12/07/2026
İnme (felç), beyne giden kan akışının kesilmesi veya azalması ya da bir kan damarının patlaması sonucu beyin hücrelerinin oksijensiz kalarak hasar görmesi durumudur.
Hhızlı müdahale hayati önem taşır.
İnme hakkında bilinmesi gereken temel noktalar şunlardır:
1. İnme Türleri
İskemik İnme (Pıhtıya Bağlı): En sık görülen türdür (%80-85). Beyni besleyen damarlardan birinin pıhtı nedeniyle tıkanmasıyla oluşur.
Hemorajik İnme (Kanama Bağlı): Beyin içindeki bir damarın çatlaması veya patlaması sonucu kanın beyin dokusuna sızmasıyla meydana gelir. Genellikle yüksek tansiyon tetikler.
Geçici İskemik Atak (GİA): "Yalancı inme" de denir. Belirtiler geçicidir (genelde birkaç dakika veya saat sürer) ancak daha büyük bir inmenin habercisi olduğu için ciddiye alınmalıdır.
2. Belirtiler Nasıl Anlaşılır? (FAST / DEHA Kuralı)
İnme belirtilerini hızlıca tanımak için DEHA formülü kullanılır:
D - Düşme (Yüzde): Yüzün bir tarafında sarkma var mı? Kişiden gülümsemesini isteyin.
E - El (Kol Güçsüzlüğü): Bir kolda veya bacakta halsizlik, uyuşma, yukarı kaldırırken zorlanma var mı?
H - Heceleme (Konuşma Bozukluğu): Konuşmada bozulma, peltekleşme veya söylenenleri anlamakta güçlük var mı?
A - Acil Yalvarış (Zaman Kaybetme): Bu belirtilerden biri bile varsa, zaman kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
3. Risk Faktörleri
Yüksek tansiyon (Hipertansiyon)
Şeker hastalığı (Diyabet)
Yüksek kolesterol ve obezite
Sigara ve alkol kullanımı
Hareketsiz yaşam tarzı
Kalp ritim bozuklukları (özellikle Atriyal Fibrilasyon)
Unutmayın: İnme tedavisinde "Zaman beyindir". İlk birkaç saat içinde (özellikle ilk 4.5 saat) yapılan tıbbi müdahaleler, beyindeki hasarı minimumda tutabilir ve kalıcı felç riskini büyük oranda azaltabilir.