉพาะหากรับรู้ว่าสมาชิกในครอบครัวคนอื่นๆ อาจเศร้าหรือเสียใจเช่นกัน
4. การพึ่งพาสารเสพติด: เป็นอีกวิธีหนึ่งในการซุกซ่อนหรือหลีกหนีความเศร้าและความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นจากการสูญเสีย รวมทั้งเพื่อทำให้ตนเองลืมเหตุการณ์ที่มาของการสูญเสียนั้น
5. การมีภาวะด้านชาทางอารมณ์ : เป็นการตัดขาดทางอารมณ์ ความไม่รู้สึกยินดียินร้ายในเหตุการณ์หรือผู้คนรอบตัว ความสนใจในการทำสิ่งต่างๆ ลดน้อยลง อาจเนื่องจากอารมณ์ที่เกิดขึ้นนั้นเข้มข้นเกินกว่าจะรับมือได้
สำหรับสัญญาณทั้ง 5 ข้อนี้ ไม่สามารถใช้ตัดสินชี้ขาดว่า บุคคลเหล่านั้นกำลังเผชิญภาวะโศกเศร้าจากการสูญเสียเสมอไป แต่เป็นข้อสังเกตเบื้องต้น สำหรับสมาชิกในครอบครัว ครู เพื่อน หรือคนรอบตัวที่จะคอยหมั่นสังเกตบุตรหลาน ทั้งในชีวิตประจำวันและบนโลกออนไลน์ เพื่อนำไปสู่การพูดคุยและรับฟังอย่างไม่ตัดสิน มีการแนะนำหรือส่งต่อเพื่อรับบริการการดูแลเยียวยาจิตใจจากผู้เชี่ยวชาญต่อไป
ทางศูนย์สุขภาวะทางจิต คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ขอแสดงความเสียใจแก่ผู้สูญเสียและได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้น และขอร่วมเป็นอีกหนึ่งกำลังใจให้ทุกท่านก้าวผ่านช่วงเวลาอันยากลำบากนี้ไปด้วยกัน
รายการอ้างอิง
Corr, C. A., Corr, D. M. & Doka, K. J. (2019). Death and dying, life and living. Cengage Learning.
Soetioso, V. B., & Fithriyah, I. (2026). Grief in children and adolescents: A developmentally informed clinical review with illustrative cases. Journal of the Korean Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 37(1), 44–50. https://doi.org/10.5765/jkacap.250036
