18/08/2026
🌹 "Gülmek Korkuyu Öldürür..."
Umberto Eco’nun efsanevi eseri Gülün Adı’nda kütüphaneci Jorge, gülmeyi yasaklamak ister ve şöyle der: "Gülmek korkuyu öldürür. Korku olmadan inanç olmaz; çünkü Şeytan’dan korkmazsanız, Tanrı’ya ihtiyacınız kalmaz."
Gülsüm ile sohbetimizde tam da buradan yola çıktık. Çocukluğumuzda büyüklerimizden sıkça duyduğumuz "Aşırı gülmek iyi değildir", "Gülmenin arkası ağlamaktır" gibi uyarılara ve bu toplumsal hafızanın bilinçaltımızdaki izlerine değindik.
Peki otorite ve gelenekler neden gülmekten ve mizahtan bu kadar çekinir? 💭
Çünkü mizah; sadece eğlenceli bir eylem değil, psikolojik ve toplumsal düzeyde son derece güçlü bir baş etme (coping) mekanizmasıdır.
🧠 Bireysel Düzeyde: Yaşadığımız yoğun kaygı, stres ve baskı karşısında zihnin nefes almasını, durumu yeniden çerçeveleyerek kontrol duygusunu kazanmasını sağlar.
🎭 Toplumsal Düzeyde: Eleştirinin sesli ve doğrudan yapılmasının mümkün olmadığı yapılarda, hem bireyin hem de toplumun içinde biriken bastırılmış stresi güvenli bir yolla dışarı atmasına imkan tanır.
Tıpkı Mozart’ın *Sihirli Flüt* operasında yaptığı gibi... Mozart, operadaki sembolik karakterler üzerinden aslında dönemin Avusturya-Macaristan Kralı’nı, sarayı ve toplumsal düzeni mizahi bir dille eleştirmiş; müziğin ve mizahın gücüyle bastırılanı sahneye taşımıştır.
Sizce mizah ve gülmek, zor zamanlarda bir kaçış mı yoksa en güçlü direnme biçimi mi?
Editör: Gülsüm Ekinci
Video Edit/Kurgu: Deniz Mıdık