21/08/2026
โรคตุ่มคันเรื้อรัง - Prurigo Nodularis
ชื่อก็บอกตรงตัวเลย
• Prurigo = ตุ่มคัน
• Nodularis = นูน แข็ง เป็นไต
เป็นโรคที่เจอบ่อยในวัยผู้ใหญ่ และวงจรของโรคคือ คัน -> แกะเกา -> ยิ่งหนา ยิ่งคัน -> ยิ่งเกา จนกลายเป็นตุ่มแข็งเรื้อรัง
ลักษณะที่เห็นบ่อย
• ตุ่มนูน แข็ง สีคล้ำ ดำน้ำตาล ขนาด 0.5 - 2 ซม.
• ตำแหน่งยอดฮิตคือบริเวณที่มือเอื้อมถึงง่ายและเกาได้มันมือ: หลังมือ แขนด้านนอก ขาด้านนอก หลังส่วนบน 
• บางตุ่มมีสะเก็ดเลือดแห้งจากการแกะ จิก
• คันมาก โดยเฉพาะตอนกลางคืน บางคนเกาตอนหลับโดยไม่รู้ตัว
• เป็นมานานเป็นเดือนเป็นปี ซื้อยามาทาเองมักไม่หาย
ทำไมถึงคันเรื้อรัง?
ตัวโรคเองเกิดจากการเกาเรื้อรังทำให้ปลายประสาทที่ผิวหนังไวต่อความคันมากขึ้น แต่ที่สำคัญคือต้องหาสาเหตุที่กระตุ้นให้คันแต่แรก ซึ่งมักหาไม่เจอง่ายๆ แต่ที่พบร่วมได้บ่อยคือ:
1. โรคทางกาย: โรคไตเรื้อรัง โรคตับ น้ำดีคั่ง ไทรอยด์ ไวรัสตับอักเสบบี/ซี เบาหวาน
2. โรคภูมิแพ้ / ผิวแห้งมาก: คนที่มีภูมิแพ้จมูก ลมพิษ หรือผิวแห้งมาก จะคันง่ายกว่าปกติ
3. จากแมลงกัด: บางคนเริ่มจากถูกยุง มด เห็บ หมัดกัด แล้วเกาจนกลายเป็นตุ่มแข็งเรื้อรัง 
ถ้ารักษาโรคพื้นเดิมเหล่านี้ให้ดีขึ้น อาการคันก็จะดีขึ้นตามไปด้วย
แนวทางการรักษาหลักในปัจจุบัน
โรคนี้รักษาต้องใช้เวลาและความอดทน ไม่ได้หายใน 1-2 สัปดาห์ครับ
1. ตัดวงจรคัน-เกา
• ตัดเล็บสั้น ตะไบเล็บให้มน ลดความคม - อันนี้ที่คุณหมอเขียนไว้สำคัญมาก
• ทา Moisturizer เพิ่มความชุ่มชื้นทุกวัน ใช้สบู่อ่อน ไม่ทำให้ผิวแห้ง
• พยายามรู้ตัวเวลาจะเกา อาจใช้การลูบเบาๆ หรือประคบเย็นแทน
2. ยาที่แพทย์ผิวหนังใช้
• ยาทาสเตียรอยด์ที่ค่อนข้างแรง เป็นยาหลักเพื่อลดอักเสบและความหนา 
• การฉีดยาเข้าในตุ่ม (Intralesional steroid) ในตุ่มที่หนาแข็งมาก
• ยากินลดอาการคัน โดยเฉพาะยากินก่อนนอนเพื่อลดการเกาตอนหลับ และในบางรายแพทย์อาจพิจารณายากลุ่มปรับสารสื่อประสาท เช่น gabapentin, pregabalin เพื่อลดการรับรู้อาการคัน 
• กรณีเป็นเยอะ ไม่ตอบสนอง ปัจจุบันมีทางเลือกใหม่ๆ เพิ่มขึ้น เช่น การฉายแสงอาทิตย์เทียม (Phototherapy) และยาฉีดชีวภาพกลุ่ม Dupilumab ที่บล็อกสัญญาณคันในระดับเซลล์ 
ระยะเวลารักษาค่อนข้างนาน เป้าหมายคือทำให้คันน้อยลงจนหยุดเกาได้ ตุ่มค่อยๆ ยุบแบนลง สีจางลง และป้องกันตุ่มใหม่
ถ้าคุณหมอวังสันต์จะทำโพสต์ให้ความรู้คนไข้ อาจเสริมท้ายว่า หากมีตุ่มคันแข็งเรื้อรังเกิน 6 สัปดาห์ คันมากจนรบกวนการนอน หรือมีโรคประจำตัวดังกล่าว ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจหาสาเหตุร่วมและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม ไม่ควรซื้อยาสเตียรอยด์แรงๆ ทาเองนานๆ โดยไม่ได้อยู่ในการดูแลของแพทย์นะครับ
ข้อมูลนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่การวินิจฉัย
#หากมีอาการควรไปพบแพทย์เพื่อประเมินโดยตราด
