20/07/2026
✅✅
อ้าวหมอ! ฉีดวัคซีน 'มือเท้าปาก' ไปแล้ว ทำไมลูกยังติดอีก !?
ช่วงนี้มีคุณแม่ที่ลูกติดโรคมือเท้าปากจากเพื่อนที่ รร. มาทั้งที่ได้รับวัคซีนมือเท้าปากแล้ว จึงเกิดคำถามว่า "ก็รับวัคซีนแล้ว แต่ทำไมยังติดอีกล่ะ" เอาล่ะ วันนี้มาทำความเข้าใจกันครับ
หนึ่ง - "โรคมือเท้าปาก" ไม่ใช่เกิดจากไวรัสเพียงตัวเดียวหรือกลุ่มเดียวนะ วิ !
หลายคนเข้าใจว่าโรคนี้เกิดจากเชื้อตัวเดียว แต่จริง ๆ แล้ว 'โรคมือเท้าปาก' (Hand-Foot-Mouth Disease) เกิดจากไวรัส 2 กลุ่มใหญ่ได้แก Coxsackievirus และ Enterovirus ซึ่งแต่ละกลุ่มก็มีอีกหลากหลายสายพันธุ์ ญาติเยอะยิ่งกว่างานรวมญาติช่วงเช็งเม้งอีก ... โดยสายพันธุ์ที่ระบาดบ่อยและประจำในประเทศไทยก็คือ Coxsackies A16 (ซึ่งกำลังระบาดอยู่ในปัจจุบัน)
สอง - แล้ววัคซีนที่มีอยู่ตอนนี้ ป้องกันเชื้อตัวไหน ?
คำตอบก็คือ ป้องกันเชื้อ Enterovirus A71 หรือ EV-A71 บางคนเรียกสั้น ๆ ว่า EV71 เนื่องจากเชื้อชนิดนี้ทำให้เกิด 'ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง' อย่าง กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ (ทำให้หัวใจล้มเหลว น้ำท่วมปอด) ก้านสมองอักเสบ สมองอักเสบ (ทำให้ซึมลง ชัก บางคนชักเล็กน้อย กระตุกแขน กระตุกขา แต่บางคนชักรุนแรงได้ การหายใจผิดปกติได้ รุนแรงจนถึงแก่ชีวิตได้) ดังนั้นวัคซีนจึงถูกออกแบบมาเพื่อเป็นล็อกเป้าเจ้า "ไวรัสสายพันธุ์ EV71" โดยเฉพาะ
ในประเทศไทยมีวัคซีนชนิดนี้อยู่ ไม่ใช่ทุกประเทศจะนำเข้ามา อย่างเกาหลีใต้ก็ไม่ได้มีวัคซีนตัวนี้ในประเทศเขา และหากติดตามข่าวก็จะพบว่า มีโรคมือเท้าปากระบาดที่นั่นเช่นกัน และมีการรายงานเคสที่อาการรุนแรงเช่นกัน ...
และแน่นอนครับว่า วัคซีนมันถูกออกแบบมาเพื่อป้องกัน EV71 เท่านั้น ไม่ได้ป้องกันเชื้อ Coxsackievirus ดังนั้นเด็ก ๆ ที่รับวัคซีนแล้วก็ยังติดโรคมือเท้าปากได้นั่นเอง (ซึ่งตอนนี้ที่ระบาดตามข้อมูลจากกรมควบคุมโรคเป็นเชื้อ Coxsackievirus A16) ซึ่งหายได้เอง ภาวะแทรกซ้อนไม่มาก แต่คำว่าหายเอง ภาวะแทรกซ้อนไม่มากก็คือ อาการเด็กก็ยมอยู่ ไข้สูง แผลในปาก เจ็บปวด กินไม่ได้ และอาจมีหรือไม่มีผื่นตามแขนขาก็ได้
ย้ำว่า ผื่นที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า มีหรือไม่มีก็ได้ ...
บางคนผื่นขึ้นแบบอลังการ ทั้งร่าง ตั้งแต่ง่ามก้น ยันแขนขา ผื่นมักไม่คัน แต่เจ็บ หลังหายอาจทิ้งรอยด่างดำไว้อีกสักพักได้ ขออย่างเดียวอย่าไปแกะมันจนเป็นแผลเท่านั้นเอง เดี๋ยวหายเอง ... ประคับประคองให้ผ่านช่วงแผลในปากเยอะ ๆ ให้ได้ ใช้ยาชากลั้วคอ กินยาลดปวด หากกินไม่ได้เลยก็อาจต้องนอน รพ. เพื่อให้สารน้ำไม่ให้ร่างกายขาดน้ำจนเป็นอันตราย
สรุปคือ รับวัคซีนเพื่อป้องกันเชื้อชนิดรุนแรงที่ชื่อ EV71 แต่ฉีดแล้วก็ไม่ได้แปลว่าจะเปิดโหมดอมตะ ลั้นลา ปล่อยลูกไปคลุกคลีตีโมง อมของเล่นร่วมกับเพื่อนที่มีตุ่มได้สบายใจเฉิบนะ อย่าลืม "การล้างมือบ่อยๆด้วยสบู่" และ "การดูแลสุขอนามัย" ก็ยังเป็นเกราะป้องกันชั้นแรกที่ทรงพลังที่สุดเสมอ
รักและห่วงใย (และไม่อยากให้พ่อแม่แพนิกจนเกินไป)
#หมอวินเพจเลี้ยงลูกตามใจหมอ
อ่านเกี่ยวกับการเลี้ยงลูกเชิงบวกได้ในหนังสือ "อย่าปล่อยให้พ่อแม่รังแกฉัน" โดยสั่งหนังสือเกี่ยวกับสุขภาพเด็กและการเลี้ยงลูกของหมอวินทั้ง 5 เล่ม
รวมถึง นิทานชุด ‘เด็กชายช่างสงสัย’ ได้ที่
อินบอกซ์ http://m.me/tamjaimorbooks
และ https://tamjaimorbooks.page365.net/
S. SUPERHEALTHY เลี้ยงลูกให้แข็งแรงแบบซูเปอร์ [NEW 2569] ***
A. เลี้ยงลูกให้กินง่าย แก้ไขเด็กกินยาก ฉบับปรับปรุง
(ปลูกฝังพฤติกรรมการกินที่ดี แก้ปัญหากินยาก)
B. อย่าปล่อยให้พ่อแม่รังแกฉัน (การเลี้ยงลูกเชิงบวก)
C. The Parent's Guide to The First Year
เคล็ด(ไม่)ลับ สำหรับพ่อแม่มือใหม่
D. สู่วิถีเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ฉบับชีวิตจริง
Survival Guide to Breastfeeding
E. นิทานชุด มิน เด็กชายช่างสงสัย (3 เล่ม - เสียงอะไรน่ะ, แปรงฟัน แปรงฟัน, ก็ผมไม่อยากนอนนี่นา)
