As we age

As we age Cutting-edge scientific discoveries, research and experiments behind the latest longivity products

Хамгийн түгээмэл боловч тэр бүр хөгшрөлт/цэвэршилттэй холбогдож яригддаггүй зовиурын нэг бол нүд хуурайшилт юм. Нүдний н...
07/28/2026

Хамгийн түгээмэл боловч тэр бүр хөгшрөлт/цэвэршилттэй холбогдож яригддаггүй зовиурын нэг бол нүд хуурайшилт юм.

Нүдний нулимсан 3 давхарга 3-лаа эстроген (тестостерон болон прогестрон бас тодорхой хэмжээнд нөлөөлнө) хүлээн авагчтай бөгөөд дааврын нөлөөгөөр зохицуулагддаг. Ингээд дааврын хэмжээ буурахад нүдний чийгшлийг зохицуулдаг нарийн үйл ажиллагаанд доголдол үүсдэг. Нулимсны хэмжээ болон чанар яг таарсан байх ёстой ба энэ тэнцвэрт байдал алдагдахаар нүд чийгшлээ алддаг.

Эрэгтэйчүүдэд адилхан зовиур үүсэх боловч бие физиологийн онцлогоос хамаарч хамаагүй сүүлд бас бага зовиур үүсдэг. Эмэгтэйчүүдэд илүү гэнэт хурц хэлбэрээр илрэх нь элбэг.

Ямар ч эмчилгээ хийлгэсэн, ямар ч дусаалга хэрэглэсэн нүд чинь хуурайшаад байвал цэвэршилт эхэлснийг илтгэнэ.

Одоогоор хэд хэдэн эстрогений найрлагатай нүдний дусаалга АНУ-д туршилтад ороод явж байна. Үр дүнг гармагц та нартаа бас мэдэгдэнэ ээ.

https://greenwicheye.com/article/menopause-and-dry-eye-treatment-guide/

https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/perimenopause-menopause-and-dry-eyes

Нүдний арын хэсэгт байрлах дотоод давхарга болох торлог бүрхүүл нь савханцар ба колбо хэлбэрийн гэрэл мэдрэгч эсүүдийг (...
07/25/2026

Нүдний арын хэсэгт байрлах дотоод давхарга болох торлог бүрхүүл нь савханцар ба колбо хэлбэрийн гэрэл мэдрэгч эсүүдийг (photoreceptors) агуулдаг. Үүгээр дамжуулан бид хардаг. Харин cutaneous photoreception буюу opsins хүний арьсанд бас байдаг ба дараах үүрэгтэй:

- Арьсаар дамжуулан нарны гэрлийг мэдэрч бие махбодийн циркадын мөчлөгийг зохицуулах.
- Арьсны цусны судсан дахь опсин уургууд нь азотын исэл ялгаруулах замаар UVA туяанаас үүдэлтэй судас тэлэлтийг зохицуулах.
- Гэрлийн нөлөөгөөр меланоцит идэвхжих болон пигмент үүсгэх хариу урвал явуулах.

Ганц хүн гэлтгүй мэлхий, загас, зарим хэвлээр явагчид арьсандаа бас photoreceptors (гэрэл мэдрэгч)- тэй ба шинжлэх ухаанд илүү судлагдсан байдаг. Гэрлээр дамжуулан зүсээ хувилган орчинтойгоо адилхан өнгөөр өнгөлөн далдалдаг гүрвэл байдаг даа.

Хөгжлийнхөө явцад хүний арьсны гэрэл мэдрэгч эсүүд анхныхаасаа өөр үүрэгтэй болж өөрчлөгдсөн байж магадгүй гэж эрдэмтэд үздэг.

Хамгийн сонирхолтой нь бүрэн харааны бэрхшээлтэй хүн өдөр, шөнийг ялгаж чаддаг нь арьсан дээрх гэрэл мэдрэгч эстэй холбоотой.

Синклайрын харааны хөгшрөлтийг буцаах туршилтын талаарх подкаст дээр яригдсан факт:
https://www.youtube.com/watch?v=VZDgTe5NDkQ

2022 онд Австралийн Griffith University-ын эрдэмтдийн хийсэн судалгаагаар *Chlamydia pneumoniae* бактери нь ялангуяа хам...
07/23/2026

2022 онд Австралийн Griffith University-ын эрдэмтдийн хийсэн судалгаагаар *Chlamydia pneumoniae* бактери нь ялангуяа хамрын салст бүрхэвч гэмтсэн үед үнэрлэх мэдрэлийн судлаар дамжин тархинд нэвтэрч, Альцгеймерийн өвчний шинж тэмдэгтэй төстэй амилоид-бета хуримтлал үүсгэдэг болохыг тогтоожээ.

