03/08/2026
BU KONUDAKİ KUŞKULARI GİDERMEK İÇİN İLAÇ FİRMALARINDAN DESTEK ALMADAN BAĞIMSIZ ARAŞTIRMALAR YAPMAK GEREKİR AMA KİM YAPACAK VE MADDİ DESTEĞİ KİM SAĞLAYACAK?
ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr.’ın adı antidepresan tartışmasının merkezine taşıdı. Kennedy, özellikle SSRI olarak bilinen seçici serotonin geri alım inhibitörlerinin gereğinden fazla reçete edildiğini, hastalara çoğu zaman bu ilaçlardan nasıl çıkacaklarının anlatılmadığını ve psikiyatrik ilaçların ruh sağlığı tedavisinde otomatik seçenek haline getirildiğini savunuyor.
Kennedy’nin görüşleri yeni değil. Daha önce SSRI’ları bırakmanın eroini bırakmaktan daha zor olabileceğini öne sürdü; antidepresanlar ile şiddet ve okul saldırıları arasında bağlantı kurulması gerektiğini söyledi. Bu iki iddia da Batı medyasında yoğun biçimde eleştirildi. Antidepresanların bırakılma belirtileri yaratabildiği tıbben kabul edilse de eroin tipi bağımlılıkla aynı kategoride değerlendirilmesi bilimsel açıdan doğru bulunmuyor. SSRI kullanımı ile kitlesel saldırılar arasında doğrudan nedensellik kuran güvenilir bir araştırma da bulunmuyor.
Kennedy’nin antidepresan kullanımını azaltmaya yönelik programını açıklamasının ardından Batı medyasında benzer başlıklar peş peşe geldi. Kennedy’nin antidepresanlara karşı savaşı, ‘tehlikeli kampanyası’ ve ‘milyonlarca hastayı riske atan girişimi’ anlatıldı. Washington Post, Kennedy’nin önce sonuca vardığını, şimdi bu sonucu destekleyecek kanıt aradığını yazdı. The Atlantic ise asıl krizin antidepresanların aşırı kullanılması değil, ilaç tedavisine ulaşamayan hastalar olduğunu savundu.
Bu yayınların neredeyse aynı dönemde ve benzer bir çerçeveyle gelmesi, üzerinde durulması gereken bir soruyu ortaya çıkarıyor: Kennedy’ye karşı yükselen tepkinin arkasında milyarlarca dolarlık antidepresan pazarını koruma refleksi olabilir mi?
BIG PHARMA
*Big Pharma, küresel ölçekte büyük ekonomik ve siyasi güce sahip ilaç şirketlerini ve bu şirketlerin oluşturduğu çıkar ağını tanımlamak için kullanılan eleştirel bir kavramdır. İlaç üreticilerinin araştırmalar, doktorlar, sağlık kurumları, hasta dernekleri, düzenleyici kuruluşlar ve medya üzerindeki ticari etkisini ifade eder.