Uzman Dr İsmail Yasir Kırtıl

25/04/2026

25 Nisan: Ebeveyn Yabancılaştırma Farkındalık Günü
Ebeveyn Yabancılaştırma Nedir?
Ebeveyn yabancılaştırma, bir çocuğun bir ebeveyn tarafından diğer ebeveyne karşı haksız yere uzaklaştırılması, kötülenmesi ve aralarındaki sevgi bağının sistematik olarak koparılması sürecidir. Bu durum sadece ebeveynler arası bir çatışma değil, çocuğun en temel haklarından biri olan “her iki ebeveynini de sevme hakkının” ihlalidir.
🚩 Temel Belirtiler Nelerdir?
• Kötüleme Seansları: Diğer ebeveyn hakkında çocuğa asılsız veya abartılı olumsuz bilgiler verilmesi.
• Görüşme Engelleri: Planlanmış buluşmaların bahanelerle (hastalık, ödev, başka etkinlik vb.) sistematik olarak sabote edilmesi.
• Casusluk ve Bilgi Toplama: Çocuğun, diğer ebeveynin özel hayatı hakkında bilgi getirmesi için kullanılması.
• Sevgi Şartı: Çocuğun, sadece diğer ebeveyni sevmediğini gösterdiğinde ebeveyni tarafından onaylanması veya ödüllendirilmesi.
🧠 Çocuk Üzerindeki Etkileri
Bu süreç çocukta derin psikolojik yaralar bırakabilir:
1. Sadakat Çatışması: Çocuk, iki ebeveyni arasında seçim yapmak zorunda hissederek ağır bir suçluluk duygusu yaşar.
2. Kimlik Kaybı: Bir ebeveynin reddedilmesi, çocuğun kendi kimliğinin yarısını reddetmesi anlamına gelir; bu da özgüven kaybına yol açar.
3. Kaygı ve Depresyon: Sağlıklı bağlanma figüründen koparılan çocuklarda kronik stres ve güven sorunları görülebilir.
🤝 Nasıl Yardımcı Olabiliriz?
Ebeveyn yabancılaştırması bir çocuk istismarı biçimi olarak kabul edilmelidir. Eğer çevrenizde bu durumu gözlemliyorsanız:
• Farkındalık Yaratın: Durumu normalleştirmeyin, bunun çocuğa zarar verdiğini nazikçe hatırlatın.
• Uzman Desteği: Velayet süreçlerinde ve aile içi çatışmalarda mutlaka tarafsız pedagog ve hukukçulardan destek alınmasını teşvik edin.
• Çocuğun Sesi Olun: Unutmayın, çocukların her iki ebeveyniyle de sağlıklı ve sevgi dolu bağlar kurmaya hakkı vardır.
Hedefimiz: Sağlıklı Aileler, Mutlu Çocuklar.

23/04/2026

23/04/2026

Açtığın yolda, gösterdiğin hedefe...” yürüyen çocuklarımıza en büyük rehber, onların kendi içindeki gücü keşfetmelerine yardımcı olmaktır.Engelleri biz kaldırmayalım, onlar aşsın. Biz onlara sadece güçlü ayakkabılar ve cesaret verelim. Atatürk’ün izinde, güçlü ve dayanıklı nesiller yetiştirmek dileğiyle...

08/04/2026

Bu yöntemler ruh sağlığımızı destekleyen güçlü araçlardır. Ancak bazen yükler tek başımıza taşıyamayacağımız kadar ağırlaşabilir. Böyle anlarda profesyonel bir destek almak, kendinize verebileceğiniz en büyük değerdir. 🫂
🍃

29/01/2026

08/12/2025

Son yıllarda sitikolin ve fosfatidilserin gibi takviyeler; “dikkati artırır”, “odak güçlendirir”, “sınav döneminde çok işe yarar” gibi söylemlerle popüler hâle gelmiştir. Ancak çocuk ve ergenlerde bu maddelerin etkileri konusunda bilimsel kanıtlar sınırlıdır.

🧠 1. Bu ürünler ilaç değildir ve tedavinin yerine geçmez.

Sitikolin ve fosfatidilserin, beynin işleyişiyle ilgili bazı süreçleri desteklediği düşünülen takviyelerdir.
Ancak DEHB, dikkat sorunları, öğrenme güçlüğü veya okul başarısı üzerinde belirgin ve güçlü etkiler gösterdiğini kanıtlayan geniş, sağlam bilimsel çalışmalar bulunmamaktadır.

🔬 2. Etkileri kişiden kişiye değişir ve genellikle sınırlıdır.

Bazı çocuklarda hafif bir iyilik hali görülebilirken, çoğu çocukta klinik olarak anlamlı bir değişim gözlenmeyebilir.
Bu nedenle, bu ürünlerden “mucizevi bir odak artışı” beklemek gerçekçi değildir.

🛡️ 3. “Doğal” olması, her çocuğa uygun olduğu anlamına gelmez.

Takviyelerin uzun dönem çocuk güvenliği konusunda bilgiler sınırlıdır.
Her çocuğun gelişimi, biyolojisi ve ihtiyaçları farklıdır; bir takviye başka biri için güvenli veya etkili görünse bile sizin çocuğunuza uygun olmayabilir.
🎯 4. Dikkat sorunlarında temel yaklaşım biyolojik olduğu kadar davranışsal ve çevreseldir.

Çocukların dikkat becerileri;
• uyku düzeni
• ekran maruziyeti
• ders çalışma alışkanlıkları
• duygusal yükler
• aile tutarlılığı
• okul ortamı
gibi birçok faktörden etkilenir.

