22/08/2026
🏠 TỦ THUỐC GIA ĐÌNH CÓ EM BÉ: NÊN CHUẨN BỊ GÌ?
Khoa Nhi – Bệnh viện Đa khoa Kinh Bắc 2
❤️Chuẩn bị đúng – sử dụng đúng – đưa trẻ đi khám đúng lúc là cách bảo vệ con an toàn nhất.
Nhà có em bé, cha mẹ nên chuẩn bị một số vật dụng và thuốc thiết yếu để có thể xử trí ban đầu khi trẻ sốt, nôn, tiêu chảy, sổ mũi hoặc gặp những tình huống thông thường. Tuy nhiên, không phải thuốc nào cũng nên tự ý sử dụng cho trẻ.
🌡️ 1. Nhiệt kế
Nên có ít nhất một nhiệt kế điện tử hoặc nhiệt kế phù hợp với trẻ để theo dõi thân nhiệt.
👉 Khi trẻ sốt, nên đo nhiệt độ đúng cách và theo dõi tình trạng chung của trẻ, không chỉ dựa vào một con số trên nhiệt kế.
⚠️ Không khuyến khích sử dụng nhiệt kế thủy ngân tại gia đình có trẻ nhỏ vì nếu vỡ có thể gây nguy hiểm do thủy ngân và mảnh kính.
💊 2. Thuốc hạ sốt
Có thể chuẩn bị paracetamol với dạng bào chế phù hợp với lứa tuổi và cân nặng của trẻ.
👉 Liều thường dùng: 10–15 mg/kg/lần, khoảng cách giữa các lần dùng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc tờ hướng dẫn sử dụng.
⚠️ Không tự ý phối hợp nhiều thuốc có cùng thành phần paracetamol vì có thể dẫn tới quá liều.
👉 Ibuprofen có thể được sử dụng ở một số trẻ phù hợp về tuổi và tình trạng sức khỏe, nhưng không nên tự ý dùng khi trẻ mất nước, nôn nhiều hoặc có một số bệnh lý đặc biệt.
❗ Thuốc hạ sốt không có tác dụng chắc chắn phòng ngừa co giật do sốt. Trẻ từng co giật do sốt hoặc có biểu hiện bất thường khi sốt cần được bác sĩ đánh giá.
💧 3. Oresol
Đây là sản phẩm rất hữu ích khi trẻ bị tiêu chảy hoặc nôn ói có nguy cơ mất nước.
👉 Ưu tiên gói Oresol và pha đúng chính xác lượng nước ghi trên bao bì. Không tự ý pha đặc hoặc loãng hơn.
👉 Cho trẻ uống từng ít một, chia thành nhiều lần; nếu trẻ nôn, có thể nghỉ một chút rồi tiếp tục cho uống từng thìa nhỏ.
🚨 Nếu trẻ nôn liên tục, không uống được, li bì, mắt trũng, tiểu ít hoặc có dấu hiệu mất nước, cần đưa trẻ đi khám.
🦠 4. Tiêu chảy: điều quan trọng nhất là bù nước
Khi trẻ tiêu chảy, bù nước và điện giải bằng Oresol là biện pháp quan trọng hàng đầu.
Một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định kẽm hoặc chế phẩm men vi sinh tùy nguyên nhân và tình trạng của trẻ.
⚠️ Không tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy hoặc thuốc chống nôn cho trẻ nhỏ.
👉 Các thuốc như racecadotril (Hidrasec) chỉ nên sử dụng khi có chỉ định và hướng dẫn phù hợp của nhân viên y tế.
🤧 5. Nước muối sinh lý và vệ sinh mũi
Có thể chuẩn bị nước muối sinh lý 0,9% để vệ sinh mũi cho trẻ khi cần.
👉 Với trẻ nhỏ, thao tác nhẹ nhàng, tránh hút/rửa mũi quá thường xuyên hoặc quá mạnh gây tổn thương niêm mạc.
⚠️ Các dung dịch ưu trương hoặc các sản phẩm xịt rửa mũi khác nên sử dụng phù hợp với tuổi và tình trạng của trẻ.