Энэ бактери нь уушгины үрэвсэл үүсгэдэг ба хожуу үеийн деменци (оюун ухааны доройтол)-д өртсөн хүмүүсийн тархины ихэнх хэсгээс илэрдэг.

Нэг удаа хамраа ухлаа гээд маргааш нь Альцгеймер маргааш нь тусахгүй ч, гэмгүй юм шиг энэ зуршил урт хугацаанд удаанаар явагддаг байна.

https://www.sciencealert.com/study-on-mice-suggests-surprising-link-between-nose-picking-and-alzheimers

Эрэгтэй хүний эрүүл мэндэд эстроген чухал үүрэгтэй оролцдог. 15-20%-ийг нь төмсөг үйлдвэрлэдэг ба 80-85% нь өөх болон бу...
07/21/2026

Эрэгтэй хүний эрүүл мэндэд эстроген чухал үүрэгтэй оролцдог. 15-20%-ийг нь төмсөг үйлдвэрлэдэг ба 80-85% нь өөх болон булчингаас тестостероныг хувиргах замаар бий болдог. (Тархи, элэг, ясанд бас маш бага хэмжээгээр үйлдвэрлэгддэг. Гэхдээ зөвхөн тэр хавьдаа л ашиглагдана.)

Гол үүрэг нь:
- Өсвөр насны үед ясны өсөлтийг хангадаг гол даавар ба нас бие гүйцсэн үед ясны бат бэх байдлыг хангадаг.
- Тестостерон бэлгийн дур хүслийг (sexual desire) төрүүлдэг бол эстроген бэлгийн чадавхийг (libido = чалх?) өдөөдөг. Нэг нь санаа нөгөөх нь сачий гэх юм уу даа. lol. Эстроген судасны ханын эрүүл байдлыг хадгалахад тусалдаг. Ингэснээр хөвчрөл, сулралын үед цусны урсгалыг сайн дамжуулна.
- Зүрх, судасны үйл ажиллагаанд судасны хананаас гадна эрүүл холестролын түвшнийг дэмжиж судасны архаг үрэвслийг багасгана.
- Эстрогений рецепторууд (хүлээн авагч) нь тархины ой санамж, сэтгэл санааны зохицуулалт, танин мэдэхүйн үйл ажиллагааг хариуцдаг хэсгүүдэд нягт байрладаг. Эстрогений түвшин хангалттай байх нь мэдрэлийн эсийн шинээр үүсэх үйл явц, анхаарал төвлөрөл болон сэтгэл санааны тогтвортой байдлыг дэмждэг.
- Эстроген нь эр бэлгийн эсийн хөгжлийн эцсийн шат болон төмсөгний дайвар дахь шингэний эргэн шимэгдэх үйл явцад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг тул эрэгтэй хүний ​​нөхөн үржихүйн хэвийн үйл ажиллагаанд зайлшгүй шаардлагатай байдаг.

Насанд хүрсэн эрчүүдийн хувьд тестостерон ба эстрадиолын (T:E2) харьцааны оновчтой түвшин нь ихэвчлэн 12:1-ээс 30:1-ийн хооронд хэлбэлздэг.
Функциональ анагаах ухаан болон урт наслалтын чиглэлээр мэргэшсэн олон эмч нар 15:1-ээс 20:1-ийн хоорондох үзүүлэлтийг хамгийн тохиромжтойд тооцдог.

Харьцаа хэт өндөр (> 30:1): Тестостерон өндөр байх нь сайн зүйл бас биш юмаа.
Харьцаа хэт бага (< 10:1): ихэвчлэн биеийн өөхлөлт ихтэй байх, архи их хэмжээгээр хэрэглэх, эсвэл инсулины эсэргүүцэл зэргээс үүдэлтэй байдаг. Энэ нь ихэвчлэн хэвлийн өөхлөлт, ааш зан тогтворгүй болох, эрч хүч бага байх, гинекомаст (хөх ургах) -ийн шинж тэмдгээр илэрдэг.

