10/11/2026
🙏ਪਿਆਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਜਿਹੀ ਕਹਾਣੀ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੱਕ
ਲੇਖਿਕਾ: ਹਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ
“ਮੈਂ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪ ਸੀ। ਪਰ ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਸਜਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।”
1. ਉਹ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ
ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਉਹ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀ।
ਕਦੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰਦੀ ਸੀ, ਕਦੇ ਮੈਥੋਂ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦੀ ਜਾਪਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਅਕਸਰ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਿਹਾ।
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸਾਖੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਨ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਸੀ।
ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ ਰਿਹਾ।
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇੱਕ ਦੁਪੱਟਾ ਸਜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਕੋਮਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਦੁਨੀਆ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਔਖੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਤ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦੇਣ, ਉਹ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ ਸੀ।
ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ।
ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਔਰਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ।
2. ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਵੈਰਾਗਣ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ।
ਬਾਹਰੋਂ ਵੇਖਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਵੀ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਜਾਪਦੀ ਸੀ।
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਧਾਰਨ ਤਜਰਬਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕਿਤੇ ਇੱਕ ਮੌਨ ਵੈਰਾਗਣ ਵੱਸਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਵੈਰਾਗ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਗੋਂ ਉਹ ਇਹ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਸਦਾ ਦਾ ਬੋਝ ਬਣਾਏ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਹੱਕ ਜਤਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਉਹ ਇਹ ਮੰਗ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਚੱਲੇ।
ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਗੁਆ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਮੈਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ—
ਕੀ ਉਸ ਦਾ ਵੈਰਾਗੀ ਸੁਭਾਅ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਸੀ?
ਜਾਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੱਭਣ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਸੀ?
ਜਿੰਨਾ ਵੱਧ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਮੋਹ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝ ਆਉਣ ਲੱਗਿਆ।
ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦੇਣ ਦੇ ਡਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
3. ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ
ਇਸ ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਨ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਉਸ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਵਰਤਾਓ ਕਰੇਗਾ।
ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕਿ ਹਰ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਅੰਤ ਸੁਖਦਾਈ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਤਿਆਰੀ ਸੀ।
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੱਲ੍ਹ ਕੀ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗਾ।
ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਤੁਰਦੀ ਰਹੀ।
ਕਦੇ ਉਹ ਠੋਕਰ ਖਾ ਗਈ।
ਕਦੇ ਉਸ ਤੋਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਕਦੇ ਜਿਸ ਸਮਝ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਅਧੂਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ।
ਅਤੇ ਕਦੇ ਇੰਜ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ।
ਜਿਹੜੀ ਔਰਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਨੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਸੰਭਾਲੀ ਬੈਠੀ ਸੀ?
ਕੀ ਉਹ ਸਬਰ ਸੀ?
ਕੀ ਉਹ ਹਿੰਮਤ ਸੀ?
ਕੀ ਉਹ ਸਿਆਣਪ ਸੀ?
ਜਾਂ ਫਿਰ ਹਾਰ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਲੁਕਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕੀ ਸੀ?