Takviyeler, bu temel ihtiyaçların yerine geçemez.

💊 5. Eğer çocuğunuzda DEHB veya dikkat güçlüğü şüphesi varsa, en doğru yol uzman değerlendirmesidir.

Kanıta dayalı tedaviler (ilaç + psikososyal müdahaleler) hâlen etkililiği en güçlü yöntemlerdir.
Takviyeler, doktor uygun görürse destekleyici olarak düşünülebilir; fakat kendi başına bir tedavi değildir.

11/11/2025

Bir çocuk ve ergen psikiyatristi olarak artık açıkça söylemek zorundayım:
Son yıllarda hızla artan bir risk var — hayata dokunmadan büyüyen, güçlük toleransı düşük, gerçek yaşam deneyimleriyle karşılaşmadan yetişen çocuklar.

Sanal dünyanın konforu, çocukların duygu dayanıklılığını, problem çözme becerilerini ve gerçek hayatla temasını gölgeliyor.
Bu sadece bir uyarı değil; toplumsal ölçekte bir farkındalık ve ebeveynlik seferberliği ihtiyacıdır.

Çocuklarımız erken yaştan itibaren gerçek dünyayı deneyimlemeli:
• Zorlukla karşılaşmalı,
• Sorumluluk almalı,
• Duygularını düzenlemeyi öğrenmeli,
• Emek vererek başarmanın ne olduğunu tatmalı.

Aksi halde sanal rahatlık alanında büyüyen bir nesil, gerçek dünyanın ağırlığını taşımakta zorlanacaktır.

Tüm ebeveynleri; yapay/sanal hayat–gerçek hayat dengesini kurmak konusunda kararlı, tutarlı ve erken davranmaya çağırıyorum.

Bu konu artık sadece önemli değil — hayati.

—
Uzm. Dr. İsmail Yasir Kırtıl
Çocuk ve Ergen Psikiyatristi

22/10/2025

Çocuk ve ergen ruh sağlığında yaşadığımız en yaygın durum, ailelerin başvuru yolculuğuna psikologdan başlamasıdır. Psikolojik danışmanlık elbette çok kıymetlidir; ancak bazı durumlarda altta yatan biyolojik/nörogelişimsel etmenler olduğu için yalnızca terapiyle ilerleme sınırlı kalır.
Bu da “çocuğumuz iyileşmiyor” duygusunu doğurabilir.

Çocuk ve ergenlerde;
• Dikkat eksikliği – hiperaktivite
• anksiyete bozuklukları
• okul reddi
• öfke kontrol sorunları
• obsesif kompulsif belirtiler
• otizm spektrum özellikleri
çoğu zaman nörobiyolojik temellidir ve önce çocuk psikiyatristi tarafından değerlendirilmesi gerekir.

💬 Doğru sıralama şöyledir:

1️⃣ Psikiyatrik değerlendirme
2️⃣ Gerekirse ilaç/psikoeğitim/okul iş birliği planı
3️⃣ Doğru hedefli terapi

Yani terapi, psikiyatrik değerlendirmenin alternatifi değil; tamamlayıcısıdır.

Çocuk psikiyatristi görmeden terapiye başlamak;
• Tanıyı geciktirebilir
• Çocuğun özdeğerini “yeterince çabalayamıyorum” hissiyle zedeleyebilir,
• Aileyi “biz bir şeyleri yanlış yapıyoruz” çaresizliğine itebilir,
• Okul uyumunu uzatabilir.

Bu nedenle ψ (psikolog) → ψy (psikiyatri) değil,
ψy (psikiyatri) → ψ (psikolog) sıralaması daha sağlıklı ve bilimsel temellidir.

18/09/2025

DEHB Sadece Çocukluk Çağına Ait Değil

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) genellikle çocuklukta tanı alır, ancak erişkinlikte de devam edebilir.

🧠 Beynin fren sistemi:
Normalde beynimizde ön bölge (prefrontal korteks), davranışa başlamadan önce “Dur – düşün – sonra yap” komutunu verir. Bu tıpkı arabada frene basmak gibidir.
DEHB’de ise bu fren sistemi gerektiği gibi çalışmaz.

👉 Sonuç:
• Çocuklarda: yerinde duramama, ödev yapamama, düşünmeden hareket etme
• Erişkinlerde: işleri erteleme, organize olamama, sabırsızlık, acele kararlar, ilişkilerde zorluklar

❌ Yanlış inanış: “Çocuk büyüyünce geçer.”
✅ Doğru bakış: DEHB, beynin fren sisteminin farklı çalışmasıdır ve erişkinlikte de devam edebilir.
Uygun tedavi ve destekle hem çocuklar hem yetişkinler hayatlarını daha sağlıklı sürdürebilir.

📌
Uzm. Dr. İsmail Yasir Kırtıl
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı

07/09/2025

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), yalnızca “dikkatsizlik” olarak düşünülmemelidir. Aslında sorun, dikkat eksikliğinden çok dikkatin keyif ve motivasyona bağlı olmasıdır.
• Çocuk, ilgisini çeken ve keyif aldığı etkinliklere uzun süre odaklanabilir.
• Ancak sıkıcı, tekrarlı veya ödül sağlamayan görevlerde öteleme, bahane üretme, erteleme ve dikkati sürdürememe ortaya çıkar.
Bu, çocuğun tembel ya da isteksiz olduğu anlamına gelmez; beynin ödül-motivasyon sisteminin farklı çalışmasıyla ilgilidir.
Erken dönemde fark edilip doğru tedavi ve destek sağlandığında, akademik, sosyal ve duygusal alanlarda olumlu gelişmeler gözlenir.