Doç. Dr. Fehim Esen

02/02/2023

08/02/2022

New York Times gazetesi Türkiye'deki hekim göçünü kaleme almış.

Haberin özetine şu şekilde yazmışlar:
Doctors, worn down by grueling hours and violence, are emigrating in rising numbers, undermining one of President Recep Tayyip Erdogan’s signature achievements.

Şu şekilde tercüme etmek veya açıklamak mümkün:
Şiddet ve yıpratıcı çalışma saatleri bulamacında yıpranan hekimler artan sayılarda göç ediyorlar, ki bu da Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan'ın imzası haline gelen (sağlık reformunun) başarısını tehdit ediyor.

Bu sorunun dünyanın öbür ucundan görünür hale gelmiş olması oldukça üzücü. Makale içerisindeki tespitlerin tamamı doğru ve çok güzel bir dil ile ifade edilmiş. Ülkemizin bu olumsuz tabloyu düzeltebilecek imkanlara sahip olduğu aşikar bir durum.

Ülkemizdeki sağlık sisteminin başarısının bel kemiği nitelikli eğitimi olan hekimlerimizdir. Bu hekimleri yıpratan, zor durumda bırakan ve ümitsizliğe iten bir sağlık ortamının başarılı kalması mümkün olmayacaktır. Bu konuda bazı tedbirler gecikirse ülkemizde sağlık sistemimiz geri dönüşü olmayacak zararlar görebilir.

Ben covid hastalığım nedeniyle evde iyileşmeye çalışırken, bugün meslektaşlarımız ülkemizde hekimliğin ve dolayısı ile sağlık sisteminin korunması için eylem yaptılar. Bu emeklerinin ülkemiz sağlık sisteminin güçlenmesi için bir fırsat olmasını diliyorum.

--

Şunu ayrıca belirtmek isterim ki ben ihtisasa başladığım 2011 senesinde Almanya'nın saygın bir üniversitesinden (LMU) de göz hastalıkları ihtisası için kabul almıştım. Türkiye'de tıp eğitimin seviyesi iyi olduğu ve çalışma koşulları da güzel olduğu için burada ihtisas yapmayı tercih etmiştim. Şu an aynı durumda olsam aynı tercihi aynı rahatlıkla yapamayacağımı ifade etmek isterim. Çok sevdiğim ülkemin dışında çalışma fikri geçen seneye kadar bana çok uzaktı. Ancak ülkemiz tıbbının durumu ümidimi kırıyor ve benim kadar ülkesini seven birini dahi endişelendiriyor, hatta zihninini bulandırıyor ise; iki defa düşünmek lazım...

Sağlık sistemimizin daha güzel günlerini görebilmek dileği ile...

https://www.nytimes.com/2022/02/07/world/asia/turkey-inflation-doctors.html?

Doctors, worn down by grueling hours and violence, are emigrating in rising numbers, undermining one of President Recep Tayyip Erdogan’s signature achievements.

05/10/2020

SARS-CoV-2 virüsü kaynaklı COVID-19 pandemisi nedeni ile birçok bilimsel toplatı ertelendi ve online yapılır hale geldi.

Üveitin hücresel ve moleküler temelleri üzerine yaptığımız araştırmaları sunmak üzere Dünya İmmün Regülasyon Kongresi'ne İsviçre'ye gidemedik ama online olarak meslektaşlarımızla paylaşabildik.

Bu çalışmalarda desteklerini eksik etmeyen Prof. Dr. Halit Oğuz, Prof. Dr. Esin Çetin, Prof. Dr. Haner Direskeneli ve Prof. Dr. Günnur Deniz hocalara ayrıca teşekkürü borç bilirim.

13/04/2020

Bugün göz hastalıkları stajında teorik derslerimizi online eğitim sistemimiz üzerinden anlattık.

Öğrencilerimiz derslerine Türkiye'nin dört bir tarafındaki evlerinden katıldılar.

Öğrencilerimizi çok özledik. Bir an önce bu hastalık salgınını atlatıp, sonrasında pratik derslerimizde yeniden onlarla buluşmak için sabırsızlıkla bekliyoruz.

30/03/2020

COVID-19 salgını esnasında kontakt lens kullanımı ile ilgili dikkat edilecek bazı önemli noktalar var.

Mümkünse bu salgın geçene kadar kontakt kens kullanımına ara vermek iyi olacak gibi görünüyor.

Bu konuda Türk Oftalmoloji Derneğinin web sitesinde yayınlanan öneri sizler ile paylaşmak istiyorum.