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।
ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਵੇਖੀ।
4. ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਹਟ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤੀ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਸੀ।
ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਾ ਕੋਈ ਜਸ਼ਨ ਸੀ, ਨਾ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਦਰਸ਼ਕ।
ਉਹ ਬਸ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਠੋਕਰ ਖਾ ਗਈ ਸੀ।
ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਣਕਿਆਸਿਆ ਵੇਖਿਆ।
ਉਹ ਮੁਸਕਰਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਕੋਮਲ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ।
ਜਿਵੇਂ ਜਿਸ ਤਜਰਬੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਲੱਭ ਲਈ ਹੋਵੇ।
ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆਉਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਉਸ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ਾਇਦ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨੁਕਸਾਨ ਸਮਝਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੌਕਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਗ਼ਲਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸਿਖਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਅਤੇ ਇੱਕ ਠੋਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਠ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਰਦ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲੱਭਦੀ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਤੇ ਇਸ ਅਹਿਸਾਸ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਨਜ਼ਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।
5. ਹਾਰਾਂ ਦਾ ਹਾਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਅਰਥ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਹਾਰ।
ਇਹੀ ਸ਼ਬਦ ਹਾਰ ਜਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਇਹੀ ਸ਼ਬਦ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਵੀ।
ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਾਰ ਸਮਝਦੀ ਸੀ।
ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਫੁੱਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਹਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਜਰਬਾ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ।
ਹਰ ਗ਼ਲਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੱਖ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਹਰ ਔਖੀ ਘੜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸਮਝ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ।
ਹਰ ਤਜਰਬਾ ਸੁਖਦਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਹਰ ਨੁਕਸਾਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਅਤੇ ਹਰ ਜ਼ਖ਼ਮ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇੱਕ ਅਣਚਾਹਿਆ ਤਜਰਬਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਅਜਿਹੀ ਸਮਝ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਹਾਰ ਆਖਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਿਆਣਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।
ਜੋ ਤਜਰਬਾ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਦਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਜਰਬਾ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਦਲ ਲਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਹਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਇੱਕ ਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਸਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹਾਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੀ।
ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਪਹਿਨ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿਊਂਦੀ ਰਹੀ ਸੀ।
6. ਜਦੋਂ ਸਾਖੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸਮਝ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ, ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਵਾਪਰਿਆ।
ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ।
ਮੈਂ ਹਾਲਾਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਦੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਕਦੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਅਤੇ ਕਦੇ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਕਦੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਸਿੱਖ ਸਕੇਗੀ।
ਪਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਪਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਮੈਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਜਰਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ?
ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ?
ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੀ ਸੀ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੋਮਲਤਾ ਜਗਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪਰ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਮਝ ਵੀ ਜੁੜ ਗਈ ਸੀ।
ਅਤੇ ਉਸ ਸਮਝ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਡੂੰਘਾਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਔਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਸਗੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਲੰਮੇ, ਅਜੇ ਵੀ ਅਧੂਰੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।
7. ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੱਕ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੀ ਹੀ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੀ ਕਦਰ ਹੋਵੇ।
ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਕਰਮਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੇ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੇ।
ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ?
ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ?
ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਾਂ?
ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਅਜੇ ਵੀ ਅਧੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਕੁਝ ਪੱਖ ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਉਸ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ।
ਕੁਝ ਤਜਰਬੇ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਜਾਣੇਗੀ।
ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਪਿਆਰ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ।
ਅਤੇ ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਉਹੀ ਔਰਤ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਹੀ ਔਰਤ ਵੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਵੇਖਣਾ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਸਵਾਲ ਵੀ ਹਾਂ।
ਅਤੇ ਉਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭਣ ਵਾਲੀ ਵੀ।
ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ ਜੋ ਠੋਕਰ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
8. ਜਦੋਂ ਪਿਆਰ ਸ਼ਰਧਾ ਬਣ ਗਿਆ
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।
ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਹਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਵੈਰਾਗਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਾਇਦ ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਫਿਰ ਠੋਕਰ ਖਾਵੇਗੀ।
ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਸਮਝ ਬੈਠੇਗੀ।
ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਮਝ ਦੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਹੱਦ ਪਛਾਣ ਲਵੇਗੀ।
ਪਰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ।
ਮੈਂ ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਔਰਤ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਔਰਤ ਬਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।
ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।
ਜਿਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ।
ਅਤੇ ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹਾਂ।
ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਦੁਪੱਟਾ ਅੱਜ ਵੀ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬਿਆਂ ਦਾ ਹਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਹੈ।
ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਉਹੀ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਅੱਜ ਵੀ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬਸ ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ—
ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਮੁਸਕਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਸਮਾਪਤੀ ਚਿੰਤਨ
“ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ ਬਿਤਾਈ ਕਿ ਇਹ ਔਰਤ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੁਸਕਰਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਮਨਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਸਮਝ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਉਹ ਮੁੜ ਉੱਠ ਸਕਦੀ ਸੀ।”
— ਹਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ
🍀
ਸਵੈ-ਪਿਆਰ, ਸਵੈ-ਖੋਜ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਚਿੰਤਨ, ਨਾਰੀ ਚੇਤਨਾ, ਸਵੈ-ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ, ਸਵੈ-ਸਵੀਕਾਰਤਾ, ਸੁਚੇਤ ਜੀਵਨ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਮਝ, ਨਿੱਜੀ ਵਿਕਾਸ, ਹਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ
