21/08/2026
Sesimiz Olun: Engellilerin Acilen Halledilmesi Gereken 10 Büyük Problemi ve Çözüm Yolları
Engelli bireyler ve aileleri, Türkiye’de toplumsal yaşamın ve bürokrasinin getirdiği zorluklarla her gün mücadele etmeye devam ediyor. Yıllardır süregelen sistemsel aksaklıklar, yetersiz destekler ve uygulama farkları engelli vatandaşlarımızın yaşam kalitesini doğrudan etkiliyor. Ümraniye Tüm Engelliler Derneği ( ) olarak, çözüm bekleyen 10 temel ana başlığı ve bunlara dair gerçekçi çözüm önerilerini kamuoyunun ve yetkililerin dikkatine sunuyoruz.
1. Engelli Emekliliği
Problem: Vergi indirimi ve emeklilik şartlarındaki sürekli mevzuat değişiklikleri, kazanılmış hakların geriye dönük kaybına ve prim-gün hesaplamalarında mağduriyetlere yol açmaktadır.
Çözüm: Emeklilik mevzuatı adil ve istikrarlı bir standarda oturtulmalı; kademeli yaş ve prim zorunlulukları engellilerin fiziki çalışma şartları gözetilerek esnetilmelidir.
2. Engelli Maaşları (2022 Maaşları)
Problem: Enflasyon karşısında eriyen maaş miktarları yetersiz kalmakta, hanedeki toplam gelir dikkate alındığı için birçok ihtiyaç sahibi kapsam dışı bırakılmaktadır.
Çözüm: Maaş tutarları insanca yaşam seviyesine çekilmeli; gelir kriteri hesaplanırken "hane halkı geliri" yerine "bireysel gelir" baz alınmalıdır.
3. Evde Bakım Destekleri
Problem: Kriterlerin katılığı, hane içi kişi başı gelir sınırının düşüklüğü ve denetimlerdeki bürokratik engeller nedeniyle ağır engelli yakınına bakan aileler mağdur edilmektedir.
Çözüm: Evde bakım desteği gelir şartından bağımsız hale getirilmeli, bakımı üstlenen aile bireylerine yıpranma payı ve sigorta prim desteği sağlanmalıdır.
4. Engel Oranlarının Keyfi Düşürülmesi
Problem: Süreğen veya kalıcı rahatsızlıkları olan bireylerin kontrol muayenelerinde veya yeni yönetmeliklerde rapor oranları sebepsizce %40’ın altına düşürülmekte ve hakları ellerinden alınmaktadır.
Çözüm: Rapor yönetmelikleri tıp etiğine ve uluslararası standartlara göre güncellenmeli; kronik rahatsızlığı olan bireylerin oran düşürme mağduriyetlerine son verilmelidir.
5. Sağlık Kurulu Raporu Çilesi
Problem: Hastanelerdeki uzun randevu süreleri, e-rapor sistemindeki entegrasyon eksiklikleri ve süreli raporların yarattığı sürekli bürokratik döngü engellileri yıpratmaktadır.
Çözüm: Sürekli engel durumlarında "Ömür Boyu Rapor" uygulaması eksiksiz işletilmeli, rapor alma süreçleri dijitalleştirilerek bürokrasi azaltılmalıdır.
6. ÖTV Muafiyetli Araç Limiti ve Kısıtlamaları
Problem: Araç alımındaki ÖTV muafiyet limitlerinin piyasa koşullarının gerisinde kalması ve model kısıtlamaları, ortopedik engellilerin ulaşım hakkını kısıtlamaktadır.
Çözüm: ÖTV üst limiti gerçekçi piyasa fiyatlarına göre güncellenmeli veya kaldırılmalı, engelli bireyin ihtiyacına uygun geniş araç seçeneği sunulmalıdır.
7. Eğitim ve İstihdamdaki Engeller
Problem: Okullarda fiziki ve pedagojik altyapı eksikliği yaşanırken; kamuda ve özel sektörde engelli çalıştırma kotaları dolmamakta, iş yerlerinde ayrımcılık yapılmaktadır.
Çözüm: Kapsayıcı eğitim altyapısı güçlendirilmeli; EKPSS atamaları ve özel sektör kota denetimleri artırılarak nitelikli istihdam teşvik edilmelidir.
8. Erişilebilirlik ve Ulaşım Problemleri
Problem: Kaldırımlar, kamu binaları, toplu taşıma araçları ve konutlar hâlâ evrensel tasarım ilkesinden uzak olup engelli bireyleri eve mahkûm etmektedir.
Çözüm: Erişilebilirlik Yasası erteleme olmaksızın uygulanmalı; uymayan kurum ve işletmelere caydırıcı idari yaptırımlar getirilmelidir.
9. Sosyal Yardımların Yetersizliği
Problem: Medikal malzeme, hasta bezi, tekerlekli sandalye gibi temel yaşam destek aparatı ödemeleri SGK tarafından piyasa fiyatlarının çok altında karşılanmaktadır.
Çözüm: SUT (Sağlık Uygulama Tebliği) ödemeleri medikal ürünlerin gerçek piyasa değerlerine göre güncellenmeli, engelli bireyin cebinden ekstra fark çıkmamalıdır.
10. Haklara Erişim ve Bilgilendirme Eksikliği
Problem: Engelli bireyler ve aileleri yasal haklarını yeterince bilememekte, karmaşık kanun maddeleri ve kurumlar arası bürokrasi nedeniyle hak kaybına uğramaktadır.
Çözüm: Devlet eliyle tek duraklı "Engelli Hakları Danışma Merkezleri" kurulmalı, hukuki ve rehberlik desteği erişilebilir kılınmalıdır.
Sivil toplum kuruluşları ve toplumsal dayanışma, hak arayışındaki en büyük gücümüzdür. Haklarımızdan haberdar olmak, güncel gelişmelerden ve duyurulardan anında bilgi sahibi olmak için ÜTED WhatsApp Kanalımızı takip edebilir; sosyal medya hesaplarımızdan çalışmalarımıza destek olabilirsiniz.
