12/09/2026
ลึกๆ กับ Dry Needling
📌 เข็มเล็ก ๆ ช่วยอาการปวดจากกล้ามเนื้อได้อย่างไร?
วันก่อน อ.ภัทร (พ.ท. นพ.ภัทร มีสุขสบาย) ได้พูดถึงการใช้เข็มคลายกล้ามเนื้อ หรือ Dry needling ใน Page ของ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
วันนี้เลยอยากมาย้ำกันอีกทีว่า Dry needling สไตล์พระมงกุฎ (Rehab PMK) ที่สาธิตในคลิปนี้ เราทำกันอย่างไร
Dry needling ในคลิปเป็นการใช้ เข็มขนาดเล็ก (thin filiform needle) แทงเข้าไปในกล้ามเนื้อบริเวณที่มี myofascial trigger point (TrP) โดยไม่มีการฉีดยาหรือสารใด ๆ เข้าไป
🎯 จุดสำคัญของเทคนิคที่เห็นในคลิป
อ.ภัทรจะขยับเข็มในลักษณะ fanning / in-out technique โดยเปลี่ยนทิศทางของปลายเข็มเพื่อกระตุ้นบริเวณ trigger point และมักพยายามให้เกิด local twitch response (LTR) หรือการกระตุกของกล้ามเนื้อเฉพาะที่
LTR เชื่อว่าเป็น spinal reflex ที่เกิดจากการกระตุ้นบริเวณ taut band/TrP และมีข้อมูลทาง neurophysiology สนับสนุนว่า หลัง dry needling สามารถพบการลดลงของ spontaneous electrical activity/endplate noise บริเวณ motor endplate ได้
อย่างไรก็ตาม ต้องเน้นว่า LTR ไม่ใช่เป้าหมายที่ต้องเกิดให้ได้ทุกครั้ง และปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะบอกว่า ยิ่งเกิด LTR มาก หรือไล่ LTR จนหมด จะทำให้ผลการรักษาดีกว่าเสมอไป
🧠 แล้ว Dry needling ลดปวดได้อย่างไร?
ปัจจุบันเชื่อว่ากลไกไม่ได้มีเพียงการทำให้กล้ามเนื้อ “คลาย” จากเข็มเท่านั้น
บริเวณ TrP มีความผิดปกติหลายอย่างร่วมกัน ทั้งการทำงานของ motor endplate, การหดตัวของ sarcomere, local ischemia/hypoxia รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ nociception
หลัง Dry needling มีข้อมูลพบว่า
• spontaneous electrical activity/endplate noise บริเวณ TrP ลดลง
• การทำงานของ acetylcholine ที่ neuromuscular junction เปลี่ยนแปลง
• blood flow และ oxygenation ในกล้ามเนื้อเพิ่มขึ้น
• สารที่เกี่ยวข้องกับ nociception เช่น substance P และ CGRP ลดลง
• และอาจมีผลต่อ pain processing ทั้งในระดับ spinal cord และสมอง
ดังนั้นผลของ Dry needling น่าจะเกิดจาก ทั้ง local และ neurophysiological effects ร่วมกัน ไม่ใช่เพียงการเอาเข็มไป “สะกิดปมกล้ามเนื้อให้คลาย”
💡 แล้วการปักเข็มคาไว้ล่ะ?
การทำ needle retention ก็พบได้ใน dry needling บางเทคนิคเช่นกัน ไม่ได้หมายความว่าทำแบบนั้นแล้ว “ไม่ใช่ Dry needling” เพียงแต่ ไม่ใช่เทคนิคหลักที่ Rehab PMK ใช้ และในสายตาคนทั่วไปอาจดูคล้ายกับ acupuncture จนทำให้สับสนกันได้
สำหรับแนวทางที่เราใช้ เรามักใช้ fanning technique โดยเปลี่ยนทิศทางของปลายเข็มเพื่อกระตุ้น TrP ในบริเวณเป้าหมาย มากกว่าการปักเข็มลงตำแหน่งเดียวแล้วคาไว้
นี่จึงเป็นเหตุผลที่ในคลิปจะเห็นเข็ม move อยู่ตลอด ซึ่งบาง literature เรียกลักษณะการทำเช่นนี้ว่า dynamic dry needling
แน่นอนว่า เมื่อปลายเข็มกระตุ้น TrP และเกิด LTR คนไข้อาจรู้สึกกระตุก เจ็บ หรือมี post-needling soreness ตามมาได้ ดังนั้นจำนวนครั้งและความเข้มของการกระตุ้น หรือพูดง่าย ๆ ว่า “dose ของการ needling” ต้องปรับให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละคน
ส่วนตัวแอดมิน ถ้าคนไข้ทนเข็มไม่ค่อยไหว ก็ยังใช้ fanning เหมือนเดิม แต่อาจลดจำนวนครั้งในการกระตุ้นลง ไม่จำเป็นต้อง “ไล่กระตุก” จนคนไข้ทนไม่ไหว
📌 สรุปสั้น ๆ — PMK style
เข็มเล็ก → หา TrP → fanning → กระตุ้น TrP และ LTR → ปรับ dose ตามผู้ป่วย
เพราะสำหรับเรา Dry needling ไม่ได้อยู่ที่ว่า “ปักเข็มลงตรงจุดเจ็บหรือยัง?”
แต่สำคัญว่า “เราใช้ปลายเข็มกระตุ้น TrP ที่เป็นเป้าหมายได้เหมาะสมเพียงใด”
📚 Reference:
De Greef I, Chys M, Gerwin RD, De Meulemeester K, Cagnie B. The Neurophysiological Effects of Dry Needling: An Update of a Narrative Review. Am J Phys Med Rehabil. 2026;105:172–180.
#เวชศาสตร์ฟื้นฟู
