01/07/2026
Aileler çoğu zaman bu cümleyi iyi niyetle kurar. Amaç ya çocuğa motivasyon vermek, ya bir ders çıkarmasını sağlamak, ya da kendi deneyiminden bir şey aktarmaktır. Ne var ki bu cümle, hedeflenen etkinin tam tersini doğurabilir.
"Ben senin yaşındayken..." ile başlayan cümleler, çoğu zaman bir kıyas zemininde ilerler. Çocuk bu kıyasta kendini değil, ailesinin geçmişteki versiyonunu görür. Bu da çocukta "Ben yeterince iyi değilim" ya da "Bu beklentiyi karşılayamayacağım" duygusunu pekiştirebilir.
Bu cümlenin çocukta yaratabileceği etkiler:
🌿 Anlaşılmadığı hissi
Çocuk, kendi koşullarının ve duygularının görülmediğini düşünebilir. Çünkü her dönemin kendine özgü zorlukları vardır ve bunlar birbiriyle birebir karşılaştırılamayabilir.
🌿 Savunmaya geçme eğilimi
Çocuk, eleştirildiğini hissettiğinde dinlemek yerine kendini savunmaya odaklanabilir. Bu da iletişimin kapısının kapanmasına neden olabilir.
🌿 Kıyas üzerinden öz değer kaybı
Sürekli geçmiş bir versiyonla kıyaslanan çocuk, kendi başarılarını değil; eksiklerini görmeye başlayabilir.
🌿 Motivasyon yerine direnç
Amaç motive etmek olsa da, çocuk bu cümleyi "Bana güvenmiyorlar" ya da "Beni olduğum gibi kabul etmiyorlar" şeklinde algılayabilir. Bu da ders çalışma motivasyonunu azaltabilir.
🌿 Dönemin gerçeğini yansıtmaması
Bugünün çocukları, ailelerinin gençlik döneminden çok farklı bir dünyada büyüyor. Sosyal medya, dijital uyaranlar, eğitim sisteminin değişen yapısı, akran etkileri ve bilgiye erişim hızı; tüm bunlar çocuğun yaşadığı baskıyı geçmişle kıyaslanamaz hâle getirebilir.
Aynı niyeti taşıyan ama daha etkili olabilecek alternatifler:
• "Bu yaşı yaşamak kolay değil, biliyorum."
• "Bazen ben de zorlandığım dönemler yaşadım, istersen paylaşabilirim."
• "Senin yerinde olsam ben de yorulurdum."
• "Bu süreçte ne hissettiğini merak ediyorum."
Çocuk geçmişle değil, bugünkü hâliyle görülmek ister. Çünkü kendi deneyimini paylaşmak ile başkasının deneyimiyle kıyaslanmak, çocuğun zihninde tamamen farklı duygulara karşılık gelir.