---------------------

Amerikan Oftalmoloji Cemiyeti (AAO), KL kullanıcılarının gözlerini normal bir insana göre daha fazla elledikleri, virüsün göz yoluyla da bulaşması olası olduğundan bu dönem boyunca KL kullanımlarına ara verilmesinin doğru olabileceğini yazmaktadır .

Ayrıca damlacık yolu ile bulaşmada gözler bir giriş kapısı olabileceğinden KL yerine gözlük kullanmanın koruyucu etkisinden de bahs edilmektedir.

Ancak tüm bu bilgiler hipotetik olup, bir kanıta ya da çalışmaya dayanmamaktadır. Ayrıca KL dezenfeksiyon solusyonlarının son derece etkili virüs öldürücü etkisi de akla gelebilir.

Eğer ki hastalarımız KL kullanmaya devam edeceklerse bu dönemde şu konulara dikkat edip duyarlılık göstermelerinin Göz doktorunca hatırlatılmasında yarar vardır.

· KL’ler hasta tarafından tutulmadan önce eller sabun ve suyla yıkanmalı ve hav bırakmayan bir havluyla kurulanmalıdır.

· Su ile temas en aza indirilmelidir. Duş almadan, yüzmeden veya spa küvetine girmeden önce lensler çıkarılmalıdır.

· KL’ler suda durulanmamalı veya saklanmamalıdır (musluk suyu veya steril su).

· Lensler ıslatılmak için ağza sokulmamalı ve tükrükle temas ettirilmemelidir.

· Lensleri dezenfekte etmek için tuzlu su çözeltisi ve ıslatma damlaları kullanılmamalıdır. Hiçbiri etkili veya onaylanmış bir dezenfektan değildir.

· KL’lerin takma ve değiştirme süresi konularında göz doktorunun önerdiği programına sadık kalınmalıdır.

· KL’lerin temizlenmesi için "ovalama ve durulama" yöntemi kullanılmalıdır. KL’ler önce parmaklarla ovalanmalı, sonra solusyona yatırmadan önce solüsyonla durulanmalıdır. Bu yöntemi kullanılan solüsyon “no-rub” bir solusyon olsa bile tercih edilmelidir.

· Kontakt lens kutusunu suyla değil taze solüsyonla durulamalıdır. Ardından boş kutu açık bırakılarak kurutulmalıdır.

· Kontakt lens muhafazasını temiz tutmalı ve en az üç ayda bir düzenli olarak değiştirmelidir. Lens kutuları kontaminasyon ve enfeksiyon kaynağı olabilir. Çatlamış veya hasar görmüş lens kutuları kullanılmamalıdır.

· Eski solüsyon tekrar kullanılmamalıdır.

· Kontakt lens solüsyonunu daha küçük boyutlu seyahat kaplarına aktarılmamalıdır.

· Çözelti şişesinin ucunun herhangi bir yüzeye temas etmesine izin verilmemeli, kullanılmadığı zaman şişe sıkıca kapalı tutulmalıdır.

· Saklamadan sonra 30 gün veya daha uzun süre tekrar dezenfekte etmeden lensler asla takılmamalıdır.

30/03/2020

Bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaç verdiğimiz hastalarımızın özellikle bu dönemde karantina önlemlerine çok dikkat etmeleri gerekiyor.

Bizim üveit tedavisinde kullandığımız sistmik ilaçların birçoğu bağışıklık sistemini baskılayıcı özellikte. Sadece interferon-alfa (Roferon veya Intron) bu şekilde bağışıklık sistemi baskılaması yapmayan tek ilacımız.

Bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaç kullanan hastalarımızın enfeksiyon bulguları olmadığı takdirde kullandıkları ilaçlar ile ilgili bir değişiklik yapmalarına gerek yoktur.

Bu konu hakkında Prof.Dr. İlknur Tuğal-Tutkun hocanın Türk Oftalmoloji Derneği sayfasında yayınlanan bilgilendirme yazısını sizler ile paylaşmak istiyorum.

----------------------------------

Bağışıklık sistemini etkileyen ilaçlar kullanan üveit hastaları için öneriler

1. Uzun süre yüksek doz kortizon kullanımı olan ve bağışıklık sistemini baskılayan (immunsupresif) metotreksat, azatioprin, mikofenolat, siklosporin ve özellikle anti-TNF olarak gruplandırılan biyolojik ilaçları almakta olan hastalarımız bu tedavileri başlarken bilgilendirildikleri üzere enfeksiyonlar açısından riskli sayılırlar. Henüz bu ilaçları alan hastalarda Covid-19 enfeksiyonunun daha ağır seyrettiğine dair net bir bilgi olmamakla birlikte, izolasyona ve kişisel korunmaya azami dikkat etmesi gereken bir grubu oluşturmaktadırlar.

