07/08/2026
yatmadan önce bir kadeh şarap veya başka bir " uyku içkisi " içmenin, özellikle sıcak bir içecekse (örneğin sıcak toddy, brendi veya sıcak şarap), uykuyu kolaylaştırdığına inanıldığı için, uzun zamandır uykuya dalmaya yardımcı olduğu düşünülüyordu. Ancak kanıtlara bakıldığında, özellikle tek bir içkinin daha fazlasına yol açması durumunda, bunun aksini gösterdiği anlaşılıyor.
Kansas City, Missouri merkezli bir araştırma enstitüsü olan MRI Global'in başkanı ve CEO'su Ian Colrain , uykusuzluk ve uyku öncesi alkol tüketimi üzerine yaptığı araştırmayla ilgili olarak , "Alkol alanında, ölçülü içmenin sağlığa iyi geldiği ve bazı faydaları olduğu yönünde bir düşünce vardı" diyor. "Son zamanlarda bu görüş değişti. Genel olarak alkol tüketiminin gerçek bir sağlık faydası yok." Ve bu, uykusuzlukla mücadele söz konusu olduğunda bile geçerli.
Yatmadan önce içki içmeye en çok meyilli kişiler genellikle zaten uykuya dalmakta zorlananlardır ve bu içki yardımcı gibi görünse de, Colrain'in dediği gibi "genel olarak daha kötü bir uyku pahasına gelir".
Peki, yatmadan kısa süre önce alkol tüketmek uykunuzu nasıl etkiler? National Geographic, bu sorunun cevabını bulmak için uzmanlarla görüştü ve araştırmaları inceledi.
Yatmadan önce alkol tüketmenin vücudunuzu nasıl etkilediği
Colrain'e göre, bilim insanları uykunun hayatta kalmak için neden bu kadar gerekli olduğunu hala tam olarak anlamıyorlar. Ancak laboratuvar hayvanlarının uykusuz bırakılmasının bir ay kadar sonra ölmesi bunun açık bir göstergesi. Ayrıca birçok araştırma, uykunun dolaşım sistemi de dahil olmak üzere vücuttaki hemen her organ sistemini onarıcı nitelikte olduğunu göstermiştir; alkol bu onarıcı etkilerin bazılarını engelleyebilir.
Colrain, "Uyku, size bir nevi kalp tatili sağlamak üzere tasarlanmıştır; kalp atış hızınız düşer, kan basıncınız düşer vb." diyor. "Alkolün yol açtığı şeylerden biri de kalp atış hızınızın yükselmesidir. Elbette, yatmadan önce birkaç içki içerseniz, yüksek bir kalp atış hızıyla yatağa girersiniz."
Colrain'in 2020'de yayınladığı bir araştırmaya göre, bu yüksek kalp atışı etkisi sadece tek bir içkiden sonra değil, uykunuzun büyük bir bölümünde de devam ediyor. Bu araştırma, yatmadan yarım saat ila iki saat önce düşük, yüksek ve hiç alkol tüketmemenin etkilerini karşılaştırdı. Düşük tüketim, erkekler için iki, kadınlar için bir standart içki olarak tanımlandı; yüksek tüketim, erkekler için dört, kadınlar için üç içki olarak tanımlandı; plasebo ise alkolsüz şaraptı. Yüksek tüketim, en uzun süre (uykunun ilk altı saati) yüksek kalp atış hızına neden olsa da, düşük tüketim bile uykunun ilk dört saatinde daha hızlı kalp atış hızına yol açtı. "Yüksek kalp atış hızının kalp atış hızınız için gerçekten iyi olmadığını" söylüyor.
Yatmadan önce alkol tüketmenin uykuyu nasıl etkilediği
Özetle, alkol (az miktarda bile olsa) uykuyu kötüleştirir. Bir çalışmada , yatmadan önce bir veya daha fazla içki içen kadınlar ve iki veya daha fazla içki içen erkekler, düşük alkol alımında bile daha az dinlendirici bir uykuya işaret eden fizyolojik ölçümler göstermiştir.
Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi yönetim kurulu üyesi ve Missouri, Sedalia'daki Bothwell Bölgesel Sağlık Merkezi'nde uyku hekimi olan David Kuhlman , "Elbette, insanlar alkolü farklı şekillerde metabolize eder, bu nedenle bireysel bir kişiye genelleme yapmak zor olabilir" diyor. Ancak herhangi bir miktarda alkolün genel uyku kalitesini iyileştirdiğine dair hiçbir kanıt yok.
Araştırmalar, alkolün özellikle rüyaların çoğunun gerçekleştiği REM uykusu evresini olumsuz etkilediğini göstermiştir . Uykunun kendisi gibi, bilim insanları REM uykusunun amacını tam olarak anlamamış olsalar da, gerekli olduğunu biliyorlar. Tıpkı tüm uykudan mahrum bırakılan farelerin sonunda ölmesi gibi, sadece REM uykusundan mahrum bırakılanlar da biraz daha uzun yaşasalar da erken ölüyorlar. Bu nedenle, bilim insanları nedenini tam olarak bilmeseler bile, REM uykusu hayati önem taşıyor, diyor Colrain.
"Uykuya dalmadan önce çok fazla alkol tüketirseniz, sakinleştirici etkisiyle biraz daha derin uyuyabilirsiniz," diyor Colrain, ancak gece ilerledikçe uykunuzun daha da bozulduğunu belirtiyor. Buna REM uykusu da dahil; ilk REM döngüsü yaklaşık 10 dakika sürerken, sonraki her döngü bir saate kadar uzayabiliyor. "Tuvalete gitmek için kalkacaksınız, ancak genel olarak uykunuz daha parçalı ve daha az istikrarlı olacak, bu nedenle normalde olduğundan biraz daha hızlı uyusanız bile, sonuçta daha kötü bir gece uykusu geçireceksiniz."
