25/02/2026
🔥 ปวดจนเครียด หรือเครียดจนปวด!!
วันนี้จะมาขอเล่าเรื่องเคสปวดหลัง ตึงข้อสะโพกขวา และมีอาการตึงใต้ชายโครงทางด้านซ้าย
เป็นการเล่าเคสที่อาจจะไม่ได้ถูกพูดถึงบ่อยมากนัก แต่เมื่อร่างกายเราเชื่อมโยงกันทั้งหมด การแก้ไขแค่กล้ามเนื้อ ข้อต่อ หรือออกกำลังกายอาจจะยังไม่พอ เราอาจจะต้องมองให้ลึกมากไปกว่านั้น
🙋♂️**ประวัติ**
เคสชายไทย อายุ 30+
อาชีพ: Freelance
ลักษณะงาน: นั่งนานติดต่อกัน 3-4 ชั่วโมง
กิจกรรมที่ชอบทำ: ออกกำลังกาย weight training, Yoga, Breath work
📝📌 **อาการที่มาพบ**
ปวดหลังล่างและสะโพกทางด้านขวา ตึงแน่นใต้ชายโครงซ้าย และหายใจไม่อิ่ม
จากการที่ได้พูดคุยและซักประวัติ เคสนี้จะนั่งทำงานเป็นเวลานานต่อเนื่องในแต่ละวัน 🪑 และมีความเครียดสะสมจากการทำงานมาเป็นระยะเวลานาน
📝📌 **การตรวจร่างกาย**
📌 Posture analysis
- Lt. shoulder level higher than Rt.
- Mild pelvic asymmetry with weight shift to the right
- Elevate rib cage position with reduce abdominal expansion
📌 Breathing pattern assessment
- Used accessory muscle breathing pattern
- Reduce diaphragmatic excursion
- Decrease lower rib expansion
📌 Palpation
- Increase tone and tenderness of QL/ iliopsoas/ Rt. Gluteus medius
- Increase tissue density and reduced mobility in: Lt. subcostal region
📌 ROM
- Trunk lateral flexion: limited with pulling sensation in subcostal region
📝📌 **วิเคราะห์หาสาเหตุ**
จากการตรวจร่างกาย เราได้พยายามปรับไปที่กล้ามเนื้อและออกกำลังกายเพื่อแก้ไขอาการ อาการปวดดีขึ้นตามลำดับแต่อาการตึงแน่นใต้ชายโครงซ้ายยังคงอยู่ เหมือนมีอะไรแปะอยู่ตลอดเวลา
🤔🧐 อาการจะเป็นชัดเจนขึ้นเวลานั่งนาน เวลาขับรถ ก็เลยวิเคราะห์แล้วว่าต้องมีจุดที่ยังไม่เคลียแน่นอน เลยช่วยกันวิเคราะห์อาการกับคนไข้
“ว่าความเครียดหรือความคิดเวลานั่งทำงานเป็นเวลานานทำให้ร่างกายอยู่ในโหมด (Sympathetic dominance) หรือไม่..?”
🔥🔥 จากอาการที่ตรวจพบ บ่งชี้ถึงการทำงานที่เด่นชัดของ Sympathetic Nervous System (SNS) ทำให้การหายใจตื้นและการเคลื่อนไหวของกะบังลมลดลง ส่งผลให้เกิดความตึงสะสมใน visceral fascia 🫁 เกิดเป็นแรงตึงไปยังระบบกล้ามเนื้อและพังผืดบริเวณชายโครง หลังล่างและสะโพก
อาการปวดจึงเป็นผลลัพธ์ของความเชื่อมโยงระหว่าง ความเครียด
🧠 ระบบประสาท
🫁 และความตึงของอวัยวะภายใน ไม่ใช่เพียงปัญหาเฉพาะจุดเพียงอย่างเดียว
📝📌 ขออธิบายที่มาที่ไปว่า ปวดหลัง สะโพก ตึงชายโครงมาสัมพันธ์อไรกับระบบประสาทและอวัยวะภายใน…?
เมื่อเราเครียด สมองจะกระตุ้น Sympathetic Nervous System (SNS) ส่งสัญญาณไปยังอวัยวะภายใน (Visceral) ผ่านเส้นประสาทอัติโนมัติ
- ส่งผลให้หลอดเลือดหดตัว
- การเคลื่อนไหวของอวัยวะลดลง การย่อย การไหวเวียนช้าลง
- กล้ามเนื้อที่อยู่รอบๆจะตึงไปด้วย
แล้วระบบ SNV คืออะไร..?