2. Siklosporin düşük-orta doz kullanımının yukarda sayılan ilaçlar içinde nispeten daha güvenli olduğu düşünülmektedir. Mikofenolat laboratuar ortamında virusun çoğalmasını baskılasa da insan bünyesinde böyle olumlu bir etki gösterdiği kanıtlanmamıştır. Tocilizumab (actemra) ağır Covid hastalarında tedavi amacıyla kullanılmaktadır ama enfeksiyonu kapmaktan koruyucu bir özelliği yoktur. Interferon antiviral bir ilaç olması nedeniyle halen bu tedaviyi almakta olan hastaların devam etmesi mantıklı görünmektedir.

3. Uluslararası üveit dernekleri hastaların bu ilaçları kesmesini şu anda önermemektedir. İlaç kesilmesi durumunda ortaya çıkması muhtemel ve ciddi görme kaybı tehdidi yapan bir üveit atağının tedavisi daha da zor olacaktır. Buna karşılık uzun süredir gözü sakin olan ve tedricen ilaç azaltımı yapılmakta olan hastaların immunsupresif ilaçlarının kesilmesi düşünülebilir. Doktorunuzun onayı ile ilaç uygulama aralıklarının açılması, doz azaltılması veya mümkünse kesilmesine karar verilebilir.

4. Herhangi bir enfeksiyon şüphesi veya yüksek riskli temas varsa immunsupresif ilaçlar ve biyolojik tedavi hemen kesilmelidir. Kortizon birden kesilemez hatta enfeksiyon durumunda vücudun kortizon ihtiyacı daha da artabilir.

5. Kan sayımı değerlerinin, karaciğer ve böbrek fonksiyonlarının bozulmasının Covid enfeksiyonu açısından riski daha da artırması söz konusu olacağından interferon dahil olmak üzere üveit tedavisi almakta olan tüm hastaların her zaman yaptırdıkları düzenli tam kan sayımı ve karaciğer ve böbrek fonksiyonları (ALT, AST, GGT, serum kreatinin gibi) testlerini Covid hastanesi olmayan merkezlerde veya en yakın laboratuarlarda yaptırmaları ve sonuçlarda anormallik varsa ilaç dozlarının düzenlenmesi için doktorlarına danışmaları önemlidir. Tam kan sayımında lökosit (WBC) sayısının 4000 üzerinde olması önemlidir.

6. Halen sadece enfeksiyon şüphesi olan bireylerin maske takması önerilmektedir; ancak immunsupresif ilaçlar kullanmakta olan üveit hastalarının özellikle sağlık kurumuna / laboratuvarlara gittiklerinde maske ile kendilerini korumalarını önermekteyiz. Başka hiçbir amaçla hastalar dışarı çıkmamalı ve mümkünse oda karantinası uygulanmalıdır.

7. Yurt dışı ve yurt içinden yeni bilgiler elde edildikçe bu öneriler de yenilenecektir.

Hazırlayan: Dr. İlknur Tuğal Tutkun

25/03/2020

Sevgili arkadaşlarım/hastalarım;

Bu dönemde acil veya zorunlu bir durum olmadıkça hastaneye / doktora gitmeyiniz.

Üveit atağınız yoksa ilaçlarınızı size önceden verdiğimiz ialç kullanım tarifinde yazdığı gibi salgın geçene kadar kullanabilirsiniz.

Üveit atağınız olursa her zaman tedavi için yanınızdayız. O zaman da mümkünse maske takıp gelmeniz çok iyi olur. Diğer kişiler ile aranızda 1-2 metre mesafe olacak şekilde bekleme salonunda bekleyin, yolculuğunuz esnasında da bu sosyal mesafe kuralına dikkat ediniz.

Gözlüğünüz kırıldı ise eski gözlüğünüzün aynısını yapturarak salgın geçene kadar kullanabilirsiniz.

4E kuralı:
‘Evde kal
Ellerini yıka
Ertele
Endişelenme’

‘Can sıkıntısı solunum sıkıntısından iyidir’

17/03/2020

Sevgili arkadaşlarım/hastalarım;

Bu dönemde acil veya zorunlu bir durum olmadıkça hastaneye / doktora gitmeyiniz.

Üveit atağınız yoksa ilaçlarınızı önceki tarife göre devam ederek salgın geçene kadar kullanabilirsiniz. Üveit atağınız olursa o zaman da mümkünse maske takıp gelmeniz iyi olur.

Bunu özellikle kendi sağlığınız için yapınız:
‘Gönüllü karantinadayım, kendim için ve herkes için...’

4E kuralı:
‘Evde kal
Ellerini yıka
Ertele
Endişelenme’

‘Can sıkıntısı solunum sıkıntısından iyidir’