19/09/2026
ENGELLİ RAPORLARI
HESAPLAMA REHBERİ
Engelli raporu oranları, kişinin sahip olduğu tüm tıbbi rahatsızlıkların ayrı ayrı değerlendirilip, Balthazard Formülü adı verilen özel bir matematiksel sistemle birleştirilmesiyle hesaplanır. Türkiye’de bu süreç, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ilgili sağlık kurulu mevzuatına göre yürütülür.
Toplanan oranların direkt matematiksel toplamı yapılmaz; her bir rahatsızlık kişinin kalan vücut fonksiyonu üzerinden hesaplanır.
Engelli Raporu Oranı Nasıl Hesaplanır?
Tam teşekküllü bir devlet veya üniversite hastanesinde muayene olan birey için şu adımlar izlenir:
Branş Muayeneleri: Her bir uzman hekim (kardiyoloji, göz, fizik tedavi, dahiliye vb.), hastanın fonksiyon kaybını yönetmelikte yer alan engel oranları cetveline göre yüzde (\bm{\%}) olarak belirler.
Balthazard Formülü Uygulaması: Doktorların belirlediği engel oranları büyükten küçüğe doğru sıralanır. En yüksek oran, kişinin toplam vücut fonksiyonundan (\bm{100}) çıkarılarak kalan sağlıklı alan bulunur. İkinci oran, bu kalan sağlıklı alan üzerinden hesaplanıp ilk orana eklenir.
Örnek Hesaplama:
Bir bireyin kurul muayenesi sonucunda iki farklı rahatsızlığı için şu oranları aldığını varsayalım:
Kardiyoloji: \bm{\%40}
Ortopedi: \bm{\%20}
1. En yüksek oran \bm{\%40}’tır. Bireyin kalan sağlıklı vücut fonksiyonu: \bm{100 - 40 = 60}
2. İkinci oran (\bm{\%20}), bu \bm{\%60}’lık kalan kısım üzerinden hesaplanır: \bm{60 \times 0{,}20 = 12}
3. İki değer toplanır: \bm{40 + 12 = \%52}
Bu hesaplamaya göre kişinin nihai engellilik oranı \bm{\%52} olarak tescillenir (Düz toplam yapılsaydı \bm{\%60} çıkacaktı).
Yaş Faktörü: 65 yaş ve üzerindeki bireylerde, Balthazard hesaplaması sonucu bulunan nihai orana ek olarak \bm{\%10} yaş ekleme oranı uygulanır.
Hangi Oranda Kaç Puan Alabilirsiniz?
Alınabilecek engel oranı tamamen rahatsızlığın derecesine, kronikleşme durumuna ve kişinin günlük yaşam aktivitelerini ne kadar kısıtladığına bağlıdır.
Rapor Oranlarının Sağladığı Temel Haklar
Elde edilen nihai engellilik oranı, mevzuat gereği belirli hakların eşiğini oluşturur:
\bm{\%40} ve Üzeri:
Engelli kimlik kartı alımı
Toplu taşımadan ücretsiz/indirimli yararlanma
Erken emeklilik (engelli emekliliği) hakkı
Kamuda engelli kotasından (EKPSS) istihdam
Vergi indirimleri ve iletişim/su faturası indirimleri
\bm{\%70} ve Üzeri:
Ağır engellik hakları kapsamında bakıma muhtaçlık değerlendirmesi
Muhtaçlık ve engelli aylıklarında yüksek kademe ödemeleri
\bm{\%90} ve Üzeri:
Sıfır araç alımında ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) muafiyeti
Evde bakım aylığı için gerekli kriterlerden birinin sağlanması
Sağlık kurulu raporları süreli (1, 2 veya 5 yıl) ya da kronik durumlarda süresiz olarak düzenlenebilir. Rapor oranına itiraz etmek isteyen bireyler, raporun teslim tarihinden itibaren İl Sağlık Müdürlüklerine başvurarak hakem hastane sürecini başlatabilir.
