The Body Knows

The Body Knows Body awareness and wellness insights
(1)

Światło widzialne o fali około 405 nanometrów, z pogranicza fioletu i niebieskiego, potrafi uszkadzać bakterie bez użyci...
10/12/2026

Światło widzialne o fali około 405 nanometrów, z pogranicza fioletu i niebieskiego, potrafi uszkadzać bakterie bez użycia antybiotyków. Wnika w związki obecne w komórkach bakterii i pobudza je do wytwarzania reaktywnych form tlenu, które niszczą bakterię od środka.

Naukowcy badają to zjawisko między innymi w leczeniu przewlekłych ran, w których, jak pokazują badania z 2026 roku, niebieskie światło zmniejszało obciążenie bakteryjne zależnie od dawki, choć efekt był przejściowy. Technologia jest też testowana do odkażania powierzchni i dłoni, gdzie w jednym z badań działała wyraźnie słabiej niż żel dezynfekujący.

To wciąż wczesny etap: za wysoka dawka uszkadza również komórki skóry, a bezpieczne i skuteczne protokoły dla pacjentów dopiero powstają. Światło nie zastąpi więc dziś antybiotyków ani standardowej opieki nad raną, a zabiegi domowymi lampami bez nadzoru mogą zaszkodzić.

Czy terapie światłem mają Waszym zdaniem szansę ograniczyć problem oporności na antybiotyki?

Source / Credit: Badania nad światłem widzialnym 405 nm i gojeniem ran, m.in. Wound Repair and Regeneration (2026) oraz Frontiers in Public Health

Dr Dennis Slamon, onkolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, otrzymał Nagrodę Albany 2026, jedno z najwyższy...
10/12/2026

Dr Dennis Slamon, onkolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, otrzymał Nagrodę Albany 2026, jedno z najwyższych wyróżnień w medycynie, wartą 500 tysięcy dolarów. Dzieli ją z dr. Tonym Hunterem z Instytutu Salka, a werdykt ogłoszono 6 października 2026 roku.

Slamon zasłynął odkryciem, że około 20 procent raków piersi ma dodatkowe kopie genu HER2 i rośnie agresywniej właśnie z tego powodu. Wykazał też, że HER2 nie jest tylko markerem, lecz siłą napędową guza, którą można zablokować. Tak powstała Herceptyna, pierwsze celowane leczenie tego typu raka piersi, które zmieniło rokowania wielu pacjentek.

Jego historia pokazuje drogę od laboratorium do pacjenta: od wątpliwości środowiska, przez badania na komórkach, po próby kliniczne. Jednocześnie leczenie celowane działa tylko u chorych, których guz faktycznie ma dany cel, dlatego tak ważna jest dziś diagnostyka molekularna każdego nowotworu.

Czy o naukowcach stojących za przełomowymi lekami powinno się mówić równie głośno jak o samych lekach?

Source / Credit: UCLA Health / Albany Medical Center (październik 2026) — ogłoszenie Nagrody Albany 2026

Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem i bierze udział w produkcji niektórych neuroprzekaźników, dlatego mózg utrzymu...
10/12/2026

Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem i bierze udział w produkcji niektórych neuroprzekaźników, dlatego mózg utrzymuje jej wysokie stężenie. Zapotrzebowanie pokrywamy z diety, głównie z warzyw i owoców, a organizm nie magazynuje jej w dużych ilościach.

Prawdziwy niedobór witaminy C, prowadzący do szkorbutu, wiąże się między innymi ze zmęczeniem, osłabieniem i pogorszeniem sprawności umysłowej, a jego wyrównanie poprawia stan chorego. Badania obserwacyjne łączą też bardzo niskie spożycie witaminy C z gorszymi wynikami testów pamięci u seniorów, choć na wyniki wpływa cała dieta i styl życia.

