14/01/2024
Eğitim Danışmanı, Pedagog Prof. Dr. Norma RAZON: Eğitimde en çok karıştırılan kavramlar ödül-ceza ile rüşvet-tehdittir.
Ödül: Çocuk iyi bir davranış sergilediğinde, verilen bir görevi başarı ile tamamladığında, aldığı övgü, öpücük veya armağandır. Bu ödül büyüklerin ona güzel bir söz söylemesi, onu övmesi, ona bir hediye alması olabilir. Önceden konuşulmamıştır, çocuk için sürprizdir. Motive edicidir. Çok sık ve abartılı olmamalıdır.
Ceza: Çocuk bir hata yaptığında, doğru davranmadığında, başarısız olduğunda, kurallara uymadığında karşılaştığı olumsuz tutum, mahrumiyettir. Bu ceza büyüklerinin onu eleştirmesi, sevdiği bir uğraştan men etmesi, ona istediği bir eşyaya almaması veya dayak atması olabilir. Ceza da önceden konuşulmamıştır, çocuk için beklenmedik bir sonuçtur ve olumsuz etkileri çoktur.
Ceza önerilen bir yöntem değildir. Ceza vermek yerine hatalı davranışın sonucunu yaşatmak daha yararlı, daha caydırıcıdır. Şöyle ki “Yemeğini yedin, güçlendin, parka gidebiliriz” ya da “yemek yemedin, güç kazanmadın, parka gidemeyeceğiz” gibi ifadeleri tercih ederiz.
Rüşvette de, tehditte de bir pazarlık söz konusudur, çocuk davranışının sonucunu önceden bilir, davranışını ona göre ayarlayabilir.
Rüşvet; “eğer yemek yersen, seni plaja götürüp denize sokacağım” demek.
Tehdit; “eğer sebzeni yemezsen, seni parka götürmeyeceğim” demek.
Burada çocuğun yemek yemesi için de, sebzesini yemesi için de bir pazarlık vardır.
Söz dinletemeyen anne-babalar rüşvete de, tehdite de başvururlar. Bu yöntemler eğitimde önerilmeyen yöntemlerdir, olumsuz etkileri çoktur çünkü çocuklar sonrasında her davranışlarının sonucunda bir beklenti içinde olurlar. Doğru davranışı doğru olduğu için değil bir hediye almak için yaparlar, yanlış davranışı da yanlış olduğu kavradıkları için değil sonundaki cezadan korktukları için yapmazlar.
Bunun gibi soruları sen de uzmanlarımıza sormak ister misiniz? O zaman seni de Çocuklu Dünya Yıllık Premium Üyeliğe bekliyoruz link bioda!
