01/05/2020
Kulan wacan saaxiibayaal waxan rajeynaya in aad caafimaad qabtaan, maanta waxan si kooban uga hadleena caabuqa
Cudurka coronavirus wuxu ka mid yahay cudurada faafa oo uu sababay virus dunida ku cusub oo la yiraahdo covid19
Caabuqa covid19 ilaa maanta wuxu ku dhacay bukaano ka badan 3 malyan waxana u dhintay in kabadan 230 kun wadankeena soomaaliya waxa la xaqiijiyay in kabadan 600 xaaladood oo covid19 ah taas oo ka dhigan in caabuqan uu aad u halis badanyahay
Waxa halis daran ugu jira dadka da'da ah ama kuwa qaba cudurada raaga sida macaanka, dhiig-karka, kansarka iyo bukaanada qaba cudurada qaar ee ku dhaca hab dhiska neefsiga, waxaase nasiib wanaag ah in 80% dadka uu caabuqa covid19 ku dhaco waxay dareemaan calaamado ama dhibaayo caafimaad oo aan darneen
Calaamadaha cudurkan waxa ka mid ah qandho (xumad), qufac qalalan, daal , bukaanada qaar waxa ugu darsama cunaha oo xanuuna sanka oo diif uu ka socdo ama uu xermo waxa kale oo calaamad muhiim ah in uu qofka waayo dareenka urinta iyo dhadhanka.
Caabuqan wuxu ku gudbaa ayadoo bukaanka qaba cudurka uu Hindhiso, qufaco ama uu hadlo kadib dhibcaha yar yar oo afkiisa kaso baxaya ay si toos ah u gaaraan ruux kale ama uu hawada ka jiito (neef ahaan u qaato) jeermiska covid19
Sido kale waxay u badan tahay in aad caabuqan qaadid hadii aad taabatid oogo ama meel uu jeermiska covid19 gaaray ama aad gacantaada kuso qaadid adigo salaamay ruux kale oo jeermiska gacmaha ku wata kadibna aad taabatid sanka, afka iyo indhaha.
Maadaama uu caabuqan laheen wax daawo ah iyo talaal aadna u halis badan yahay waxa lagama maarmaan ah in uu qofka sameeyo dadaal kahor tag oo dheeraad ah asaga sameyna sidan:
1. Dhaq gacmahaaha dhowr jeer maalintii ilaa mudo 20 ilbiriqsi ah markiiba adigo isticmaalaya biyo iyo saabuun ama dareeraha jeermiska dila
2. Ha taabanin afkaaga, sankaaga iyo indhahaaha adiga oon gacmahaaha dhaqin
3. Afkaaga iyo sankaaga ku dabool tiish ama maro nadiif ah marka aad qufaceysid ama aad hindhiseysid ama xusulkaaga oo laaban ku hindhis ama ku qufac
4. U jirso 2 mitir qofka kugu dhaw kana fogoow meesha ay dadku ku badanyihiin oo gurigaaga joog
Walal guuleyso caafimaad baan kuu rajeynaaya.