Inna sprawa to suplementy u osób bez niedoboru: dowody, że dodatkowe dawki witaminy C poprawiają pamięć lub koncentrację, są słabe. Nadmiar jest wydalany z moczem, a bardzo wysokie dawki mogą powodować dolegliwości żołądkowe i zwiększać ryzyko kamieni nerkowych. Podstawą pozostaje więc dieta, a nie megadawki z apteki.

Czy witaminę C bierzecie głównie z jedzenia, czy z suplementów?

Source / Credit: Przeglądy badań nad witaminą C a funkcjami poznawczymi; informacje o niedoborze i szkorbucie: National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements

Kość nie jest martwą konstrukcją, tylko żywą tkanką, która stale się przebudowuje: stara tkanka jest usuwana, a w jej mi...
10/12/2026

Kość nie jest martwą konstrukcją, tylko żywą tkanką, która stale się przebudowuje: stara tkanka jest usuwana, a w jej miejsce powstaje nowa. Z wiekiem usuwanie zaczyna przeważać nad odbudową i kości stopniowo tracą gęstość oraz wytrzymałość.

Proces ten, prowadzący do osteoporozy, przez lata nie boli i nie daje objawów. Niestety pierwszym sygnałem bywa dopiero złamanie po niewielkim urazie, na przykład złamanie nadgarstka przy upadku z własnej wysokości albo złamanie kręgu. Ryzyko rośnie szczególnie u kobiet po menopauzie, gdy spada poziom estrogenów chroniących kości.

Gęstość kości można zmierzyć bezbolesnym badaniem densytometrycznym i na tej podstawie ocenić ryzyko. Na masę kostną pracujemy przez całe życie: ruchem obciążającym kości, odpowiednią ilością wapnia i witaminy D oraz rezygnacją z palenia. Po złamaniu niskoenergetycznym badanie gęstości kości jest szczególnie ważne.

Czy kiedykolwiek badaliście gęstość swoich kości?

Source / Credit: Materiały kliniczne o osteoporozie i utracie masy kostnej, m.in. Mayo Clinic

Bill Gates oraz Albert Bourla, dyrektor generalny koncernu Pfizer, są pozwanymi w holenderskiej sprawie cywilnej toczące...
10/12/2026

Bill Gates oraz Albert Bourla, dyrektor generalny koncernu Pfizer, są pozwanymi w holenderskiej sprawie cywilnej toczącej się przed sądem w Leeuwarden. Pozew wniosło siedem osób, które twierdzą, że wprowadzono je w błąd co do bezpieczeństwa szczepionek przeciw COVID-19 i że ucierpiało przez to ich zdrowie.

Wśród pozwanych są także były premier Holandii Mark Rutte oraz państwo holenderskie. Gates już w październiku 2024 roku przegrał spór o to, czy holenderski sąd w ogóle może go sądzić w tej sprawie. Rozprawa co do meritum zaplanowana jest na 22 października 2026 roku, a pozwani zostali zobowiązani do osobistego stawiennictwa.

Na razie są to wyłącznie zarzuty strony powodowej: żaden sąd nie stwierdził nieprawidłowości, a pozwani roszczenia odrzucają. Także dalej idące tezy powodów, na przykład o Wielkim Resecie, są ich stanowiskiem procesowym, a nie ustalonym faktem. Bezpieczeństwo szczepionek w Europie stale nadzoruje Europejska Agencja Leków (EMA).

Czy spory o bezpieczeństwo szczepionek powinny Waszym zdaniem rozstrzygać sądy, czy raczej instytucje naukowe i zdrowotne?

Source / Credit: Sąd Okręgowy w Leeuwarden (Holandia) — postępowanie cywilne; relacje De Telegraaf; Europejska Agencja Leków (EMA) — nadzór nad bezpieczeństwem szczepionek

Elizabeth Kough z Kearney w stanie Missouri urodziła zdrowego syna Benjamina, mimo że kilka lat wcześniej usunięto jej o...
10/12/2026

Elizabeth Kough z Kearney w stanie Missouri urodziła zdrowego syna Benjamina, mimo że kilka lat wcześniej usunięto jej oba jajowody. Przypadek opisano w prasie medycznej i mediach ogólnokrajowych jako pierwszy udokumentowany, zakończony urodzeniem zdrowego, donoszonego dziecka.