Насанд хүрсэн эрэгтэй хүн ойролцоогоор 15-20% биений өөхтэй байхад оптимал балансаа барьж чадна аа.

https://www.youtube.com/watch?v=O-groYMqrQw
https://www.longevity-tools.com/calculation/TT-E2-ratio

Д витамин гэж нэрлэгдсэн ч угтаа биологийн идэвхит стеройд гормон. Яагаад гэхээр хүний бие нарны гэрлээс нийлэгжүүлж, хү...
07/18/2026

Д витамин гэж нэрлэгдсэн ч угтаа биологийн идэвхит стеройд гормон. Яагаад гэхээр хүний бие нарны гэрлээс нийлэгжүүлж, хүчтэй биологийн зохицуулагч болгон хувиргах чадвартай бөгөөд энэ нь бараг бүх төрлийн эс дэх олон зуун генийг хянадаг гол зохицуулагчийн үүргийг гүйцэтгэдэг.

3 үндсэн шат дамжлагаар дамждаг.
- Арьсаар дамжуулан UVB нарны гэрлийг нийлэгжүүлж, урьдал нэгдэл үүсгэнэ.
- Дараа нь элэг үүнийг боловсруулж calcidiol болгоно. Цусны шинжилгээнд үүнийг хэмждэг.
- Дараа нь бөөр calcidiol-ийг calcitriol гэх биологийн идэвхитэй даавар болгодог.

Эс calcitriol-ийг мэдрэгчтэй байдаг бөгөөд үүгээр дамжин эсэд нэвтэрдэг. Ингэж эс доторх генийн илрэлд (gene expression) оролцож олон эрхтний эсийн үйл ажиллагаанд шууд нөлөөлдөг. Жишээ нь кальцийн шимэгдэлт, дархлааны тогтолцооны хариу урвал, зүрх судас, сэтгэл гутрал, дааврын тэнцвэр (тухайлбал, инсулин болон тестостероны үйлдвэрлэл) зэрэг физиологийн чухал үйл явцуудыг зохицуулдаг. Дэмждэг эсвэл нөлөөлдөг бус удирдан зохицуулна гэж байгааг анхаараарай.

Д3 амьтны гаралтай (замаг, хагнаас гаргаж авсан нь бас байдаг болсон байна лээ), Д2 ургамлын гаралтай - аль аль нь Д-ын дутагдалыг нөхөхөд хэрэглэнэ. Тосон суурьтай нь шимэгдэлт хамгийн өндөртэй.

Үрэвсэл, гэмтэл, бэртэл, аутоиммун өвчний сэдрэл, дотор өөхлөлт ихтэй үед бие махбодь их хэмжээний Д зарцуулдаг. Нас ахихаар Д витамины хэрэглээ их болж хэмжээ нь бас буурдаг.

Тийм учраас Д витамин хөгшрөлтийн эсрэг бэлдмэлүүдийн нэг гэж тооцогддог.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33549285/
https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/circresaha.118.311585

Хүүхэд насандаа Халдварт "Саа" өвчин туссан хүмүүсийн 25-40% нь ахимаг насандаа 15-40 жилийн дараа шинж тэмдэг нь илэрч ...
07/17/2026

Хүүхэд насандаа Халдварт "Саа" өвчин туссан хүмүүсийн 25-40% нь ахимаг насандаа 15-40 жилийн дараа шинж тэмдэг нь илэрч байгааг тогтоожээ. Хэрвээ багадаа тусаад эдгэрсэн бол дахиж энэ өвчнөөр өвдөхгүй гэж үзэж байсан бол хөгшрөх үед мэдрэлийн эсүүд ядарч хүч нь суларснаар шинж тэмдэг нь илэрдэг байна.

Шинж тэмдэгүүд нь:
- Булчин аажмаар сулрах, хатингирших
- Булчин болон үе мөчний өвдөлттэй бие махбодийн болон сэтгэл санааны ядаргаа хавсрах
- Амьсгалах, залгихад хүндрэлтэй болох
- Ясны сийрэгжилт, үе мөчний өвдөлт
- Хүйтэнд тэсвэргүй болох гэх мэт.

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/post-polio-syndrome/symptoms-causes/syc-20355669
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9886775/
https://www.health.harvard.edu/immune-and-infectious-diseases/post-polio-syndrome-a-to-z

Хүн гүрний хагарал бутарлын үед буюу 2000 орчим жилийн тэртээ Умард Хүн их нүүдэл хийн Европт суурьшсан гэж ойлгож явлаа...
07/16/2026

Хүн гүрний хагарал бутарлын үед буюу 2000 орчим жилийн тэртээ Умард Хүн их нүүдэл хийн Европт суурьшсан гэж ойлгож явлаа.

