08/08/2016
GEBELİKTE (HAMİLELİKTE) ŞEKER HASTALIĞI (DİABET, GDM)
Şeker hastalığı (diabet) şeker düzeylerinin yüksek olduğu bir durumdur. Bazı kadınlarda hamile kalmadan önce diyabet mevcuttur. Şeker yüksekliğinin gebelik sırasında başladığı durumlara gestasyonel diabet ( GDM) denir. Her 200 gebe kadından 5'inde gestasyonel DM (gebelik seyri sırasında diabet) düşünülmektir.
Gebelikte diabete bağlı oluşabilecek problemler:
- İRİ BEBEK : Kandaki yüksek şeker düzeyi bebeğin çok irileşmesine neden olabilir. İri bebeklerde doğum öncesinde ve sırasında daha çok problem ortaya çıkma riski vardır. İri bebeklerde sezaryen gerekme riski daha yüksektir. Ayrıca doğum sırasında omuz takılması, doğum travması, doğum eyleminin uzaması da iri bebeğe ait risklerdir.
- Diyabet olan gebelerde gebelik esnasında preeklampsi yani yüksek tansiyon gelişme riski artmıştır.
- Doğumdan sonra bebekte akciğer yani solunum sıkıntısı gelişebilir. Diyabetik anne çocuklarında akciğer gelişimi gecikmektedir.
- Doğumdan sonra bebekte hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü) ve bilirubin yüksekliği, polisitemi (bebekte kan hücrelerinin fazlalığı) gelişebilir
-Gebelik öncesi diyabet hastalığı olanlarda plasental fonksiyon yetersizliği ve bebekte IUGR (gelişme geriliği) meydana gelebilir.
- Annede diyabet varlığında doğum sonrası yenidoğanda hipoglisemi, hipokalsemi, hiperbiluribinemi, polisitemi, hiperviskozite, respiratuar distres sendromu, hipertrofik kardiyomyopati gibi sorunlar meydana gelebilir.
- Diabetik gebelerde üriner sistem enfeksiyonu, solunum yolu enfeksiyonları, doğum sonrası puerperal enfeksiyonlar ve yara yeri enfeksiyonu riski artmıştır.
- Diabetik ketoasidoz meydana gelebilir. Diabetik hamilelerde aşırı bulantı kusma, enfeksiyonlar diabetik keteoasidoza zemin hazırlayabilir.
-Diabetik gebeliklerde en sık görülen fetal anomali non-diabetik gebeliklerde olduğu gibi kardiyak anomalilerdir, ikinci sırada nöral tüp defetleridir
- Preeklampsi, ketoasidoz gibi nedenlerle ANNE ÖLÜM RİSKİ artmıştır.
- ERKEN DOĞUM ve ANİ BEBEK ÖLÜM riski artmıştır.
-Eğer gebelik öncesinde ve süresince doğru diabet bir tedavi görmeniz halinde sağlıklı bir bebek doğurabilme şansınız yüksektir.
GDM Belirtileri:
Pek çok gebe kadın diyabetin belirtilerini fark etmemektedir . Ancak susuzluk hissi, kilo kaybı, çok fazla yemek yemek, çok fazla miktarda idrar yapmak, yorgunluk gibi belirtiler olabilir.
Tanı ve Tedavi:
Tanı için glukoz yükleme testleri (şekerli su testi) denilen testler yapılır. 24-28. gebelik haftasında bütün gebelere tarama amaçlı 50 gr. glukoz testi yapılır. 50 gram glukoz yükleme testi sadece tarama testidir kesin olarak diabet tanısı koydurmaz. 50 gram glukoz testi değeri 140'dan yüksek çıkanlara 100 gram glukoz tolerans testi yapılır. 100 gram glikoz testinin sonucuna göre diabet tanısı koyulabilir. Maalesef son dönemde bu konuda uzman ve yetkili olmayanların yanlış telkinleri neticesinde sanki 50 gr glukoz yükleme testinin anne ve bebek kayıplarına sebep olduğu gibi doğru olmayan bir önyargı oluşturmuştur.
Gestasyonel diabet tedavisi için bazen diet yeterli olur. Diyet yeterli olmadığı zaman ise insülin tedavisine geçilir. Tablet şeklindeki şeker düşürücü ilaçlar gebelikte kullanılamazlar.
Doğum nasıl ve ne zaman olmalı?
Diabetik gebelerde eğer bir anormallik yoksa, sezaryen gerektirecek başka bir durum yoksa doğum normal doğum şeklinde ve normal zamanında yaptırılır. İri bebek (makrozomi) ya da anne kemik yapısının uygunsuzluğu gibi durumlarda doğum sonrası düşük kol paralizi gelişebileceğinden sezaryen gerekebilir.
Doğumdan sonra diabet devam eder mi?
Çoğu kadında bebeğin doğumunu takiben bu durum geçer. Fakat doğum sonrası takip gerekmektedir.
Gebelikte diabet tanısı olan kadınlarda ilerleyen yaşlarda hipertansiyon, hiperlipidemi, diyabet, obezite, kardiyovasküler hastalıklar gelişmesi açısından risk artışı mevcuttur. Bu nedenle gebeliğe bağlı şeker yüksekliği saptanan hastalar doğum sonrası dönemde hayat boyu sağlıklı beslenmeli, hareketli yaşam tarzı, düzenli egzersiz yapmalıdır..
