11/03/2026
สมุนไพรน่ารู้ | Ep.2 สมุนไพรไทย ช่วยดูแลและชะลอไตเสื่อม: บัวบก & ขิง
3️⃣ #บัวบก
สมุนไพรไทยคู่ครัวที่ไม่ได้มีดีแค่แก้ช้ำใน แต่ยังอาจช่วยชะลอไตเสือมได้
“บัวบก” (Centella asiatica) เป็นสมุนไพรไทยที่หลายคนคุ้นเคยในด้านการบำรุงสมองและสมานแผล แต่มีการศึกษาทางคลินิก พบว่า บัวบกอาจมีประโยชน์ต่อผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะท้าย โดยช่วยปรับสมดุลโปรตีน Klotho-FGF23 ที่เกี่ยวข้องกับการเสื่อมของไต ลดระดับของเสียในเลือด และส่งผลให้การทำงานของไตดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งยังมีความปลอดภัยสูงเมื่อใช้ในขนาดที่เหมาะสม
🔬การศึกษาทางคลินิกในผู้ป่วยโรคไตระยะที่ 4-5 พบว่า ตำรับสมุนไพรที่มีบัวบก เมื่อใช้ติดต่อกัน 12 สัปดาห์ ช่วยลดของเสียในเลือด ลดโปรตีนในปัสสาวะ เพิ่มค่า GFR และปรับสมดุลโปรตีน FGF23 และ a-Klotho
ซึ่งอาจมีบทบาทในการชะลอไตเสื่อมได้
✅วิธีการรับประทาน
- ชาใบแห้ง: 1-2 ช้อนชา ชงกับน้ำ 150 มล. วันละ 3 ถ้วย
- แคปซูล: 300-680 มก. วันละ 3 ครั้ง
**ไม่ควรใช้ติดต่อกันเกิน 6 สัปดาห์ ควรเว้นระยะ 2 สัปดาห์ก่อนใช้ต่อ
⚠️ข้อควรระวัง
- อาจมีผลข้างเคียง เช่น ปวดศีรษะ วิงเวียน คลื่นไส้ หรือผื่นคัน
- ระวังการใช้ร่วมกับยานอนหลับ, ยาควบคุมระดับน้ำตาล/ไขมันในเลือด และยาต้านการแข็งตัวของเลือด
- ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และให้นมบุตร
4️⃣ #ขิง
บำรุงไต ต้านอักเสบ ลดน้ำตาล ไขมันในเลือด
“ขิง” (Zingiber officinale) เป็นสมุนไพรที่มีการใช้กันมายาวนาน มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่สนับสนุนถึงฤทธิ์ช่วยบำรุงและปกป้องสุขภาพไตอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในแง่ของการลดอักเสบและป้องกันความเสื่อมของเซลล์ไต
🧪สารสำคัญในขิง
6-gingerol, 6-shogaol, paradols, zingerone มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ลดอักเสบชะลอการตายของเซลล์ และลดพังผืดในไต
- ยับยั้งสัญญาณอักเสบ (NF-κB, TGF-β1, TNF-α)
- กระตุ้นการปกป้องเซลล์ (Nrf2, eNOS, PI3K/Akt)
- ช่วยควบคุมน้ำตาล ไขมัน และความดัน ที่เป็นปัจจัยเสี่ยงโรคไต
👨🏼🦰งานวิจัยในมนุษย์
▪️ขิง 2,000 มก./วัน (8 สัปดาห์):
ลดน้ำตาล ยูเรียในเลือด เพิ่มการตอบสนอง ต่ออินซูลินในผู้ป่วยเบาหวานที่ฟอกไต
▪️ขิง 1,000 มก./วัน (10 สัปดาห์):
ลดไตรกลีเซอไรด์ในผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้อง และไม่พบผลข้างเคียงรุนแรง
⚠️อาจก่อให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์
เช่น แสบท้อง ท้องเสีย หัวใจเต้นผิดจังหวะ
ความดันตา หรือเลือดออกง่ายในบางราย
⚠️อาจมีปฏิกิริยากับยาอื่น
เช่น warfarin, ยาต้านเกล็ดเลือด, ยาลด
น้ำตาล ทำให้เสี่ยงเลือดออกหรือน้ำตาลต่ำ
✅ การรับประทาน
- ปริมาณที่ปลอดภัย ไม่ควรเกิน 4 กรัมต่อวัน
- ปริมาณมากกว่า 6 กรัมต่อวัน อาจทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์
🚫ข้อควรระวัง
ควรหลีกเลี่ยงในผู้มีนิ่วในถุงน้ำดี เนื่องจากขิงอาจกระตุ้นการหลังน้ำดีได้
💛พบกับข้อมูลสมุนไพรดูแลไตที่น่าสนใจได้ใน Ep.3 วันพรุ่งนี้นะคะ
🔖แหล่งอ้างอิง:
1. Chen Y, et al. Therapeutic effect of the compound Centella asiatica in patients with stages 4-5 CKD and its influence on serum a-Klotho and FGF23 levels. Clinical Traditional Medicine and Pharmacology. 2025;6(1):200202.
2. Gohil KJ, et al. Pharmacological Review on Centella asiatica: A Potential Herbal Cure-all. Indian J Pharm Sci. 2010;72(5):546-56.
3. สุภาภรณ์ ปิติพร. บันทึกของแผ่นดิน 99 สมุนไพรเพื่อไต. กรุงเทพฯ: บริษัท บ้านสมุนไพรชัยมงคล จำกัด; 2563.
4. Wang Y, et al. Ginger (Zingiber officinale Roscoe) bioactive component Potential resources for kidney health. J Food Biochem. 2025;2025(1).
5. Modi M, Modi K. Ginger root. In: StatPearls. Treasure Island (FL): statpears Publisning; zuzb
🔖ข้อมูลโดย: นางสาวณัฐชยา นพผล ชั้นปีที่ 6 คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
#สมุนไพรน่ารู้ #สมุนไพรดูแลไต #ไต #สมุนไพรอภัยภูเบศร #อภัยภูเบศร