Эртний ДНХ-ийн шинжээч Дэвид Райчийн удирдлага дор, Харвардын Их Сургуулийн 2 судлаач Сибирийн эртний 180 хүний геномын мэдээллийг дэлхийн олон тивийг хамарсан, хүн төрөлхтний 11000 орчим жилийн түүхийг төлөөлөх 1000 гаруй эртний генийн дээжийн мэдээлэлтэй нэгтгэн судалжээ.

Хэлний болон археологийн судлаачид Уралын язгуурын хэлнүүдийн гарал үүслийн талаар санал зөрөлдөөнтэй байсаар ирсэн. Эрдэмтдийн дийлэнх олонхын баримталдаг үзлээр бол эдгээр хэлний өлгий нутаг нь Москвагаас зүүн зүгт орших, хойноос урагш чиглэлд сунаж тогтсон Уралын нурууны орчимд байжээ. Харин цөөнх хэсэг нь Түрэг болон Монгол хэлнүүдтэй ижил төстэй шинж чанарууд агуулдгийг үндэслэн, тэдгээрийг илүү зүүн зүгээс гаралтай хэмээн таамагладаг.

Судалгаагаар Голоцены эхэн болон дунд үеийн анчин-түүгчдийн гарал үүсэл нь Балтийн бүс нутаг дахь бүрэн Европ гаралтайгаас эхлээд Байгаль нуурын орчмын Зүүн Ази гаралтай болох нь тогтоогдож, тасралтгүй үргэлжлэх шилжилтийн шинж чанартай байсныг харуулжээ.

Орчин үеийн Урал хэлт (Унгар, Финланд, Эстони гэх мэт) олон хүн амд Якутаас олдсон 4500 жилийн настай дээжүүдэд анх илэрч байсан, ямар нэгэн хольцгүй хэлбэрийн генетик шинж тэмдэг хадгалагдан үлджээ. Харин бусад бүх угсаа-хэлний бүлгийн хүмүүст энэхүү өвөрмөц гарал үүслийн шинж тэмдэг ерөнхийдөө байхгүй болох нь тогтоогдсон байна.

Эртний генетик судлаач гэж ямар гоё мэргэжил вэ? Манай эртний булшны дээжтэй харьцуулахгүй юм байхдаа? Дараагийн судалгаагаар Америкийн уугуул иргэдтэй харьцуулна гэсэн байх юм.

https://news.harvard.edu/gazette/story/2025/07/ancient-dna-solves-mystery-of-hungarian-finnish-language-familys-origins/
https://www.nature.com/articles/s41586-025-09189-3

YouTube суваг дээрээ аудио бичлэг орууллаа. Хэрвээ НМН хэрэглэж үзэх гээд сонирхож байвал сонсоод үзээрэй.https://youtu....
07/14/2026

YouTube суваг дээрээ аудио бичлэг орууллаа. Хэрвээ НМН хэрэглэж үзэх гээд сонирхож байвал сонсоод үзээрэй.

https://youtu.be/UL778SdKfMI

Зуны амралт, зугаалгын үеэр анхаарах ёстой нэг зүйлийг онцолъё. Хүүхдүүд усанд сэлэхдээ их хэмжээний ус буруу хоолойгоор...
07/13/2026

Зуны амралт, зугаалгын үеэр анхаарах ёстой нэг зүйлийг онцолъё. Хүүхдүүд усанд сэлэхдээ их хэмжээний ус буруу хоолойгоороо залгиснаас үүдэн хэдэн цагийн дараа эсвэл шөнө унтах үеэрээ живдэг. Усанд живэхэд заавал усан дотор байх албагүй юм байна шүү.