🌿 6. Thuốc chống dị ứng
Một số thuốc kháng histamin như cetirizine, loratadine, desloratadine… có thể được bác sĩ sử dụng trong những trường hợp dị ứng, mề đay.
👉 Tuy nhiên, không nên tự mua và tự dùng theo cảm tính, đặc biệt với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Liều thuốc phụ thuộc vào tuổi, cân nặng và loại thuốc.
Nếu trẻ nổi mề đay kèm khó thở, khò khè, phù môi/lưỡi, nôn ói hoặc lừ đừ, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.
💨 7. Thuốc khí dung: KHÔNG nên tự mua để dự phòng
Các thuốc khí dung như salbutamol hoặc corticosteroid dạng hít/khí dung chỉ nên sử dụng khi trẻ đã được bác sĩ đánh giá và có hướng dẫn cụ thể.
⚠️ Không nên tự chuẩn bị Pulmicort, Ventolin… để dùng mỗi khi trẻ ho, khò khè hoặc thay đổi thời tiết nếu chưa có kế hoạch điều trị của bác sĩ.
Khò khè ở trẻ có nhiều nguyên nhân khác nhau và không phải trường hợp nào cũng cần khí dung.
👄 8. Thuốc điều trị nấm miệng
Nếu trẻ có mảng trắng trong miệng, cha mẹ không nên tự chẩn đoán là tưa miệng và tự mua thuốc điều trị.
👉 Một số thuốc như nystatin hoặc miconazole có thể được sử dụng trong điều trị nấm miệng, nhưng cần lựa chọn thuốc và liều phù hợp với tuổi của trẻ theo hướng dẫn của bác sĩ.
🚽 9. Khi trẻ táo bón
Trước tiên, cha mẹ nên chú ý chế độ ăn, lượng nước, vận động và thói quen đi vệ sinh của trẻ phù hợp với lứa tuổi.
👉 Không tự ý dùng thuốc nhuận tràng, thụt tháo hoặc kích thích hậu môn thường xuyên cho trẻ.
Nếu trẻ táo bón kéo dài, đau bụng nhiều, nôn, bụng chướng, có máu trong phân hoặc không đi ngoài được, nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân.
🩹 10. Bộ sơ cứu cơ bản
Trong gia đình có trẻ nhỏ nên chuẩn bị:
Nước sạch hoặc nước muối sinh lý để làm sạch vết thương.
Gạc sạch, băng cá nhân.
Dung dịch sát khuẩn phù hợp để sử dụng khi cần và theo hướng dẫn.
Một số dụng cụ sơ cứu cơ bản.
👉 Khi trẻ bị trầy xước hoặc xây xát, ưu tiên rửa sạch vết thương bằng nước sạch, loại bỏ bụi bẩn nhìn thấy được và che phủ bằng gạc sạch.
🚨 Với vết thương sâu, chảy máu nhiều, bị động vật cắn hoặc có dị vật, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế.
❤️ ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT
Tủ thuốc gia đình không phải là “tủ thuốc tự điều trị”.
Cha mẹ nên lưu sẵn số điện thoại của cơ sở y tế, biết cân nặng hiện tại của trẻ và ghi lại những thuốc trẻ từng dị ứng hoặc từng được bác sĩ kê.
🚨 Đưa trẻ đi khám ngay khi có các dấu hiệu: khó thở, tím tái, co giật, li bì/khó đánh thức, mất nước, nôn liên tục, sốt kéo dài hoặc tình trạng trẻ xấu đi nhanh chóng.
💙 Mỗi em bé có độ tuổi, cân nặng và bệnh lý nền khác nhau. Vì vậy, hãy hỏi bác sĩ trước khi sử dụng thuốc cho trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
🌸 Khoa Nhi – Bệnh viện Đa khoa Kinh Bắc 2
Đồng hành cùng cha mẹ trong hành trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe trẻ em.
Chúc các bé luôn khỏe mạnh, vui vẻ và có một mùa Tết thật an toàn, ấm áp! 🥰
