18/04/2026
เล่าให้ฟัง (Part : ไม่ปกติ) เปรียบเทียบตัวยา 安神 3 ชนิดในการรักษานอนไม่หลับ
ไม่นานมานี้แอดได้มีโอกาสที่จะต้องทำการบ้านเรื่องการใช้ยาจีนรักษาโรคนอนไม่หลับ ซึ่งถ้าใครถามเพจนี้จะรู้ว่าแอดเขียวเกี่ยวกับยาจีนน้อยมากกกกกกกก เพราะในคลินิกเองมีโอกาสจ่ายยาอยู่บ้างแต่ไม่ได้เยอะถึงขั้นอยากจะเขียนบทความใดใด
ซึ่งในประชากรคนไทยที่ได้พบเจอพบว่ายาสำเร็จรูปแบบแคปซูลหรือลูกกลอนก็มีประสิทธิภาพเพียงพอจะบรรเทาอาการได้ แต่ถ้าเกิดเราอยากเพิ่ม/ลดยาล่ะ เราจะใช้ตัวไหนดี
ซึ่งก่อนหน้านี้แอดได้ไปตามเหล่าซือและท่านได้ชี้แนะว่า เวลาถามเรื่องนอนไม่หลับควรจำแนกรูปแบบให้ออก ซึ่งจาก guildline การรักษาโรคนั้นได้แบ่งออกดังนี้
1) 睡期失眠 ( 入睡困难) เข้านอนยาก กว่าจะหลับใช้เวลามากกว่า 30 นาที
2) 睡眠维持期失眠 ( 睡眠不实) หลับได้ไม่นาน ตื่น หรือ รู้สึกตัวบ่อย 1 ครั้งขึ้นไป และแต่ละครั้งกินเวลามากกว่า 5 นาทีถึงจะหลับต่อได้ หรือนับเวลาตื่นเป็น 10% ของเวลานอนทั้งหมด
3) 睡眠表浅 หลับไม่ลึก อัตราส่วนช่วง NREMs ต่อเวลานอนทั้งหมดลดลง คุณภาพการนอนแย่ลง ฝันเยอะ
4) 早醒 ( 睡眠结束期失眠) ตื่นเร็วกว่าปกติมากกว่าเวลาเดิม 30 นาทีขึ้นไป หรือระยะเวลานอนน้อยกว่า 6 ชั่วโมง
5) 日间残留效应 มีอาการระหว่างวัน เช่น มึนหัว ไม่สดชื่น ง่วงนอนกลางวัน อ่อนเพลีย
อันนี้ก็เป็นอีกจุดสำคัญที่เราสามารถเลือกยาที่เหมาะสมมาใช้ได้ โดยวันนี้จะเปรียบเทียบ 3 ตัวยาที่ใช้กันบ่อยๆได้แก่ 炒酸枣仁、制远志、首乌藤 （การทดลองในหนู）
พบว่า
1. ทั้ง 3 ตัวยามีส่วนช่วยในการนอนหลับ
2. ยา 炒酸枣仁 มีคำพูดโบราณว่า “熟用治不眠，生用治好眠” มีผลช่วยให้หลับเร็วขึ้นได้เด่นชัดกว่ายาตัวอื่นๆ （缩短入睡潜伏时间）หากคิดเป็นปริมาณในมนุษย์จะเท่ากับ 15 g/d และหากใช้โดสสูงขึ้นเป็น 60 g/d ประสิทธิผลจะเพิ่มขึ้นด้วยและยังไม่พบ adverse effect
3. ยา 制远志 ในโดสต่ำ ประมาณ 10g/d จะให้ผลการรักษายืดความต่อเนื่องในการนอน （延长睡眠持续时间） ได้ดีกว่าโดสสูง 40g/d
4. ยา 首乌藤 “治夜少安寐” จากการทดลองพบว่าสามารถปรับคุณภาพการนอนได้และเพิ่มน้ำหนักหนูทดลองขึ้นซึ่งอาจเป็นผลมาจากฤทธิ์ในการ 滋补肝肾益精血
ทั้งนี้ทั้งนั้นหลักสำคัญในการรักษาก็ยังคงเป็นการ 辨证论治 เพื่อกำหนดตำรับยาในการรักษา แต่ถ้าหากจะเลือกยาเพิ่มเพื่อประสิทธิผลที่ดีขึ้นก็ลองนำข้อมูลนี้ปรับใช้กันได้นะคะ
 [1]管冬梅,袁潇,刘占国,等.不同类别安神中药干预失眠症药效比较[J].辽宁中医药大学学报,2025,27(07):24-29.DOI:10.13194/j.issn.1673-842X.2025.07.005.
#แพทย์แผนจีน #ยาจีน #นอนไม่หลับ