Jajowody łączą jajniki z macicą i to w nich zwykle dochodzi do zapłodnienia. Ich usunięcie, czyli salpingektomia, według American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) uchodzi za niemal stuprocentową metodę antykoncepcji i dodatkowo zmniejsza ryzyko raka jajnika. Kough zdecydowała się na zabieg między innymi ze względu na rodzinne obciążenie tym nowotworem.

Lekarze podkreślają, że to skrajnie rzadki wyjątek, a nie dowód nieskuteczności zabiegu: w literaturze odnotowano zaledwie pojedyncze podobne przypadki, a mechanizm takiego zajścia w ciążę nie jest w pełni wyjaśniony. Historia nie zmienia zaleceń medycznych, pokazuje natomiast granice słowa niemożliwe w biologii.

Czy jedno „niemożliwe” zdarzenie powinno zmieniać sposób, w jaki mówimy o ryzyku?

Source / Credit: Opis przypadku: The Kansas City Star / Good Morning America; dane o skuteczności salpingektomii: American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG)

Nie każda aktywność fizyczna działa na mózg tak samo. Przegląd systematyczny opublikowany w The Lancet Public Health poł...
10/12/2026

Nie każda aktywność fizyczna działa na mózg tak samo. Przegląd systematyczny opublikowany w The Lancet Public Health połączył 74 badania obejmujące łącznie 4 227 297 osób obserwowanych przeciętnie przez około dziesięć lat.

Osoby najbardziej aktywne fizycznie w czasie wolnym, a więc spacerujące, jeżdżące na rowerze czy uprawiające sport dla przyjemności, miały o około 24 procent niższe ryzyko demencji. Inaczej wypadła ciężka aktywność zawodowa: u osób wykonujących fizycznie wymagającą pracę ryzyko było o około 20 procent wyższe, choć ten wynik opiera się na mniejszej liczbie badań.

Autorzy podkreślają, że pewność dowodów jest niska lub bardzo niska, a związek z pracą fizyczną mogą tłumaczyć warunki pracy, stres i zanieczyszczenia, a nie sam ruch. Wynik nie jest więc powodem, by z ruchu rezygnować, tylko by dbać o ruch dobrowolny i regenerację. Także zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazują regularną aktywność fizyczną jako element zmniejszania ryzyka demencji.

Czy po ciężkiej fizycznej pracy znajdujecie jeszcze siłę na ruch dla przyjemności?

Source / Credit: Feter i wsp., przegląd systematyczny i metaanaliza, The Lancet Public Health (2026); Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) — zalecenia dotyczące zmniejszania ryzyka pogorszenia funkcji poznawczych i demencji

Senator Ron Johnson przewodniczy Stałej Podkomisji Śledczej Senatu USA, która przeprowadziła burzliwe przesłuchanie w sp...
10/12/2026

Senator Ron Johnson przewodniczy Stałej Podkomisji Śledczej Senatu USA, która przeprowadziła burzliwe przesłuchanie w sprawie rzekomych szkód po szczepionkach przeciw COVID-19. O przebiegu obrad i towarzyszącej im dyskusji informowano 8 października 2026 roku.

Wstępny raport podkomisji twierdzi, że urzędnicy zdrowotni z czasów administracji Bidena nie zareagowali na wczesne sygnały ostrzegawcze, które podnosił analityk bezpieczeństwa agencji FDA. Podczas przesłuchania prezentowano historie osób łączących swoje dolegliwości ze szczepieniem oraz dokumenty mające potwierdzać te zarzuty.