🧐🤔 Sympathetic & Parasympathetic Nervous System คือ
🧠🥊Sympathetic (โหมดสู้) ทำงานตอนร่างกายเครียด รีบ กดดัน ผลคือ
- หายใจสั้น ตื้น กล้ามเนื้อเกร็ง อวัยวะในท้องขยับได้น้อยลง เลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อมากกว่าระบบย่อย ถ้าเปิดโหมดนี้นานเกินไปร่างกายจะเริ่มค้างในโหมดตึง!!
🧠🚽Parasympathetic (โหมดพัก) ทำงานตอนเราผ่อนคลาย หายใจลึก ย่อยอาหาร ผลคือ
- หายใจลงท้องได้ดี อวัยวะภายในขยับตามลมหายใจ กล้ามเนื้อคลายตัว ระบบประสาทสงบ
💨💨 วงจรที่เกิดขึ้นในเคสนี้ ‼️
นั่งทำงานนาน เครียด
|
Sympathetic เด่น
|
อวัยวะภายในเคลื่อนไหวได้น้อยลง
|
เกิดอาการปวด
|
สมองคิดว่า “ไม่ปลอดภัย” เลยไปกระตุ้น Sym เพิ่มขึ้นไปอีก 🥊
🔥 “ความเครียดไม่ได้เก็บเป็นก้อน แต่เก็บเป็นความตึง”
🫁 อวัยวะภายในไม่ได้ลอยในท้องแบบอิสระเหมือนกระสือที่เราเห็นในหนัง แต่ถูกพยุงเหมือนใส่ถุงเองไว้ด้วยพังผืด (Fascia) ซึ่งจะไปเชื่อมกับกะบังลม หลังล่างและเชิงกราน
📝📌 **การวางแผนการรักษา**
Phase 1 Down regulation
- Diaphragmatic breathing
- Extended exhalation breathing
- Subcostal and diaphragmatic release
- Myofascial release
Phase 2 Mobility Restoration
- Improve mobility thoracolumbar
- Pelvic tilting and breathing coordination
- Activate core stabilizer muscle
Phase 3 Stability and Load tolerance
- Hip hinge training
- Activate of gluteus muscle
สิ่งที่ได้เรียนรู้จากการดูแลเคสนี้ คือ
🤎 ร่างกายไม่เคยแยก “ใจ” ออกจาก “กาย”
ความเครียดที่ไม่เคยถูกระบาย อาจจะค่อยแสดงออกมาในรูปแบบของความตึง
อาการปวดและความไม่สบายที่อธิบายไม่ได้จากโครงสร้างเพียงอย่างเดียว อาจจะเชื่อมโยงมาจากภายในด้วย
Reference
- Porges SW. The Polyvagal Perspective (2006) ระบบประสาทอัตโนมัติทั้งสองแขนง (SNS & PNS) และ vagus nerve ในการควบคุมสภาวะทางอารมณ์และความปลอดภัยของร่างกาย
Porges, Stephen W. “The polyvagal perspective.” Biological psychology vol. 74,2 (2007): 116-43. doi:10.1016/j.biopsycho.2006.06.009
- Arakaki et al. (2023) HRV เป็นตัวชี้วัดสำคัญของการทำงานร่วมกันของ SNS และ PNS อธิบายความสัมพันธ์ของ autonomic balance กับการทำงานของสมองและการตอบสนองทางอารมณ์
Arakaki, Xianghong et al. “The connection between heart rate variability (HRV), neurological health, and cognition: A literature review.” Frontiers in neuroscience vol. 17 1055445. 1 Mar. 2023, doi:10.3389/fnins.2023.1055445
- Schneider et al. (2020) พบว่าในภาวะความเครียดเรื้อรัง (เช่น PTSD) มี การลดลงของ parasympathetic activity และสมดุลระหว่าง SNS/PNS ผิดปกติ
Schneider, Martha, and Andreas Schwerdtfeger. “Autonomic dysfunction in posttraumatic stress disorder indexed by heart rate variability: a meta-analysis.” Psychological medicine vol. 50,12 (2020): 1937-1948. doi:10.1017/S003329172000207X
Altınbilek, Turgay et al. “Evaluation of effectiveness of osteopathic visceral manipulation in patients with chronic mechanical low back pain: A multi-center, single-blind, randomized-controlled study.” Turkish journal of physical medicine and rehabilitation vol. 69,4 500-509. 12 Oct. 2023, doi:10.5606/tftrd.2023.12541
#รักษาที่ต้นเหตุ
#1%ที่จะทำให้99%เปลี่ยนไป
🔺The 1% that matters🔺
🤍Contact
🤙🏻 Phone : 064 229 7991
📩 Inbox : m.me/337742299412608
✅ Line : https://lin.ee/pwqTVTJ
📍 Location : https://maps.app.goo.gl/VSrRstKMPef9vFAP7
🤎โคแฮนด์ คลินิกกายภาพบำบัด
Co-hand Physical Therapy Clinic
