15/06/2021
💥อุปกรณ์พ่นยา กับการรักษากลุ่มโรคทางเดินหายใจ
ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพด้านระบบทางเดินหายใจ ไม่ว่าจะเป็นโรคหอบหืด ถุงลมโป่งพอง โรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง หรือที่อยู่ในกลุ่มอาการโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง จะหายใจหอบเหนื่อย ทำให้ต้องไปพบแพทย์
การรักษาส่วนใหญ่ จะให้ยารับประทานควบคู่กับการปฎิบัติตัวเพื่อลดการกำเริบของโรค แต่ก็ยังมีการใช้ยาอีกรูปแบบหนึ่ง นั่นก็คือกลุ่มยาสูดพ่นในทางเดินหายใจเพื่อช่วยบรรเทาอาการให้ดีขึ้น
ในการรับประทานยามีความสะดวกและคุ้นเคยดีกันอยู่แล้ว แต่ข้อจำกัดคือ มีผลข้างเคียงกับร่างกายด้วย เช่น ทำให้หัวใจเต้นเร็ว ใจสั่น มือสั่นได้
สำหรับยาสูดพ่นในทางเดินหายใจ มักอยู่ในรูปของผงละเอียดเล็ก หรือละอองยาขนาดเล็กมาก โดยมีอุปกรณ์พ่นยา ทำหน้าที่เป็นภาชนะบรรจุและนำส่งยาออกไป
ข้อดีของการใช้อุปกรณ์พ่นยาในทางเดินหายใจคือ สามารถนำส่งยาขนาดเล็กไปยัง่ส่วนลึกของปอดและถุงลมได้โดยตรง อีกทั้งผลข้างเคียงต่อร่างกายน้อยกว่า เมื่อเทียบกับยารับประทาน
แต่ทั้งนี้ แพทย์จะพิจารณาการสั่งยา โดยประเมินว่า ผู้ป่วยสามารถใช้อุปกรณ์พ่นยาได้หรือไม่ เช่น ในผู้สูงอายุจะต้องประเมินแรงในการสูดหายใจทางปาก แรงในการกดอุปกรณ์พ่นยา และความสัมพันธ์ของการกดอุปกรณ์พ่นยาและการสูดยา ในผู้ป่วยเด็กอาจมีอุปกรณ์เสริมเพื่อให้เด็กใช้ยาง่ายขึ้น
ดังนั้นการใช้เครื่องพ่นยา จะมีประโยชน์ต่อการรักษา เมื่อผู้ป่วยสามารถใช้อุปกรณ์ได้อย่างถูกต้องตามคำแนะนำของแพทย์
จริง ๆ แล้ว อุปกรณ์ที่ใช้ในการพ่นยาขยายหลอดลมมีอยู่หลายชนิด แต่ละชนิดมีการใช้งานที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับอายุและอาการของผู้ใช้ และการใช้เครื่องพ่นยาจะมีประโยชน์ต่อการรักษา เมื่อผู้ใช้สามารถใช้อุปกรณ์ได้อย่างถูกต้องตามคำแนะนำของแพทย์ เพื่อให้ใช้ยาพ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
🔶มาทำความรู้จัก..อุปกรณ์พ่นยา ที่ใช้รักษาโรคระบบหายใจ
🔹อุปกรณ์พ่นยาที่นำส่งยาในรูปแบบ “หมอก” คือ Respimat การสูดยาตัวนี้จะสูดเข้าทางปาก โดยอาศัยแรงสูดที่ช้า และลึก
🔹อุปกรณ์พ่นยาที่นำส่งยาในรูปแบบของสารละลาย แต่เมื่อกดที่อุปกรณ์ตัวยาจะถูกปล่อยออกมาในรูปแบบละอองฝอย ควรเขย่าอุปกรณ์นี้ในแนวขึ้นลงก่อนสูด 5-10 ครั้ง การสูดยาตัวนี้จะสูดเข้าทางปาก โดยอาศัยแรงสูดที่ช้า และลึก