Są to jednak zarzuty z przesłuchania i raportu jednej strony sporu politycznego, a nie ustalenia potwierdzone przez powszechnie uznane badania. Jak przypominają CDC i FDA, które wspólnie prowadzą system VAERS, zgłoszenia do niego są niezweryfikowane i same w sobie nie dowodzą, że dane zdarzenie spowodowała szczepionka, dlatego wnioski z obrad należy traktować z dużą ostrożnością.

Czy przesłuchania polityków pomagają Waszym zdaniem wyjaśniać wątpliwości wokół bezpieczeństwa szczepień?

Source / Credit: Stała Podkomisja Śledcza Senatu USA — przesłuchanie (październik 2026), relacja The Economic Times; CDC i FDA — informacje o systemie VAERS

Ból i sztywność stawów nie zawsze znaczą to samo. Choroba zwyrodnieniowa rozwija się latami wskutek zużywania się chrząs...
10/12/2026

Ból i sztywność stawów nie zawsze znaczą to samo. Choroba zwyrodnieniowa rozwija się latami wskutek zużywania się chrząstki, natomiast reumatoidalne zapalenie stawów to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje błonę własnych stawów.

Różnice widać w obrazie choroby. Reumatoidalne zapalenie zwykle zajmuje te same stawy po obu stronach ciała, zaczyna się w drobnych stawach dłoni i stóp, a poranna sztywność trwa ponad godzinę i towarzyszą jej zmęczenie oraz stan podgorączkowy. Choroba zwyrodnieniowa częściej dotyczy jednego, przeciążonego stawu, a sztywność ustępuje zwykle w ciągu pół godziny ruchu.

Rozróżnienie ma ogromne znaczenie, bo leczenie jest zupełnie inne: reumatoidalne zapalenie wymaga leków hamujących układ odpornościowy, a zwłoka pozwala zapaleniu trwale niszczyć staw. Same objawy nie wystarczą do rozpoznania, potrzebne są badania krwi i ocena reumatologa, co podkreślają też materiały Mayo Clinic.

Czy długa poranna sztywność stawów skłoniłaby Was do szybkiej wizyty u lekarza?

Source / Credit: Materiały kliniczne o różnicach między reumatoidalnym zapaleniem stawów a chorobą zwyrodnieniową: Arthritis Foundation; Mayo Clinic

Koenzym Q10 to substancja, którą organizm wytwarza sam i która pracuje wewnątrz mitochondriów, pomagając komórkom produk...
10/12/2026

Koenzym Q10 to substancja, którą organizm wytwarza sam i która pracuje wewnątrz mitochondriów, pomagając komórkom produkować energię. Jego poziom spada z wiekiem, a serce, jako narząd o ogromnym zapotrzebowaniu energetycznym, jest na ten spadek szczególnie wrażliwe.

Badania nad suplementacją koncentrują się głównie na niewydolności serca. Przeglądy badań klinicznych sugerują, że koenzym Q10 jako dodatek do standardowego leczenia może poprawiać pracę serca i rokowanie u części pacjentów. Sygnały korzyści opisywano też przy migrenie, a wyniki w innych wskazaniach są znacznie słabsze i mniej spójne.

Suplement nie zastępuje jednak leków przepisanych przez lekarza, a dowody dla osób zdrowych, kupujących go dla energii czy urody, są ograniczone. Koenzym Q10 może też wchodzić w interakcje, między innymi z lekami przeciwzakrzepowymi, dlatego suplementację warto omówić z lekarzem, zwłaszcza przy chorobach przewlekłych.

Czy suplement powinien Waszym zdaniem mieć równie mocne dowody działania jak lek?

Source / Credit: Przeglądy systematyczne badań klinicznych nad koenzymem Q10 w chorobach sercowo-naczyniowych, m.in. Journal of the American College of Cardiology / The Journal of Nutrition

Address

Los Angeles, CA

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when The Body Knows posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Sponsored

Share

Category