23/07/2026
การสวดมนต์ไหว้ พ่อปู่ชีวกโกมารภัจจ์ (มักเรียกกันว่า “พ่อปู่ชีวก” หรือ “พ่อปู่โกมารภัจจ์”) ก่อนเริ่มนวด เป็นธรรมเนียมที่สืบทอดกันมาในศาสตร์การแพทย์แผนไทยและการนวดไทย มีความหมายทั้งในเชิงจิตใจ วัฒนธรรม และจริยธรรมของผู้ประกอบวิชาชีพ ดังนี้
1. เพื่อแสดงความกตัญญูต่อครูบาอาจารย์
พ่อปู่ชีวกโกมารภัจจ์ได้รับการยกย่องว่าเป็น “บรมครูแห่งการแพทย์แผนโบราณ” ผู้เรียนจึงไหว้ครูเพื่อระลึกถึงพระคุณของผู้ถ่ายทอดวิชา
2. เพื่อเตรียมจิตใจให้สงบและมีสมาธิ
ก่อนเริ่มนวด ผู้ให้การนวดจะตั้งสติ ทำจิตใจให้สงบ ลดความฟุ้งซ่าน ทำให้มีสมาธิและทำงานด้วยความละเอียดรอบคอบ
3. เพื่อยึดมั่นในจรรยาบรรณของผู้รักษา
การไหว้ครูเป็นการเตือนตนเองให้ใช้วิชาความรู้เพื่อช่วยเหลือผู้อื่นด้วยความเมตตา ซื่อสัตย์ และไม่ประมาท
4. เพื่อความเป็นสิริมงคลและสร้างความมั่นใจ
หลายคนเชื่อว่าการขอพรจากครูบาอาจารย์จะช่วยให้การรักษาราบรื่น ทั้งผู้ให้และผู้รับการนวดรู้สึกอุ่นใจและมีความมั่นใจมากขึ้น ซึ่งเป็นความเชื่อและประเพณีที่สืบทอดกันมา
5. เพื่อสืบสานเอกลักษณ์ของการนวดไทย
การไหว้ครูถือเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการนวดไทยที่ได้รับการสืบทอดมายาวนาน และสะท้อนถึงความเคารพต่อภูมิปัญญาไทย
ทั้งนี้ การสวดไหว้พ่อปู่ชีวกเป็น ประเพณีและความเชื่อ ไม่ใช่ข้อกำหนดทางการแพทย์ที่มีหลักฐานว่าทำให้ผลการนวดดีขึ้นโดยตรง แต่หลายสถาบันสอนนวดไทยยังคงปฏิบัติเพื่อรักษาขนบธรรมเนียม สร้างสมาธิ และปลูกฝังจิตสำนึกของผู้ประกอบวิชาชีพ
