22/07/2026
Tatilin ortasında ayakkabın ayağına girmiyor, bacağın şiş... “Çok yürüdüm, sıcaktandır” deyip geçme. Çünkü tatilde şişen bir ayak bazen gerçekten masumdur — bazen de 24 saat içinde damar acilidir. Ve hangisi olduğunu 10 saniyede KENDİN anlayabilirsin.
GODE (parmak-bası) testi: Kaval kemiğinin üstüne (bacağın ön-alt, sert kısım) başparmağınla 5 saniye bas, çek.
👉 Çukur kalıp yavaş doluyorsa = SIVI ödemi. Tatilde çoğu zaman masum sebep: uzun yolculukta saatlerce hareketsizlik, sıcağın damarı genişletmesi, alkol + az su. (Yine de tekrarlıyorsa kalp/böbrek de bakılmalı.)
👉 Çukur KALMIYOR, şişlik sert-lastik gibiyse = su değil; lenf ya da yağ (lenfödem/lipödem) — bambaşka bir yol.
👉 En kritiği: TEK bacak; ani, ağrılı, sıcak ve kızarıksa = pıhtı (derin ven trombozu) olabilir. Burada beklemek yok.
Otelde/uçakta basit korunma: her saat ayak bileğini gaza basar gibi 20 kez aşağı-yukarı pompala, ara ara yürü, bol su iç.
Not: Bu bir teşhis değil, bir yön tarifidir; kesin tanıyı hekim koyar. Tek bacakta ağrı+sıcaklık+kızarıklık ya da nefes darlığı varsa vakit kaybetme; acil belirtide 112.
Bu tatil ayağı/bacağı şişen biriyle mi gittin? Anneni, eşini, yol arkadaşını ETİKETLE — hemen bassın baksın. Bastın mı, İZ kaldı mı — tek bacak mı çift mi? Altına yaz. Bu ‘Yaz & Damar’ serisinin ilk bölümü; sıradaki bölümde uzun uçuşta pıhtıyı önleyen 3 hareketi anlatacağım — takip et, tatil öncesi lazım olacak.
fyp