5-14 насны хүүхдүүдийн энэ төрлийн эндэгдэл бусад насныхаас бараг 2 дахин их байдаг байна. Ус залгисныхаа дараа зүгээр мэт харагдавч унтаж байхдаа хүчил төрөгчийн дутагдалд орж эндэх тохиолдол харамсалтай нь маш их байдаг. Үүнийг Dry Drowning эсвэл Delayed Drowning гэж нэрлэдэг боловч ус буруу хоолойгоор орсноос үүсдэг хүндрэлүүдийг бүгдийг нь хэлнэ. Үүнд:

- Уушги устах, ихэвчлэн хэдэн цагийн турш үргэлжилдэг ба бага багаар нэмэгддэг;
- Хатгаа буюу уушгины үрэвсэл үүсэх, Хэрэв залгисан ус/шингэн бохир байсан бол уушгинд үрэвсэл үүсч, хатгаа болох эрсдэлтэй. Random question, хатгаа гэж даарахаар үүсдэг биш буруу хоолойгоор дамжин уушгинд хоол, хүнс, ургамлын үр, шингэн идээт үрэвсэл үүсгэхийг хэлдгийг мэддэг үү?
- Ус их хэмжээгээр залгиагүй байсан ч шингэн хуримтлагдах үед хүчилтөрөгчийн солилцоо алдагдах. Хүчилтөрөгч багасах үед тархины үйл ажиллагаа, зүрх, бөөр гэх мэтийн эрхтний үйл ажиллагаанд шууд саад учруулдаг.

Анхаарах шинж тэмдэгүүд:
- Ханиалга зогсохгүй, удаан үргэлжлэх;
- Амьсгалахад хүндрэлтэй байх (исгэрэх, шуугих гэх мэт сонсогдох);
- Цээжээр өвдөх, давчуу санагдах;
- Маш их ядрах, бие сулрах;
- Ухаан самуурах, уцаарлах нь хүчил төрөгч багассантай холбоотой;
- Хөөсөрсөн эсвэл ягаан өнгөтэй цэр гарах;
- Уруул эсвэл арьс хөхрөх.

Ийм шинж тэмдэг ажиглагдвал яаралтай эмнэлгийн байгууллагад хандаарай.

Буруу ойлголтууд:1) Эстроген, тестостерон, прогестрон бол с**с гормон. Нөүү, мэдрэлийн үйл ажиллагаа зохицуулдаг гормон....
07/11/2026

Буруу ойлголтууд:

1) Эстроген, тестостерон, прогестрон бол с**с гормон. Нөүү, мэдрэлийн үйл ажиллагаа зохицуулдаг гормон.
2) Эрэгтэйчүүд тестостеронтой, эмэгтэйчүүд эстрогентай. Нөүүү, бүх хүйсэд энэ 2 гормон байдаг. Хэмжээ, харьцаа нь л өөр.
3) Эмэгтэй хүн цэвэрших үед эстроген буурдаг. Тийм бас үгүй. Цэвэрших үед эстроген огцом унадаг, харин тестостерон аажмаар буурдаг.
4) Эдгээр гормонууд тогтсон хэмжээнд байдаг. Нөөүүү, сарын тэмдгийн мөчлөгөөс хамаарч байнга хөдөлгөөнд байдаг. Өндгөн эс ялгарах болон лутеал үеийн дунд үед эстроген, тестостероний хэмжээ тэнцүү байдаг. Өдрийн туршид хүртэл өөр өөр хэмжээтэй байдаг. Туршлагатай эмч хэзээ хэдэн удаа шинжилгээ хийхээ мэддэг. Хэрвээ нэг удаа үзсэнээ хэвийн байна гэвэл эмчээ солиорой.

Тестостероны гол нөлөө нь сэтгэл санаа тогтворжуулах, бэлгийн дур хүсэл нэмэгдүүлэх, мотивац нэмэгдүүлэх гэх мэт олон нөлөөтэй.

HRT буюу цэвэршилтийн үед хэрэглэдэг "гормон нөхөх эмчилгээ"-ний талаар цаашид хэд хэдэн контент гарганаа. JLO-г олон тэргүүлэгч мэргэжилтнүүд HRT хэрэглэдэг гэж таамагладаг. Тэгтэл манай улсад цэвэршсэн (цэвэршилтийн өмнөх үе дэх) эмэгтэйчүүдэд кальци, д витамины жор л бичиж байгаа нь арай л хоцрогдсон гэхэд арай л харамсалтай санагдлаа. Гормоны нэмэлт бүтээгдэхүүн зарахгүй, сурталчилахгүй, зөвхөн энэ талын мэдлэг, мэдээлэл түгээнэ ээ.

Сайхан наадаарай

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6486327/
https://www.webmd.com/women/normal-testosterone-and-estrogen-levels-in-women

Address

Chicago, IL

Telephone

+12177072211

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when As we age posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category