15/08/2026
Diyabetes Mellitus(Seker Hastaligi) akut komplikasyonları, kan şekerinin ani şekilde çok düşmesi ya da çok yükselmesiyle gelişen, hızlı ve acil tıbbi müdahale gerektiren hayati durumlardır.
Bu komplikasyonlar dört ana başlık altında toplanır:
1. Hipoglisemi (Kan Şekeri Düşüklüğü)
Kan şekerinin 50 mg/dL veya altına düşmesi durumudur. Fazla insülin kullanımı, yetersiz karbonhidrat alımı veya aşırı egzersiz nedeniyle tetiklenir.
* Belirtileri: Terleme, titreme, çarpıntı, ani açlık hissi, baş dönmesi, kafa karışıklığı ve ağır durumlarda bilinç kaybıdır.
* İlk Yardım: Kişinin bilinci yerindeyse şekerli meyve suyu veya kesme şeker gibi hızlı karbonhidratlar verilir; bilinci kapalıysa acil olarak glukagon veya damardan glukoz iceren kristaloid mayilerden uygulanmalıdır.
2. Diyabetik Ketoasidoz (DKA)
Vücutta insülinin yetersiz olması veya hiç olmaması nedeniyle hücrelerin şekeri enerji olarak kullanamayıp yağları yakması sonucu kanda keton cisimciklerinin birikmesi durumudur. Genellikle Tip 1 diyabet hastalarinda görülür.
* Belirtileri: Nefeste aseton (çürük elma) kokusu, aşırı susama, sık idrara çıkma, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ve derin solunumdur.
* Riskleri: Tedavi edilmediğinde komaya ve ölüme yol açabilir. Hastane şartlarında insülin ve sıvı tedavisi zorunludur.
3. Hiperozmolar Hiperglisemik Durum (HHD / HHS)
Kan şekerinin ketoasidoz gelişmeden aşırı derecede yükselmesi (genellikle 600 mg/dL'nin üzeri) ve buna bağlı olarak vücudun ağır şekilde susuz (dehidrate) kalmasıdır. Sıklıkla enfeksiyon geçiren yaşlı Tip 2 diyabet hastalarinda gözlenir.
* Belirtileri: Aşırı halsizlik, ciddi ağız kuruluğu, kafa karışıklığı, görme bozuklukları, uyuşukluk ve komadır.
* Riskleri: Ağır dehidratasyon, pıhtılaşma bozuklukları ve yüksek ölüm riski taşır; yoğun sıvı takviyesi gerektirir.
4. Laktik Asidoz (LA)
Hücrelerin oksijensiz kalarak enerji üretmek için glukoz dışı kaynakları kullanması sonucu kanda laktik asit birikmesi durumudur. Nadir görülür ancak metformin kullanan, doku hipoksisi, böbrek veya karaciğer yetmezliği olan hastalarda tetiklenebilir.
* Belirtileri: Derin ve hızlı solunum, kas ağrıları, karın ağrısı, halsizlik ve hipotansiyondur.
* Riskleri: Çok yüksek mortalite (ölüm) oranına sahip acil bir metabolik asidoz tablosudur.