🔹อุปกรณ์พ่นยาที่นำส่งยาในรูปแบบของผงแห้ง ละเอียดเล็ก
มี 3 ชนิดคือ Easy haler , Turbuhaler และ Accuhaler การสูดยาตัวนี้จะสูด
เข้าทางปาก โดยอาศัยแรงสูดที่ เร็ว แรง และลึก
🔹อุปกรณ์พ่นยาที่นำส่งยาในรูปแบบของผงแห้ง ละเอียดเล็ก ซึ่งบรรจุอยู่ในตัวแคปซูล มี 2 ชนิด คือ Beezhaler และ Handihaler ก่อนใช้อุปกรณ์จะต้องทำการบรรจุเม็ดแคปซูลยาลงในอุปกรณ์ และทำการกดที่อุปกรณ์เพื่อเจาะเม็ดแคปซูลยา จึงจะพร้อมสูดยาได้ การสูดยาตัวนี้จะสูดเข้าทางปาก
โดยอาศัยแรงสูดที่เร็ว แรง ลึก
🔹อุปกรณ์กักเก็บยา ใช้ในกรณีผู้ป่วยมีการหายใจไม่สัมพันธ์กับการกดอุปกรณ์พ่นยา อุปกรณ์พ่นยามี 2 ชนิด คือ AeroChamber และ Spacer อุปกรณ์นี้จะช่วยในการส่งยาเข้าสู่ปอดได้ง่ายขึ้น ทั่วไปมักมีลักษณะเป็นกระบอกแนวยาว หรือรูปกรวย โดยต่อตัวอุปกรณ์ช่วยเข้ากับอุปกรณ์พ่นยาในข้างต้นด้านหนึ่ง ส่วนอีกด้านหนึ่ง อาจเป็นท่อให้ใช้ปากอมเพื่อสูดยา หรือมีลักษณะเป็นหน้ากากครอบจมูกและปาก
อุปกรณ์กักเก็บยาชนิดที่เป็นหน้ากากให้ผู้ป่วยครอบหน้ากากบริเวณจมูกและปากและหายใจตามปกตินาน 10-15 วินาที กรณีเด็กเล็ก แนะนำให้หายใจเข้าออก 3-4 ครั้ง ต่อการกดยา 1 ครั้ง
วิธีการเบื้องต้นสำหรับการสูดยาผ่านอุปกรณ์พ่นยา
(ขั้นตอนการเตรียมอุปกรณ์พ่นยา อาจแตกต่างกันเล็กน้อย)
-เปิดฝาครอบอุปกรณ์ออก
-หายใจออกทางปากจนสุด ระวังอย่าให้ลมหายใจเข้าไปในตัวเครื่อง จากนั้นอมอุปกรณ์พ่นยาให้แนบสนิท
-หายใจเข้าทางปาก นำกระบอกพ่นยาออกจากปาก กลั้นหายใจ 5-10 วินาที หายใจออกตามปกติ
-ทำความสะอาดปากอุปกรณ์ และปิดฝาให้สนิทหลังใช้งานเสร็จแล้ว
-บ้วนปากทุกครั้งหลังใช้ยา (กรณีที่ยาพ่นมีส่วนผสมของสเตียรอยด์) เพื่อป้องกันอาการเสียงแหบ คอแห้ง หรือการเกิดเชื้อราในช่องปาก
อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยควรใช้ยาภายใต้คำสั่งของแพทย์ และปฎิบัติตามคำแนะนำในการใช้ยาของเภสัชกรทุกครั้ง ไม่ควรซื้อยารักษาเอง เพราะยาพ่นบางชนิดอาจมีส่วนผสมของสเตียรอยด์ ทั้งยังมีปัจจัยที่ต้องพิจารณาในการเลือกให้ยาแก่ผู้ป่วยอีกหลายประการ เช่น โรคประจำตัว อายุของผู้ป่วย ประวัติแพ้ยาบางชนิด ฉะนั้นการใช้ยาตามที่แพทย์สั่ง จึงจะปลอดภัยกับตัวผู้ป่วยอย่างสูงสุด
ขอขอบคุณข้อมูลดี ๆ จาก รพ.เวชธานี
และด้วยความปรารถนาดี จากผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ดีพอต (ดีต่อปอด)
