09/08/2022
Hayatın kaçınılmaz bir parçası olan stres, aslında bedenin uyum sağlaması gereken durumlara ya da zorlayıcı çeşitli faktörlere karşı gösterdiği doğal bir tepkidir. İş yerinde yaşanan problemler, sosyal ilişkilerde yaşanan çatışmalar, ödevler, sorumluluklar ve olumsuz yaşam olayları veya evlilik, taşınma, okula başlama gibi uyum sağlanması gereken durumlar strese yol açabilir. Ayrıca belirsizlik, kişinin potansiyelini zorlayan yaşantılar ve travmatik olaylar da strese neden olabilir. Kısacası stres genel bir tanımlama olup, bazen olumsuz duyguları tanımlamak için, bazen olumsuz durumların neden olduğu davranışsal tepkilerimiz için, bazen de olumsuz etkenleri ifade etmek için kullanılan bir durumdur. Aslında stres, hayatımızı idame ettirmemiz için gerekli ve hatta yararlıdır ancak önemli olan stresi makul düzeyde tutabilmektedir.
Stresle Nasıl Başa Çıkılır?
Stresin kaynağının keşfedilmesi ve stres belirtilerinin anlaşılması stresle başa çıkmada ilk adımdır. Stres kaynağınızın farkında olmak uygun baş etme yöntemlerinin geliştirilmenize katkı sağlar. Ayrıca strese karşı verdiğiniz bedensel, duygusal, düşünsel ve davranışsal belirtileri anlamanız stres yaşanan an ile ilişkili farkındalığınızı arttıracaktır. Aşırı stres yaşadığınızda, belirtileriniz fazlalaştığında ve baş etmede yetersiz kaldığınızda bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız faydalı olacaktır.
Bunların yanı sıra günlük hayatınızda stres ile baş etmede size yardımcı olacak çeşitli unsurlar şunlardır:
✔️Düzenli egzersiz yapmak; düzenli yapılan egzersizlerle kas gerginliğinizin azalmasına katkı sağlarsınız ve kendinizi iyi hissedersiniz.
✔️Beslenme şeklini düzenlemek; beslenme alışkanlığının psikolojik iyilik hali üzerinde etkili olduğu pek çok çalışma ile ortaya konmuştur. Sağlıklı ve düzenli beslenmeye özen gösterin. Ayrıca stres, duygusal olarak yeme ihtiyacına yol açabilir ve bu da sağlıksız bir beslenme düzenine neden olabilir. Bunun önüne geçmeye çalışın.
✔️Uyku düzeninize özen göstermek; düzenli uyku bedenen dinlenmenizi sağlarken zihinsel olarak da güne zinde başlamanıza da olanak sağlar.
✔️Ana odaklanmak; geçmiş ya da geleceğe odaklanmak stresinizi arttırır, bu nedenle anın tadını çıkarmaya çalışın. Bilinçli farkındalık, mindfulness eğitimleri bu anlamda faydalı olabilir. Kontrolünüz dışındaki şeylere aşırı odaklanmak stresinizi tetikler.
✔️Aileniz ve sevdikleriniz ile vakit geçirmeye zaman ayırmak; sevdikleriniz sizler için ufak destek gruplarıdır, stresli yaşam olayları ile başa çıkmada sizlere yardımcı olurlar.
✔️Gevşeme ve nefes egzersizlerini denemek; doğru uygulanan egzersizler hem nefes alış verişinizi düzenlemenize yardımcı olur hem de sizi rahatlatır.
✔️Ufak molalar vermekten çekinmeyin; ufak molalar ve tatiller bedeninizin ve zihninizin dinlenmesini sağlar. Yaşam hızınızı biraz olsun yavaşlatmayı deneyin.
✔️Hobi edinmeye ve yeni şeyler denemeye başlayın; ilginizi ve enerjinizi zevk alacağınız bir alana yönlendirmek stresten uzaklaşmanızı sağlayacaktır.
Uzm. Psk. Özge Zelal YILDIZ
